Ít ngày trước, ngày 23/6, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã có văn bản gửi 2 nhà đầu tư là bà N.N.M và bà Đ.T.H.T về việc liên quan Tổng Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng và Thương mại Việt Nam - CTX Holdings (CTX).
Liên quan việc ông Phan Minh Tuấn, Chủ tịch HĐQT đồng thời kiêm nhiệm Tổng giám đốc Tổng Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng và Thương mại Việt Nam - CTX Holdings, từ năm 2017 đến nay, cơ quan này cho biết: Theo hồ sơ của UBCKNN, ngày 8/2/2021, ông Tuấn đã bị xử phạt cũng vì đồng thời giữ hai chức danh Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc tại CTX. Sau đó, tình trạng kiêm nhiệm vẫn tiếp diễn trong nhiều năm.
Đến cuối quý I/2026, báo cáo tài chính của CTX Holdings vẫn ghi nhận ông Phan Minh Tuấn đồng thời giữ cả hai vị trí trên. Sau khi kiểm tra, UBCKNN tiếp tục lập biên bản và ban hành quyết định xử phạt mới.
Ngày 11/6, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) ban hành quyết định xử phạt ông Phan Minh Tuấn 92,5 triệu đồng vì tiếp tục kiêm nhiệm hai chức danh Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc tại Tổng Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng và Thương mại Việt Nam - CTX Holdings (CTX).
Đây là lần thứ hai ông Tuấn bị xử phạt về hành vi này và có lẽ là trường hợp đầu tiên trên thị trường chứng khoán bị xử phạt hai lần đối với cùng một hành vi về quản trị công ty, cho thấy cơ quan quản lý không chỉ xử lý các vi phạm mới mà còn theo dõi, xử lý các hành vi kéo dài nhiều năm chưa được khắc phục.
Quyết định xử phạt được ban hành trong bối cảnh thị trường chứng khoán đang ngày càng siết chặt các chuẩn mực quản trị doanh nghiệp theo thông lệ quốc tế.
Thực tế những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp đã chủ động thay đổi mô hình quản trị để đáp ứng quy định mới. Không ít doanh nghiệp gia đình phải tách bạch vai trò điều hành khi Luật Doanh nghiệp quy định tổng giám đốc không được là người có quan hệ gia đình với chủ tịch HĐQT tại công ty đại chúng.
Một trường hợp nổi bật là Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (DGC). Trong nhiều năm, ông Đào Hữu Huyền giữ chức Chủ tịch HĐQT, còn con trai là ông Đào Hữu Duy Anh đảm nhiệm vị trí Tổng giám đốc. Sau thời gian dài gây tranh luận về quy định quản trị, đến tháng 3/2025 ông Đào Hữu Duy Anh đã thôi giữ chức Tổng giám đốc.
Hay tại CTCP Đầu tư và Thương mại TNG, cuối năm 2024, doanh nghiệp bị Thanh tra Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Thái Nguyên khi đó xử phạt do bổ nhiệm ông Nguyễn Đức Mạnh làm Tổng giám đốc trong khi ông Mạnh là con trai Chủ tịch HĐQT Nguyễn Văn Thời. TNG bị phạt 25 triệu đồng và buộc miễn nhiệm chức danh Tổng giám đốc đối với ông Nguyễn Đức Mạnh.
Khác với DGC và TNG đều đã điều chỉnh mô hình quản trị sau khi quy định được áp dụng, trường hợp của CTX kéo dài hơn 5 năm nên dẫn tới quyết định xử phạt lần hai.
Từ "đại gia" bất động sản đến doanh nghiệp thu hẹp quy mô
CTX Holdings tiền thân là Constrexim, được thành lập năm 1982 theo quyết định của Bộ Xây dựng. Sau cổ phần hóa năm 2006 và niêm yết năm 2012, doanh nghiệp từng là một tên tuổi lớn trong lĩnh vực xây dựng và bất động sản.
CTX từng sở hữu nhiều tài sản có giá trị như khách sạn 5 sao Pao's Sapa Leisure, Champa Legend Nha Trang, PentStudio Tây Hồ cùng dự án Constrexim Complex tại khu "đất vàng" Cầu Giấy, Hà Nội.
Có thời điểm doanh thu doanh nghiệp đạt hàng nghìn tỷ đồng, lợi nhuận lên tới hàng trăm tỷ đồng. Tuy nhiên, kết quả kinh doanh sa sút rõ rệt trong những năm gần đây. Doanh thu có năm chỉ còn vài trăm tỷ đồng, lợi nhuận chỉ ở mức vài tỷ đồng.
Một trong những dự án gây nhiều chú ý là Constrexim Complex tại nút giao Mai Dịch. Dự án được cấp giấy chứng nhận đầu tư từ năm 2012, nhưng chậm triển khai kéo dài trước khi được CTX chuyển nhượng cho doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Sun Group vào đầu năm 2025.
Hiện CTX Holdings có vốn điều lệ hơn 1.000 tỷ đồng, nhưng tổng tài sản đến cuối quý I/2026 sụt giảm còn khoảng 1.150 tỷ đồng. Cổ phiếu CTX đã rời sàn HNX, hiện giao dịch trên UPCoM với thị giá khoảng 5.700 đồng/cổ phiếu.
Trường hợp của CTX cũng phản ánh một thực tế trên thị trường chứng khoán. Không ít doanh nghiệp từng có vị thế lớn nhưng quá trình tái cấu trúc diễn ra chậm, dự án kéo dài nhiều năm, trong khi công tác quản trị chưa theo kịp yêu cầu mới của thị trường.
Theo các chuyên gia, mô hình quản trị tập trung quá nhiều quyền lực vào một cá nhân hoặc một nhóm gia đình có thể giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định nhanh trong giai đoạn phát triển ban đầu. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp trở thành công ty đại chúng, mô hình này dễ phát sinh rủi ro về giao dịch với bên liên quan, xung đột lợi ích và thiếu cơ chế phản biện độc lập.
Việc UBCKNN xử phạt lần thứ hai đối với ông Phan Minh Tuấn vì cùng một hành vi phát đi thông điệp rằng các quy định về quản trị doanh nghiệp sẽ không chỉ dừng ở việc nhắc nhở, mà sẽ được theo dõi việc khắc phục trên thực tế. Đây cũng là tín hiệu tích cực trong quá trình xây dựng một thị trường chứng khoán minh bạch, nâng cao chất lượng quản trị và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của cổ đông.
.svg){kind=icon}
