Ngân sách thâm hụt, vay ‘nóng’ chi tiêu?

Bộ Tài chính không thừa nhận thu ngân sách đang khó khăn nhưng lại có đề nghị vay 30.000 tỷ đồng từ Ngân hàng Nhà nước, phát hành trái phiếu, tín phiếu...

  - Bộ Tài chính không thừa nhận thu ngân sách đang khó khăn nhưng lại có đề nghị vay 30.000 tỷ đồng từ Ngân hàng Nhà nước, phát hành trái phiếu, tín phiếu... Vậy không thiếu tiền thì vay nóng làm gì?.

Xoay xở vay nóng

"Hơn 100 ngàn tỷ đồng bội chi vừa công bố chỉ là con số ước 7 tháng. Cuối năm, tốc độ giải ngân sẽ cao hơn và thâm hụt có thể sẽ tăng hơn", TS Phạm Thế Anh, chuyên gia tài chính công của Đại học kinh tế quốc dân chia sẻ.

Ông nhấn mạnh: "Rõ ràng, cân đối thu- chi có vấn đề nên mới phải đi vay".

Thông tin gây nóng dư luận nhất tuần qua về ngân sách là việc Bộ trưởng Bộ Tài chính chỉ đạo Vụ Tài chính ngân hàng đề xuất vay tới 30.000 tỷ đồng cho ngân sách từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

{keywords}
Cân đối thu chi vẫn có nhiều khó khăn.

Chưa hết, một thông tin khác chưa được công bố rộng rãi là Bộ này còn muốn vay một khoản gấp 3 lần con số trên, tới 95.000 tỷ đồng từ Quỹ bảo hiểm xã hội và nếu có điều kiện, sẽ tính vay thêm.

Với kênh huy động trái phiếu Chính phủ, để đạt mục tiêu 250.000 tỷ đồng, Bộ Tài chính đang có ý định sẽ quay trở lại phát hành trái phiếu kỳ hạn ngắn dưới 5 năm. Đặc biệt, Bộ còn mở "room" cho các công ty bảo hiểm tham gia mua trái phiếu kỳ hạn tới 20 năm với tổng vốn huy động dự kiến 5.050 tỷ đồng.

Huy động trái phiếu không đủ, Kho bạc Nhà nước còn nhận chỉ đạo sẽ phát hành tín phiếu 20.000 tỷ đồng kể từ 15/6. Kỳ hạn chỉ có 3-6 tháng.

Cùng đó, để tăng thu, Bộ này đang thực hiện quyết liệt chưa từng thấy việc đòi nợ thuế doanh nghiệp. Tất cả các biện pháp cưỡng chế mạnh nhất đều đồng loạt thực hiện, từ việc phong toả tài khoản, đình chỉ hoá đơn đến công bố công khai danh tính, địa chỉ DN "nợ thuế".

Ban đầu là 600 doanh nghiệp với số nợ hơn 12.000 tỷ đồng. Mặc dù, sai sót khó chấp nhận đã xảy ra khi có ít nhất 8 công ty đã bị bêu oan nhưng Bộ này sẽ còn mạnh tay hơn. Kể từ quý IV tới, danh tính doanh nghiệp đang có nợ quá hạn từ 61 ngày trở lên sẽ được công khai hàng tháng.

TS Phạm Thế Anh bình luận: "Rõ ràng, cân đối ngân sách đang có khó khăn. Vấn đề là việc vay mượn nhiều như thế liệu có được sử dụng hiệu quả không?. Bộ Tài chính vay với lãi suất nào, liệu có trả được trong năm nay? Hiện chưa ai có thể tiếp cận được thông tin này".

Trong khi đó, các lãnh đạo Bộ Tài chính vẫn khẳng định, thu rất tích cực và sẽ vượt dự toán.

Giảm chi vẫn gặp khó

Nếu nhìn từ các chỉ số kinh tế thì có thể thấy rằng, vấn đề thâm hụt, bội chi, nợ công của Việt Nam vẫn đang đi đúng kế hoạch mà Quốc hội đã duyệt. Bội chi mới bằng 44,5% dự toán. Nợ công dù là 110 tỷ USD nhưng vẫn dưới 60% GDP.

Thế nhưng, điều đáng lo ngại là kịch bản nguồn thu quan trọng sụt giảm và các khoản chi ngay càng gia tăng không thay đổi.

Thứ nhất, giá dầu thô vẫn không khởi sắc. Hiện, giá dầu vẫn chỉ ở mức trung bình 60-63 USD/thùng, giảm 40 USD/thùng so với dự toán ngân sách. 7 tháng đầu năm, nguồn thu này chỉ đạt hơn 42 nghìn tỷ đồng, giảm gần 34% so với cùng kỳ năm ngoái.

{keywords}
Nguồn thu dầu thô sụt giảm mạnh so với dự toán.

Năm 2015 trở đi, hàng loạt các dòng thuế về 0% theo lộ trình cam kết trong các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết khiến cho nguồn thu từ xuất nhập khẩu sẽ sụt giảm mạnh.

Đặc biệt, kế hoạch huy động trái phiếu năm nay gặp khó khăn, khi 7 tháng qua, mới chỉ phát hành được hơn 84.000 tỷ đồng cho mục tiêu 250 nghìn tỷ đồng.

Trong khi đó, chi thường xuyên vẫn tiếp tục tăng lên, đạt 444 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 8,1%, chiếm gần 70% các khoản chi ngân sách. Chi trả nợ gần bằng chi cho đầu tư phát triển, đạt 91 nghìn tỷ đồng, tăng tới hơn 15,3% so với cùng kỳ năm ngoái.

"Gần chục năm nay, chúng ta đặt mục tiêu giảm chi nhưng không thực hiện nổi", TS Phạm Thế Anh nói.

Ông phân tích: "Những năm qua, bộ máy hành chính vẫn phình to. Đương nhiên, tiền lương chi cho bộ máy này cũng sẽ phải tăng lên. Cùng đó là các khoản chi cho lễ hội, sinh hoạt văn hoá, quảng bá du lịch, đặc biệt là hàng loạt tỉnh đang dự định xây tượng đài, bảo tàng… hoành tráng".

Để tài khoá lành mạnh thì chi tiêu phải xem lại. "Thu bao giờ cũng khó khăn vì chúng ta không thể tăng thuế, tăng phí mãi được. Do vậy, không còn cách nào khác là phải giảm chi. Trong đó, cần phải thu gọn bộ máy hành chính, cắt giảm mạnh tay các khoản chi không cấp bách trên", ông Thế Anh nói.

Bên cạnh đó, ông Phạm Thế Anh lo ngại: "Nếu cuối năm, các khoản vay tạm thời không trả được, tốc độ chi không giảm thì bội chi ngân sách khó giữ được ở mức 5% như Quốc hội duyệt. Chưa kể, mục tiêu giảm nợ công kể từ năm 2016 chắc chắc cũng khó thực hiện".

Trong khi đó, lãnh đạo Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước đều trấn an dư luận rằng, các khoản vay như gói 30.000 tỷ chỉ là tạm thời, là vấn đề kỹ thuật trong điều hành ngân sách và đó là việc bình thường.

Phạm Huyền

tin nổi bật

Thương lái ráo riết gom hàng đưa sang Trung Quốc, giá sầu riêng cao kỷ lục

Giá sầu riêng tại miền Tây nước ta đang cao kỷ lục lịch sử, thương lái ráo riết gom hàng để xuất khẩu sang Trung Quốc. Tại thị trường lớn nhất thế giới này, Việt Nam có thêm đối thủ cạnh tranh mới.

Hàng trăm nghìn người tung tiền, doanh nghiệp vàng vào cuộc đua vía Thần Tài

Các doanh nghiệp vàng lại vào cuộc đua, tung ra cả triệu sản phẩm để phục vụ nhu cầu mua vàng cầu may và tích trữ dịp vía Thần Tài.

Nhà băng ngại nói về chục nghìn tỷ cho vay hỗ trợ lãi suất 2%

Doanh số cho vay của gói hỗ trợ lãi suất 2% mới đạt gần 30.000 tỷ đồng; dư nợ gần 23.000 tỷ đồng tính đến cuối tháng 11/2022. Có tới 67% doanh nghiệp đủ điều kiện vay vốn nhưng không vay gói này vì sợ nhiều thứ

Bất động sản Phát Đạt lỗ nặng, áp lực trả nợ nghìn tỷ trái phiếu

Bất động sản Phát Đạt lỗ nặng trong quý IV/2022, đối mặt thanh toán nợ trái phiếu hàng nghìn tỷ đồng trong bối cảnh bất động sản năm 2023 dự báo còn khó khăn.

Giá vàng hôm nay 28/1: Tăng mạnh lên trên 68,5 triệu đồng/lượng

Giá vàng trong nước tăng mạnh lên trên 68,5 triệu đồng/lượng. Giá vàng thế giới chững lại do hoạt động chốt lời của các nhà đầu tư.

Giá vàng trong nước tăng cao, vàng thế giới quay đầu giảm mạnh

Giá vàng trong nước hôm nay (27/1) tăng cao. Giá vàng miếng SJC tăng tới hơn nửa triệu đồng/lượng. Trong khi đó, giá vàng thế giới quay đầu giảm mạnh do chịu áp lực bán và sự phục hồi của đồng USD.

Giá vàng tăng, 'đại gia' nắm giữ 2.010 tấn

Ngân hàng nhân dân Trung Quốc tăng cường mua vàng trong năm 2022. "Đại gia" này đang nắm giữ 2.010 tấn vàng.

9 triệu khách du xuân dịp Tết, số lượng tăng chi tiêu giảm

Trong 6 ngày nghỉ Tết, toàn quốc ước phục vụ 9 triệu lượt khách nội địa du xuân, tăng 47,5% so với cùng kỳ Tết năm ngoái. Tuy nhiên, tổng thu từ khách du lịch lại giảm 30%.

Giá trông giữ xe tăng cao, Bộ Tài chính yêu cầu kiểm soát chặt

Trước thực trạng giá trông giữ xe tự phát quanh các đền, chùa tăng cao trong ngày đầu năm, Bộ Tài chính đề nghị các địa phương kiểm soát chặt giá vé trông giữ xe.

Người dân nô nức đến các trung tâm thương mại khai xuân

Thời tiết chuyển lạnh, các TTTM ấm áp trở thành lựa chọn hàng đầu của nhiều gia đình và nhóm bạn đến vui chơi, mua sắm nhân dịp đầu năm mới.

Giá vàng hôm nay 27/1: Vàng SJC tăng vọt 600 nghìn đồng/lượng

Giá vàng thế giới hôm nay 27/1 giảm nhẹ so với đêm qua nhưng vẫn ở mức cao. Theo đà tăng của vàng thế giới, giá vàng trong nước tăng mạnh, tổng cộng 600.000 đồng/lượng trong ngày.

Phiên đầu năm Quý Mão: Nhóm cổ phiếu của tỷ phú Phạm Nhật Vượng tăng, VN-Index khởi sắc

Thị trường chứng khoán khởi sắc đầu năm mới Quý Mão với nhóm ngân hàng tiếp tục tăng giá. Nhóm cổ phiếu của tỷ phú Phạm Nhật Vượng cũng tăng mạnh. Tiền vào mạnh tay khiến VN-Index tăng ngay 12-13 điểm vào đầu buổi sáng.

VIETAGOLD ra mắt loạt mẫu vàng Thần Tài độc lạ đón năm Quý Mão

Đầu năm 2023 VIETAGOLD ra mắt nhiều sản phẩm độc đáo như Kim Miêu Cát Tường, mẫu vàng Thần Tài, Kim Phát Lộc, chim công...

Vì sao 4 cửa hàng ngừng kinh doanh xăng dầu, trả lại giấy phép?

Cục Quản lý thị trường TP.HCM vừa thông tin về trường hợp 4 cửa hàng xăng dầu trên địa bàn thành phố tạm ngưng hoạt động, chờ giải thể.

Nhiều thủy điện phải xả nước lãng phí do chưa có giá điện

Nhiều nhà máy thủy điện nhỏ không được huy động do chưa có giá điện mới, gây lãng phí. Tập đoàn Điện lực Việt Nam liên tục có văn bản đề nghị Bộ Công Thương gỡ vướng nhưng chưa được trả lời.