Nâng cao nhận thức và năng lực sản xuất từ giảm nghèo thông tin

Trước đây, hạn chế về thông tin và kiến thức kỹ thuật là rào cản lớn đối với phát triển chăn nuôi tại xã Mường Lèo (Sơn La). Người dân chủ yếu nuôi dê theo tập quán cũ, quy mô nhỏ lẻ, chăn thả tự nhiên, thiếu kỹ năng chăm sóc và phòng, chống dịch bệnh nên hiệu quả kinh tế chưa cao. Đặc biệt, những đợt rét đậm, rét hại vào mùa đông thường gây thiệt hại lớn cho đàn vật nuôi, khiến nhiều hộ gặp khó khăn trong quá trình thoát nghèo.

Xác định “nghèo thông tin” là một trong những nguyên nhân cốt lõi, xã Mường Lèo đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đa dạng hóa hình thức truyền thông nhằm đưa thông tin đến gần hơn với người dân. Thông qua hệ thống loa truyền thanh, các cuộc họp bản, sinh hoạt chi bộ, hội đoàn thể và các lớp tập huấn, kiến thức về chăn nuôi an toàn, phòng, chống dịch bệnh, thích ứng với thời tiết khắc nghiệt được phổ biến rộng rãi. Cùng với đó, cán bộ kỹ thuật thường xuyên bám cơ sở, trực tiếp hướng dẫn, giúp bà con dễ hiểu, dễ áp dụng, từng bước thay đổi nhận thức và tập quán sản xuất.

Công tác truyền thông giảm nghèo thông tin được xã Mường Lèo triển khai linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Với đặc thù là xã vùng cao, nhiều bản còn khó khăn về hạ tầng, loa truyền thanh vẫn là kênh thông tin gần gũi, quen thuộc, giúp truyền tải kịp thời các chủ trương, chính sách và hướng dẫn kỹ thuật đến từng hộ dân. Những nội dung thiết thực như cách làm chuồng trại, dự trữ thức ăn cho gia súc mùa đông hay kinh nghiệm phòng bệnh được phát thường xuyên, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ.

Các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Facebook đang trở thành kênh thông tin bổ trợ hiệu quả. Các nhóm Zalo của bản, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên được duy trì thường xuyên để chia sẻ thông tin thị trường, giá cả nông sản, hướng dẫn kỹ thuật và lan tỏa các mô hình sản xuất hiệu quả. Nhờ vậy, người dân không chỉ tiếp cận thông tin một chiều mà còn có thể trao đổi, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, tạo sự gắn kết trong cộng đồng và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Mô hình nuôi dê là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của giảm nghèo thông tin. Từ chỗ nuôi nhỏ lẻ, tự phát, nhiều hộ dân đã chuyển sang phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hóa, áp dụng mô hình nhốt chuồng kết hợp bán chăn thả, tuân thủ quy trình kỹ thuật. Được tuyên truyền thường xuyên, người dân nhận thức rõ hơn về vai trò của việc làm chuồng trại kiên cố, dự trữ thức ăn, chủ động phòng, chống dịch bệnh, từ đó mạnh dạn đầu tư, mở rộng quy mô chăn nuôi. 

Nhờ tích cực tham gia các lớp tập huấn, áp dụng đúng kỹ thuật và chủ động học hỏi kinh nghiệm, đến nay, gia đình ông Lò Văn Quân, bản Mạt duy trì đàn dê trên 30 con, mang lại thu nhập hơn 120 triệu đồng mỗi năm. Những mô hình như vậy được chia sẻ rộng rãi đã góp phần tạo động lực để nhiều hộ dân mạnh dạn thay đổi cách làm.

Tại bản Liềng, Ban Quản lý bản thường xuyên vận động, hướng dẫn người dân áp dụng các biện pháp chăn nuôi khoa học như quây lưới chăn thả luân phiên, vừa bảo vệ đàn vật nuôi, vừa hạn chế tình trạng phá hoại hoa màu. Do đó, toàn bản hiện có 55 hộ nuôi dê với hơn 400 con, mỗi năm xuất bán hàng tấn thịt dê ra thị trường, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 12%.

Đến nay, tổng đàn dê của xã Mường Lèo đạt hơn 1.100 con, tập trung tại các bản Mạt, Liềng, Chăm Hỳ, Huổi Lạn, với quy mô phổ biến từ 10-30 con mỗi hộ. Kết quả này không chỉ phản ánh hiệu quả của mô hình chăn nuôi mà còn cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức của người dân khi khoảng cách thông tin từng bước được thu hẹp.

Nhờ công tác giảm nghèo thông tin, người dân đã chủ động thay đổi nếp nghĩ, cách làm, chuyển từ sản xuất manh mún sang hướng hàng hóa, từng bước nâng cao thu nhập. Thời gian tới, địa phương tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức truyền thông, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để đưa kiến thức đến với người dân nhanh hơn, hiệu quả hơn; đồng thời hỗ trợ kết nối thị trường, khuyến khích liên kết sản xuất thông qua tổ hợp tác, hợp tác xã.

Giảm nghèo thông tin đang góp phần quan trọng trong việc nâng cao nhận thức và năng lực sản xuất của người dân Mường Lèo. Việc tiếp tục duy trì và phát huy hiệu quả công tác truyền thông sẽ tạo nền tảng để các mô hình sản xuất phát triển bền vững, góp phần giúp Mường Lèo không chỉ thoát nghèo mà còn hướng tới phát triển kinh tế ổn định, lâu dài.