Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026–2035 được thiết kế theo hướng tích hợp, toàn diện và bền vững hơn. Theo báo cáo định hướng chương trình, bên cạnh phát triển kinh tế – xã hội, hạ tầng và sinh kế, việc bảo đảm quyền tiếp cận pháp luật, tăng cường trợ giúp pháp lý cho người dân, nhất là ở khu vực nông thôn, vùng khó khăn, được đặt ra như một yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm phát triển bao trùm, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Báo cáo đánh giá, trong giai đoạn vừa qua, quá trình xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của người dân. Tuy nhiên, chênh lệch về điều kiện phát triển giữa các vùng, miền vẫn còn lớn; nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số gặp khó khăn trong việc tiếp cận chính sách, dịch vụ xã hội và các quyền, lợi ích hợp pháp. Năng lực tổ chức, điều hành ở cấp cơ sở chưa đồng đều; đội ngũ cán bộ tư pháp, hòa giải ở một số nơi còn thiếu và yếu; chuyển đổi số khu vực nông thôn còn chậm, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận thông tin, thủ tục và dịch vụ pháp lý của người dân.
Trên cơ sở đó, Chương trình giai đoạn 2026–2035 xác định rõ quan điểm lấy người dân làm trung tâm, là chủ thể và cũng là đối tượng thụ hưởng của quá trình phát triển. Mục tiêu tổng quát của chương trình nhấn mạnh việc nâng cao chất lượng sống và khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu của người dân nông thôn, từng bước tiệm cận mức sống đô thị. Trong hệ thống dịch vụ thiết yếu đó, phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý được coi là công cụ quan trọng để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, nhất là các nhóm yếu thế.
Báo cáo nêu rõ định hướng nâng cao chất lượng dịch vụ hành chính công, xây dựng chính quyền cơ sở hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả gắn với cải cách hành chính và chuyển đổi số. Theo đó, việc đẩy mạnh phổ biến, giáo dục pháp luật cho người dân nông thôn được triển khai bằng nhiều hình thức phong phú, dễ tiếp cận, phù hợp điều kiện từng vùng, miền. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các lĩnh vực thiết yếu, gắn trực tiếp với đời sống, sinh kế và quyền, nghĩa vụ cơ bản của người dân.
Cùng với đó, chương trình chú trọng nâng cao năng lực cho đội ngũ công chức tư pháp – hộ tịch, tổ hòa giải ở cơ sở và cộng đồng tiếp cận pháp luật. Việc củng cố đội ngũ này được xem là giải pháp then chốt nhằm đưa pháp luật đến gần người dân hơn, bảo đảm các tranh chấp, vướng mắc pháp lý phát sinh ở cơ sở được hướng dẫn, hỗ trợ kịp thời, đúng quy định.
Báo cáo cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng hoạt động đăng ký biện pháp bảo đảm, bồi thường của Nhà nước, bảo đảm người dân nông thôn được thụ hưởng đầy đủ các quyền lợi pháp lý theo quy định.
Một điểm nhấn đáng chú ý trong định hướng giai đoạn tới là việc ứng dụng công nghệ số để nâng cao hiệu quả truyền thông và trợ giúp pháp lý. Theo báo cáo, các hình thức truyền thông pháp luật số như tư vấn pháp lý trực tuyến, công cụ hỗ trợ trên nền tảng số, nội dung truyền thông đa phương tiện sẽ được nghiên cứu, triển khai phù hợp điều kiện thực tiễn. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp mở rộng phạm vi tiếp cận mà còn tạo điều kiện để người dân, nhất là ở vùng khó khăn, tiếp cận thông tin pháp luật thuận lợi, kịp thời hơn.
Đối với các nhóm yếu thế, chương trình xác định ưu tiên hỗ trợ pháp lý cho người nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, người dân tộc thiểu số, người khuyết tật và phụ nữ. Việc trợ giúp pháp lý cho các nhóm này được gắn với lồng ghép các chính sách an sinh xã hội, giảm nghèo đa chiều, bảo đảm người dân không chỉ được hỗ trợ về vật chất mà còn được bảo vệ đầy đủ về quyền và lợi ích hợp pháp.
.svg){kind=icon}
