El Niño mạnh lên, mùa mưa kết thúc sớm
Các mô hình dự báo trong nước và quốc tế đều nhận định, El Niño đang có xu hướng mạnh lên và có khả năng đạt đỉnh vào giai đoạn cuối năm 2026 và đầu năm 2027.
Đây là một trong những yếu tố thời tiết có tác động lớn đến khu vực Đông Nam Á, trong đó Nam Bộ thường chịu ảnh hưởng rõ rệt với biểu hiện phổ biến là giảm mưa, tăng nhiệt và gia tăng nguy cơ khô hạn.
Ông Lê Đình Quyết - Trưởng phòng Dự báo, Đài Khí tượng thủy văn Nam Bộ cho biết, lượng mưa tại Nam Bộ năm nay được dự báo thiếu hụt so với trung bình nhiều năm. Đáng chú ý, thời điểm kết thúc mùa mưa có khả năng đến sớm hơn thường lệ.
"Thông thường mùa mưa ở Nam Bộ kéo dài đến giữa hoặc cuối tháng 11. Tuy nhiên, năm nay khoảng cuối tháng 10 đến đầu tháng 11, nhiều khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có khả năng đã bước vào thời kỳ giảm mưa rõ rệt", ông Quyết nhận định.
Việc mùa mưa kết thúc sớm trong bối cảnh nền nhiệt duy trì ở mức cao sẽ khiến lượng nước trên các sông, hồ, kênh rạch suy giảm nhanh hơn do quá trình bốc hơi mạnh. Khi lượng nước dự trữ từ mùa mưa không đủ, nguy cơ thiếu nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất có thể xuất hiện sớm trong mùa khô.
Đối với người dân khu vực nông thôn, đặc biệt là các vùng ven biển, nguồn nước ngọt phục vụ sinh hoạt và tưới tiêu luôn là vấn đề được quan tâm mỗi khi mùa khô đến. Những năm hạn mặn diễn biến gay gắt, nhiều hộ dân phải sử dụng nước dự trữ hoặc mua nước ngọt để phục vụ nhu cầu hằng ngày.
Ranh mặn có thể lấn sâu hàng trăm km
Cùng với nguy cơ thiếu nước, xâm nhập mặn được dự báo tiếp tục là thách thức lớn đối với Đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô tới.
Theo chuyên gia Lê Đình Quyết, nếu El Niño diễn biến mạnh, lượng nước từ thượng nguồn sông Mê Kông suy giảm, trong khi lượng mưa tại chỗ thấp, nước biển có thể theo các cửa sông xâm nhập sâu hơn vào đất liền.
Tùy từng khu vực, ranh mặn có thể lấn sâu từ hàng chục đến hàng trăm km vào hệ thống sông, kênh, rạch. Các địa phương như Sóc Trăng (cũ), Vĩnh Long, Cà Mau được dự báo là những nơi chịu tác động nặng nề nhất.
Xâm nhập mặn không chỉ ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt mà còn gây khó khăn cho sản xuất. Những vùng trồng lúa, cây ăn trái và nuôi trồng thủy sản có thể bị tác động nếu người dân không chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất theo diễn biến nguồn nước.
Những năm El Niño mạnh từng gây ra các đợt hạn mặn nghiêm trọng tại Nam Bộ. Điển hình là mùa khô 2015-2016, khi nhiều địa phương ghi nhận mức độ xâm nhập mặn lịch sử.
Ông Quyết cho biết, nguồn nước ở Đồng bằng sông Cửu Long phụ thuộc vào cả lượng mưa tại chỗ và dòng chảy từ thượng nguồn. Khi cả hai cùng suy giảm, việc triển khai sớm các giải pháp ứng phó là rất cần thiết.
Do đó, chính quyền và người dân cần chủ động tích trữ nước ngọt, vận hành linh hoạt hệ thống thủy lợi để ngăn mặn, giữ ngọt; điều chỉnh mùa vụ, chuyển đổi sang cây trồng, vật nuôi chịu hạn, chịu mặn.
"Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, việc thích ứng với hạn hán, xâm nhập mặn không chỉ là giải pháp ứng phó trước mắt mà còn là yêu cầu lâu dài để bảo vệ sinh kế và duy trì sản xuất bền vững tại Nam Bộ", ông Quyết nhấn mạnh.
Áp thấp nhiệt đới trên vùng biển phía Đông Philippines được dự báo sẽ di chuyển vào Biển Đông trong 48 giờ tới, sau đó mạnh lên thành bão và có khả năng trở thành cơn bão số 2 trong năm 2026.
Từ chiều tối và đêm 23-25/7, khu vực Bắc Bộ sẽ bước vào một đợt mưa lớn diện rộng, tổng lượng mưa có nơi vượt mốc 300mm. Thời điểm mưa dồn dập nhất tập trung ngay trong 24 giờ đầu tiên của đợt mưa.
Vùng áp thấp phía Đông Philippines được dự báo có thể mạnh lên thành bão và đi vào Đông Bắc Biển Đông trong những ngày tới. Bắc Bộ nhiều khả năng xuất hiện đợt mưa lớn diện rộng từ 23-25/7, tiềm ẩn nguy cơ lũ quét và sạt lở đất.
.svg){kind=icon}
