Việt Nam đang là điểm sáng trên bản đồ game toàn cầu. Năm 2025, với doanh thu ước tính 1,66 tỷ USD tại thị trường nội địa, Việt Nam đứng top 10 thế giới với hơn 54% người chơi game (khoảng hơn 50 triệu người dùng).
Game không còn là một ngành giải trí đơn thuần mà đã trở thành một nền kinh tế thực thụ. Tuy nhiên, sự bùng nổ này đang đi kèm với tình trạng vi phạm sở hữu trí tuệ diễn biến hết sức phức tạp.
Chia sẻ tại Diễn đàn Bản quyền Việt Nam - Hàn Quốc 2026 tổ chức sáng 7/5, ông Nguyễn Hùng Cương, Phó Giám đốc VTC Intecom, chỉ ra 4 hình thái vi phạm phổ biến đang "bóp nghẹt" các nhà phát hành trong nước.
Đầu tiên và nghiêm trọng nhất là nạn "private server" (game lậu). Các đối tượng thường đặt máy chủ ở nước ngoài và cung cấp dịch vụ xuyên biên giới vào Việt Nam, cạnh tranh trực tiếp với sản phẩm có bản quyền.
Tiếp đó là tình trạng "Clone và Reskin" - đánh cắp mã nguồn của nhà phát hành, chỉ thay đổi hình ảnh (giao diện) và tung ra như một trò chơi mới.
Ngoài ra, vi phạm sở hữu trí tuệ, trong đó sử dụng hình ảnh, âm thanh của game chính thống để chạy quảng cáo mồi chài người dùng sang game lậu, sử dụng kênh thanh toán trái phép, hay dung túng cho nạn Hack/Mod (can thiệp làm mất cân bằng game) cũng đang diễn ra tràn lan.
Ở góc độ doanh nghiệp, vấn nạn này gây ra "hệ lụy kép": vừa làm thất thoát doanh thu, vừa tàn phá uy tín thương hiệu khi người chơi gặp rủi ro trên các nền tảng không phép.
Ở góc độ vĩ mô, dòng tiền nạp vào game lậu chảy trái phép ra nước ngoài gây thất thu thuế cho ngân sách nhà nước, đồng thời làm suy giảm nghiêm trọng niềm tin của các nhà đầu tư quốc tế (FDI) khi bước vào thị trường Việt Nam.
Ông Cương thừa nhận, rào cản lớn nhất hiện nay nằm ở vấn đề kỹ thuật và chế tài. Các game lậu có thể được tạo ra rất dễ dàng và nhanh chóng.
"Trong năm 2023, chúng tôi từng mất tới 6 tháng phối hợp cùng cơ quan chức năng mới có thể đóng cửa một sản phẩm nhái tựa game Silkroad Online”, ông chia sẻ.
Tuy nhiên, mức phạt lớn nhất hiện hành cho hành vi phát hành game lậu chỉ dừng ở mức 170 triệu đồng. Con số này theo đại diện VTC Intecom là không đủ sức răn đe.
“Dường như các đối tượng phát hành game lậu không hề sợ. Khi đóng cửa game này, ngay hôm sau họ sẵn sàng mở một game khác", đại diện VTC Intecom dẫn chứng với VietNamNet.
Bên cạnh đó, thói quen sử dụng nội dung miễn phí của một bộ phận người dùng cũng tiếp tay cho nạn vi phạm. Ông kể lại câu chuyện kinh doanh webtoon với đối tác Hàn Quốc năm 2024: “Chỉ 45 phút sau khi một tác phẩm ra mắt tại Hàn Quốc, Việt Nam đã có bản lậu ngay tại các web miễn phí, khiến việc cạnh tranh trực tiếp rất khó khăn”.
Dù vậy, ông Cương chỉ ra bức tranh đang dần sáng lên nhờ những động thái cứng rắn từ cơ quan quản lý. Theo báo cáo được cơ quan chức năng đưa ra vào tháng 4/2026, từ tháng 10/2025 đến nay, 327 game không phép đã bị chặn và gỡ bỏ khỏi App Store và Google Play, đồng thời chặn hơn 300 webgame lậu trôi nổi.
Đặc biệt, cơ quan quản lý đang chuyển hướng từ việc chỉ chặn nội dung trước đây sang siết chặt kiểm soát và chặn đứng dòng tiền thanh toán của các game không phép.
Mới đây nhất, ngày 5/5, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện 38 chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Theo ông Cương, động thái này mang lại kỳ vọng lớn cho cộng đồng doanh nghiệp số như VTC Intecom.
Để giải quyết triệt để vấn nạn game lậu, ông Cương kiến nghị nâng mức xử phạt hành chính đối với vi phạm bản quyền game lên mức cao, mang tính răn đe mạnh hoặc tiến tới hình sự hóa đối với các đường dây quy mô lớn.
Có như vậy, tài sản trí tuệ tại Việt Nam mới thực sự được bảo vệ, tạo đà cho ngành công nghiệp tỷ đô phát triển bền vững.
.svg){kind=icon}
