Nhiệt độ đảo chiều đột ngột giữa nắng nóng và mưa dông trở thành "bẫy sức khỏe" nguy hiểm, khiến số ca cấp cứu do đột quỵ gia tăng đáng kể.
Không tránh mưa, cố dọn xong vườn, người đàn ông suýt mất mạng
Thời tiết trong các tháng 7 và tháng 8 hằng năm thường có diễn biến thất thường. Những đợt nắng nóng gay gắt kéo dài xen kẽ đột ngột với các trận mưa dông làm độ ẩm không khí tăng cao và nhiệt độ thay đổi nhanh chóng.
Điều kiện này không chỉ tạo thuận lợi cho các bệnh truyền nhiễm phát triển mà còn gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch, đặc biệt là đột quỵ.
Bác sĩ Nông Văn Thời, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tuyên Quang cho biết, nhiều người vẫn mang tâm lý chủ quan khi cho rằng đột quỵ chỉ xảy ra vào mùa đông.
Thực tế ghi nhận tại Khoa Cấp cứu, số ca đột quỵ nhập viện trong mùa hè có xu hướng gia tăng do ảnh hưởng của thời tiết cực đoan, tập trung ở nhóm người cao tuổi và có sẵn các bệnh lý nền.
Bệnh nhân vào cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tuyên Quang. Ảnh: BVCC
Tình trạng này không chỉ diễn ra ở địa bàn Tuyên Quang mà còn phổ biến tại nhiều cơ sở y tế lớn ở Hà Nội. Tiến sĩ, bác sĩ Tạ Quang Thành, Phó Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Hà Nội xác nhận, vào mùa hè, đặc biệt là những ngày nắng nóng đột ngột chuyển sang mưa dông, bệnh viện liên tục tiếp nhận các ca cấp cứu đột quỵ.
Tiến sĩ Thành cho biết, hiện nay Tổ chức Đột quỵ Thế giới và Tổ chức Y tế Thế giới đều coi nhiệt độ cực đoan là yếu tố nguy cơ độc lập của bệnh tim mạch và đột quỵ.
Cuối tuần trước, ông N.V.A (65 tuổi, Hà Nội) dọn vườn dưới thời tiết nắng nóng. Trời đột ngột đổ mưa, ông cố làm xong nên dầm mưa khoảng 5 phút mới vào tắm. Chỉ vài phút sau, ông xuất hiện triệu chứng méo miệng, nói ngọng và liệt nửa người bên trái. Tại bệnh viện, các bác sĩ chẩn đoán ông A. nhồi máu não cấp.
Những ai có nguy cơ?
Tiến sĩ Thành cho biết nhiều nghiên cứu dịch tễ học trên hàng triệu người tại Mỹ, châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc chứng minh những ngày có nhiệt độ từ 35 đến 38 độ C làm tăng rõ rệt tỷ lệ nhập viện vì đột quỵ. Những ngày nhiệt độ giảm nhanh sau nắng nóng do mưa dông cũng làm gia tăng số ca đột quỵ trong vòng 24 đến 72 giờ tiếp theo.
“Nguyên nhân chính là thời tiết nắng nóng làm cơ thể mất nước qua tuyến mồ hôi, khiến máu bị cô đặc, giảm thể tích tuần hoàn, tăng độ nhớt của máu và tăng hoạt hóa tiểu cầu. Hậu quả là các huyết khối rất dễ hình thành gây tắc động mạch não. Bên cạnh đó, nắng nóng còn thúc đẩy quá trình đông máu. Khi nhiệt độ môi trường quá cao, các mạch máu ngoại vi sẽ giãn ra gây tụt huyết áp.
Tuy nhiên, ngay khi mưa dông xuất hiện khiến nhiệt độ giảm đột ngột, các mạch máu co lại nhanh chóng làm huyết áp tăng vọt. Sự giao động huyết áp dữ dội này chính là yếu tố thuận lợi làm vỡ mảng xơ vữa, dẫn đến xuất huyết não hoặc nhồi máu não”, Tiến sĩ Thành nói.
Bác sĩ Nông Văn Thời cho biết thêm, đột quỵ có thể xảy ra ở bất kỳ ai nhưng nguy cơ cao hơn ở người từ 50 tuổi trở lên, bị tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, mắc các bệnh lý tim mạch, hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, thừa cân, béo phì, ít vận động…
“Trong những năm gần đây, đột quỵ đang có xu hướng trẻ hóa, xuất hiện ở cả những người dưới 45 tuổi do lối sống thiếu lành mạnh, căng thẳng kéo dài, hút thuốc lá, sử dụng rượu bia và thức khuya”, bác sĩ Thời nói.
Các chuyên gia khuyến cáo, đột quỵ hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người dân thực hiện tốt các việc:
- Kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết và mỡ máu
- Uống đủ 2-2,5 lít nước mỗi ngày, đặc biệt trong thời tiết nắng nóng
- Ăn nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế muối và chất béo bão hòa
- Duy trì vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày
- Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia
- Ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng kéo dài
- Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt với người có bệnh lý tim mạch hoặc tiền sử đột quỵ.
Trong chuyến du lịch tại Thái Lan, nam thanh niên 24 tuổi bất ngờ đột quỵ do tắc động mạch thân nền, phải thở máy. Bệnh nhân sau đó được chuyển về TPHCM điều trị và sức khỏe đã cải thiện tốt.
Chóng mặt, buồn nôn và mất thăng bằng dễ bị nhầm với triệu chứng của rối loạn tiền đình thông thường, dù thực chất đó có thể là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ tiểu não.