Mâu thuẫn nhỏ, hậu quả lớn

Các vụ hành hung tại các chung cư trên địa bàn Thủ đô thời gian gần đây gióng lên hồi chuông báo động về nhận thức pháp luật của người dân. Theo Công an phường Từ Liêm (TP. Hà Nội), nguồn cơn của sự việc xô xát tại một chung cư trên địa bàn phường mới đây bắt đầu từ mâu thuẫn giữa hai gia đình sát vách nhau, sau đó xảy ra xô xát không đáng có. Hiện vụ việc vẫn đang được các cơ quan chức năng điều tra làm rõ và sớm có kết luận pháp lý. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là tại sao các mâu thuẫn nhỏ nhặt dễ dẫn tới vi phạm pháp luật tại chung cư đang xuất hiện ngày một nhiều và trở nên phức tạp.

Theo Đại tá Nguyễn Ngọc Quyền, Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội: Tình hình an ninh trật tự và tuân thủ pháp luật tại nhiều khu chung cư, khu đô thị mới có phần hạn chế do nhiều nguyên nhân cả khách quan lẫn chủ quan. Theo kinh nghiệm được tiếp thu từ các Hội nghị “Tăng cường công tác phối hợp đảm bảo an ninh trật tự (ANTT) tại các khu đô thị mới, các cụm, tòa nhà chung cư trên địa bàn quận Hà Đông” trước đây, ông Quyền cho rằng, thiếu chế tài xử lý, thiếu lực lượng tại chỗ và sự thiếu hiểu biết pháp luật của người dân là 3 nguyên nhân chính của tình trạng mất ANTT.

W-Thue Gia Lam 2.jpg
Một buổi nghe phổ biến pháp luật tại một chung cư trên địa bàn xã Gia Lâm.

“Công an quận Hà Đông trước kia cùng với đại diện chủ đầu tư, Ban quản trị, Ban quản lý các tòa chung cư, khu đô thị; Ban Chỉ huy quân sự, các đội nghiệp vụ, Công an phường… hàng năm đều có đánh giá chính xác tình hình ANTT tại cơ sở; chỉ ra những tồn tại, bất cập, khó khăn trong công tác quản lý ANTT tại địa bàn để rồi từ đó bàn bạc phương hướng tháo gỡ, khắc phục. Chính từ kinh nghiệm này, ngay từ năm 2025, Công an TP Hà Nội đã yêu cầu công an các xã phường có các khu đô thị, khu chung cư “trú chân” phải ký quy chế phối hợp đảm bảo ANTT”, ông Quyền nêu kinh nghiệm.

Theo lãnh đạo Công an Hà Nội, chỉ từ những va chạm tưởng chừng như nhỏ nhặt như: đổ rác để nước chảy ra hành lang chung cư; vứt tàn thuốc lá ngay trong thang máy; để xe chặn lối đi dưới hầm xe… có thể dẫn tới những xích mích, thậm chí xô xát. Tăng cường nhận thức pháp luật cho cư dân, xây dựng nếp sống văn minh đô thị chính là một trong những giải pháp “phòng ngừa” hữu hiệu nhằm hạn chế các vi phạm pháp luật tại các khu chung cư…

Vai trò đảm bảo ANTT của lực lượng tại chỗ

Thực tế, nhiệm vụ đảm bảo ANTT tại các khu đô thị mới, các cụm, tòa nhà chung cư được Công an TP Hà Nội triển khai từ rất sớm sau khi xuất hiện các vụ khiếu kiện, tập trung đông người, gây mất ANTT tại cơ sở. 

Theo lãnh đạo Công an TP Hà Nội, cùng với sự phát triển nhanh của các khu đô thị mới, số lượng các dự án và tòa nhà chung cư cũng tăng mạnh, đẩy số dân tập trung về một khu vực mới cao hơn cả dân cư cũ kéo theo các bất ổn về ANTT. Ví dụ, tại Khu đô thị Gia Lâm, chỉ riêng cụm tòa chung cư S2 với hơn 10 tòa chung cư đã có số lượng cư dân mới lên tới hơn 30.000 người về ở, bằng cả dân số của xã Đa Tốn (tại thời điểm năm 2024, khi xã này chưa sáp nhập về xã Bát Tràng như hiện nay - NV).

Khi bộ máy hành chính đang kiện toàn, các Tổ dân phố, Chi bộ đảng hay các tổ chức đoàn thể còn đang trong quá trình thành lập mới, việc nắm địa bàn và quản lý ANTT đều dồn lên vai lực lượng công an cơ sở và chính Ban Quản trị, Ban Quản lý các khu chung cư. Nhờ sự nắm bắt địa bàn và tích cực tuyên truyền pháp luật cho người dân mà lực lượng công an đã xử lý hàng ngàn vụ gây mất ANTT ngay tại cơ sở, thậm chí cả các vụ việc khi vừa hình thành.

“Các sự vụ liên quan đến khiếm khuyết quy hoạch như thu gom, xử lý rác thải; ách tắc/ mất an toàn giao thông; ô nhiễm môi trường; đua xe, sử dụng chất ma túy; đánh nhau, vi phạm pháp luật… dần được xử lý tận gốc. Qua công tác phối hợp, lực lượng công an các xã phường và lực lượng tại chỗ (Ban Quản lý, Ban quản trị các chung cư) đã kịp thời phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh với các loại tội phạm, các hành vi vi phạm pháp luật và các tệ nạn xã hội phát sinh; tạo sự chuyển biến tích cực về mặt nhận thức pháp luật của cư dân”, Đại tá Nguyễn Ngọc Quyền kết luận.