Giảm nghèo thông tin tạo sinh kế bền vững ở Mường Chanh

Nằm cách trung tâm tỉnh Sơn La khoảng 18 km, xã Mường Chanh có điều kiện thuận lợi để giao thương và kết nối phát triển kinh tế - xã hội khi có tuyến tỉnh lộ 117 đi qua, liên kết với các địa phương lân cận như Phiêng Cằm, Muổi Nọi, Chiềng Mai và phường Chiềng Cơi.

Mường Chanh còn được thiên nhiên ưu đãi với nhiều cảnh quan đặc trưng của vùng sơn cước, tạo tiềm năng lớn để phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống.

Những năm gần đây, thực hiện Dự án 6 về truyền thông và giảm nghèo thông tin thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, xã Mường Chanh đã đẩy mạnh nhiều hoạt động nhằm nâng cao khả năng tiếp cận thông tin cho người dân, từ đó góp phần quảng bá sản phẩm du lịch địa phương, giúp nâng cao thu nhập, đời sống của bà con.

Để công tác tuyên truyền đạt hiệu quả, xã đa dạng hóa các hình thức truyền thông phù hợp với điều kiện thực tế ở cơ sở. Hệ thống loa truyền thanh được duy trì thường xuyên, cập nhật các nội dung liên quan đến chuyển đổi số, phát triển du lịch, xây dựng nông thôn mới, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất và các mô hình kinh tế hiệu quả. Nội dung phổ biến kiến thức về ứng dụng công nghệ thông tin, kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh và mạng xã hội cũng được lồng ghép trong các buổi họp bản, sinh hoạt cộng đồng, hội nghị tuyên truyền...

Bên cạnh đó, địa phương chú trọng phát huy vai trò của đội ngũ người có uy tín trong cộng đồng. Các trưởng bản, bí thư chi bộ, già làng, nghệ nhân dân gian hay những cá nhân tiêu biểu được xem là lực lượng nòng cốt trong công tác tuyên truyền tại cơ sở.

Với sự gần gũi, am hiểu phong tục tập quán và tiếng nói có sức thuyết phục, họ đã tích cực vận động người dân thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn tiếp cận khoa học kỹ thuật, ứng dụng công nghệ số vào phát triển kinh tế. Thông qua những buổi gặp gỡ, sinh hoạt cộng đồng hay hoạt động văn hóa truyền thống, người có uy tín đã góp phần đưa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến gần hơn với bà con.

Từ sự vận động, hướng dẫn trực tiếp, nhiều hộ dân trước đây còn e ngại sử dụng điện thoại thông minh nay đã chủ động học hỏi, biết tìm kiếm thông tin trên Internet, sử dụng mạng xã hội để quảng bá nông sản, giới thiệu cảnh đẹp và các sản phẩm du lịch của địa phương.

Mường Chanh hôm nay vẫn còn lưu giữ nhiều địa danh mang nét hoang sơ như mó nước Nàng Bua - Nong Luông, hang Đán Luông, thác Huổi Nam, hồ Nong Kheo hay rừng thông Ten Hịa rộng hơn 350 ha. Không gian thanh bình của suối Nặm Chanh, những cánh đồng lúa trải dài cùng nhịp sống mộc mạc của đồng bào dân tộc Thái tạo nên sức hút riêng cho vùng đất này. Nghề làm gốm truyền thống ở bản Noong Ten vẫn được người dân lưu truyền qua nhiều thế hệ, trở thành nét văn hóa đặc sắc góp phần làm phong phú thêm sản phẩm du lịch địa phương.

Cùng với truyền thông trực tiếp, xã Mường Chanh từng bước tận dụng nền tảng số để quảng bá hình ảnh quê hương. Các trang Facebook, Zalo, TikTok được sử dụng để đăng tải video, hình ảnh về thiên nhiên, ẩm thực, lễ hội truyền thống hay nghề gốm ở Noong Ten.

Hiện nay, xã đang xây dựng Đề án Phát triển du lịch cộng đồng - sinh thái gắn với bảo tồn văn hóa bản địa giai đoạn 2025 - 2030, định hướng đến năm 2035. Theo đó, địa phương tập trung khai thác các giá trị văn hóa truyền thống, cảnh quan tự nhiên và di tích lịch sử để hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng. Mục tiêu nhằm thu hút du khách, tạo sinh kế bền vững và giúp người dân nâng cao thu nhập ngay trên chính quê hương mình.

Trong năm 2026, xã dự kiến rà soát, lựa chọn từ 1 - 2 bản để xây dựng mô hình du lịch cộng đồng thí điểm. Một số sản phẩm được định hướng phát triển gồm tham quan Khu căn cứ cách mạng Mường Chanh, trải nghiệm săn mây ở Pá Hốc và Cang Mường, khám phá nghề gốm truyền thống tại Noong Ten hay trải nghiệm đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Thái.

Trong đó, bản Cang Mường được kỳ vọng sẽ trở thành điểm nhấn của du lịch sinh thái địa phương. Nằm ở độ cao hơn 500 m so với mực nước biển, nơi đây có khí hậu mát mẻ quanh năm, cảnh quan thiên nhiên còn nguyên sơ với rừng thông rộng lớn và nhiều điểm ngắm mây đẹp. Những năm gần đây, một số hoạt động trải nghiệm như nghỉ dưỡng, cắm trại, săn mây bước đầu thu hút du khách đến tham quan.

Khi địa phương triển khai chủ trương phát triển du lịch cộng đồng, người dân trong bản đều đồng tình hưởng ứng. Bà con sẽ địa phương hỗ trợ về kỹ năng làm du lịch, quảng bá hình ảnh, tiếp cận nguồn vốn để cải tạo nhà ở, xây dựng homestay và phát triển các sản phẩm mang bản sắc riêng. Nhiều hộ dân kỳ vọng du lịch sẽ mở ra hướng phát triển kinh tế mới, giúp nâng cao thu nhập và tạo việc làm cho lao động tại địa phương.

Hành trình giảm nghèo thông tin giúp người dân tiếp cận tri thức, công nghệ và các cơ hội phát triển mới, góp phần thay đổi tư duy, khơi dậy tinh thần chủ động vươn lên trong mỗi người dân.