Hiện tượng El Niño 2026-2027 đã chính thức hình thành từ giữa năm 2026 và phát triển nhanh, theo báo cáo mới nhất của Cục Khí tượng Thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường).
Cơ quan khí tượng dự báo pha nóng này sẽ kéo dài từ nửa cuối năm 2026 sang năm 2027 với xác suất duy trì trên 95%. El Niño được đánh giá có cường độ từ trung bình đến mạnh và không loại trừ khả năng đạt ngưỡng rất mạnh vào cuối năm 2026, với xác suất khoảng 60-65%.
Thời gian duy trì của El Niño sẽ quyết định mức độ ảnh hưởng đến thời tiết, khí hậu Việt Nam. Nếu hiện tượng này suy yếu từ đầu năm 2027, tác động chủ yếu sẽ tập trung trong mùa khô 2026-2027. Ngược lại, nếu El Niño kéo dài đến giữa năm 2027, nguy cơ nắng nóng kéo dài, hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn và mùa mưa đến muộn sẽ gia tăng, đặc biệt trong giai đoạn tháng 3-6/2027. Khi đó, mức độ tác động đối với Việt Nam có thể từ rất lớn đến khốc liệt.
Nắng nóng kéo dài, hạn hán và xâm nhập mặn gia tăng
Dưới tác động của El Niño, nền nhiệt có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm; lượng mưa phân bố không đều và thiếu hụt theo mùa; dòng chảy trên nhiều lưu vực sông suy giảm, làm gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn.
Theo dự báo, nhiệt độ trung bình trên cả nước có thể cao hơn từ 0,5-1,5 độ so với trung bình nhiều năm. Tại một số khu vực miền Bắc và miền Trung, mức chênh lệch có thể lên tới 2-3 độ.
Nắng nóng được dự báo xuất hiện sớm hơn, kéo dài và gay gắt hơn ở cả 3 miền. Kéo theo đó là lượng mưa theo mùa có thể thiếu hụt từ 10-30%, riêng một số nơi ở Nam Trung Bộ giảm trên 50%. Dòng chảy trên các sông, suối dự kiến giảm 20-40%, làm gia tăng nguy cơ hạn hán tại duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long.
Tại đồng bằng sông Cửu Long, ranh mặn 4g/l được dự báo xâm nhập sâu vào nội đồng trong các đợt triều cường đầu năm 2027. Mức xâm nhập mặn trên sông Vàm Cỏ có thể đạt 90-125km; sông Cửa Tiểu 85-90km và sông Hàm Luông 70-80km.
Theo đánh giá, tình trạng này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 350.000 ha lúa Đông Xuân, nhiều vùng cây ăn trái, nuôi trồng thủy sản và nguồn nước sinh hoạt của hàng triệu người dân khu vực ven biển.
Ít bão hơn nhưng thời tiết vẫn rất khó lường
Theo Cục Khí tượng Thủy văn, El Niño không đồng nghĩa chỉ có nắng nóng và khô hạn. Mặc dù số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông được dự báo giảm còn khoảng 8-10 cơn trong giai đoạn El Niño, thấp hơn trung bình nhiều năm, song các cơn bão có thể có quỹ đạo phức tạp và cường độ mạnh hơn dưới tác động của biến đổi khí hậu.
Bên cạnh đó, cả nước vẫn có khả năng xuất hiện từ 16-19 đợt mưa lớn cực đoan với cường suất cao trong thời gian ngắn. Mưa lớn sau thời gian khô hạn kéo dài có thể làm gia tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại khu vực miền núi phía Bắc, Tây Nguyên và gây ngập úng tại nhiều đô thị.
Nhìn lại các đợt El Niño và tác động tại Việt Nam
Nhìn lại hơn 70 năm diễn biến El Niño cho thấy mỗi sự kiện có mức độ tác động khác nhau, nhưng đều làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn tại Việt Nam.
Các đợt El Niño mạnh như 1997-1998 và 2015-2016 từng gây thiếu hụt mưa, suy giảm dòng chảy và xâm nhập mặn nghiêm trọng, trong đó đợt 2015-2016 được xem là một trong những giai đoạn hạn mặn khốc liệt nhất.
Kinh nghiệm lịch sử cho thấy tác động của El Niño không chỉ phụ thuộc vào cường độ mà còn liên quan đến thời gian duy trì, nền nhiệt toàn cầu, nguồn nước và khả năng ứng phó.
Với El Niño 2026-2027, nếu hiện tượng phát triển rất mạnh và kéo dài đến giữa năm 2027, nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn có thể nghiêm trọng hơn các giai đoạn trước. Tuy nhiên, đây là kịch bản rủi ro cần theo dõi, không phải dự báo chắc chắn.
Cục Khí tượng Thủy văn cho biết định hướng hiện nay không chỉ dừng ở dự báo hiện tượng mà chuyển sang cảnh báo tác động nhằm hỗ trợ hiệu quả hơn công tác phòng, chống thiên tai.
Cơ quan chuyên môn khuyến cáo người dân và chính quyền địa phương theo dõi sát các bản tin dự báo, chủ động tích trữ nước sinh hoạt, sử dụng điện và nước tiết kiệm, điều chỉnh cơ cấu cây trồng phù hợp, đồng thời chuẩn bị phương án ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn, mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất để hạn chế thiệt hại.
Vùng áp thấp phía Đông Philippines được dự báo có thể mạnh lên thành bão và đi vào Đông Bắc Biển Đông trong những ngày tới. Bắc Bộ nhiều khả năng xuất hiện đợt mưa lớn diện rộng từ 23-25/7, tiềm ẩn nguy cơ lũ quét và sạt lở đất.
Sau trận lũ lịch sử, những quả đồi ở xã Mường Than (tỉnh Lai Châu) xuất hiện những vết sạt trượt nham nhở, ở dưới trung tâm xã là cảnh tượng nhà cửa tan hoang do lũ càn quét.
Từ chiều tối 17-20/7, vùng núi và trung du Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to. Trong khi đó, từ ngày 18/7, khu vực miền Trung bước vào đợt nắng nóng diện rộng kéo dài đến khoảng ngày 23/7.
.svg){kind=icon}
