
Trên sàn nhà máy của Xiaomi, robot hình người Cyber-One đang học cách làm việc. Một robot hình người khác do nhà sản xuất điện thoại thông minh Honor chế tạo đang chuẩn bị cho cuộc thi chạy bán marathon ở Bắc Kinh.
Hai khung cảnh cách nhau hàng dặm, nhưng cùng chung một câu hỏi: Tại sao các nhà sản xuất smartphone Trung Quốc lại ráo riết phát triển robot hình người?
Sự tương phản đó không phải là ngẫu nhiên. Nó hé lộ hai chiến lược khác biệt và một sự chuyển dịch lớn hơn nhiều trên toàn ngành.

Bề ngoài, làn sóng robot hình người này giống như một bước tiến tất yếu của cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI). Nhưng sâu xa hơn, đây là bài toán về tài chính và cấu trúc. Mảng kinh doanh điện thoại thông minh, từng là động lực tăng trưởng đáng tin cậy, đang bước vào giai đoạn bão hòa.
Biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp. Chi phí linh kiện tăng cao. Không gian cho những đột phá mang tính bước ngoặt trên thiết bị di động đang cạn dần. Mọi “ông lớn” hiện đều phải tìm kiếm một đường cong tăng trưởng thứ hai.
Đối với Honor, đường cong đó là robot tiêu dùng. Các robot của hãng đang được định vị cho các kịch bản như bầu bạn, hỗ trợ bán lẻ và tương tác trong nhà. Cách tiếp cận của họ là lặp lại nhanh chóng, rào cản gia nhập thấp hơn và thu thập phản hồi sớm từ thị trường.
Việc xuất hiện tại một giải chạy bán marathon hoàn toàn phù hợp với chiến thuật đó. Đây là cách để tăng độ nhận diện, kiểm chứng năng lực và phát đi tín hiệu rằng sản phẩm đang hướng tới ứng dụng thực tế.

Đối với Xiaomi, canh bạc này mang tính công nghiệp nhiều hơn. Các robot hình người của hãng đang được đưa vào các nhà máy, nơi yêu cầu khắt khe hơn nhưng lợi ích thu về lại rõ ràng hơn. Tự động hóa sản xuất mang lại lợi nhuận có thể đo lường được, nhưng chỉ khi độ tin cậy đạt mức gần như hoàn hảo. Đó là lý do Xiaomi đặc biệt chú trọng vào các chi tiết như sự khéo léo của bàn tay robot và tỷ lệ thành công của từng nhiệm vụ.
Hai con đường. Một ngành công nghiệp. Nhưng họ không hề đơn độc.
Huawei đang xây dựng một nền tảng trí tuệ nhân tạo hiện thân (embodied AI), tích hợp nhiều mô hình để hỗ trợ phát triển robot và hiện đã bắt đầu thử nghiệm robot trong môi trường dịch vụ tài chính. Vivo cũng đã thành lập một phòng thí nghiệm robot chuyên dụng, nhắm mục tiêu vào các ứng dụng gia đình.
Các nhà sản xuất điện thoại thông minh vốn đã sở hữu nhiều năng lực cốt lõi cần thiết. Họ am hiểu việc tích hợp phần cứng ở quy mô lớn. Họ vận hành các chuỗi cung ứng toàn cầu phức tạp. Họ thiết kế chip, tối ưu hóa mức tiêu thụ điện năng và triển khai AI trên thiết bị. Xét trên nhiều khía cạnh, một robot hình người đơn giản chỉ là một hình thái sản phẩm tiếp theo, được bổ sung thêm khả năng di chuyển và tương tác vật lý.
Logic của một hệ sinh thái rộng lớn hơn cũng đang phát huy tác dụng. Trong nhiều năm, ngành công nghiệp này đã nói về việc kết nối "con người, xe hơi và ngôi nhà", với điện thoại thông minh đóng vai trò là trung tâm điều khiển. Nhưng mô hình đó đang bắt đầu tiến hóa.
Tại các triển lãm công nghệ gần đây, có một sự dịch chuyển tinh tế nhưng quan trọng. "Con người" trong phương trình đó không còn là chủ thể thực hiện mọi công việc. Vai trò đó đang bắt đầu chuyển sang robot.
Thay vì một người chủ động điều khiển các thiết bị, robot có thể đóng vai trò trung gian. Chúng có thể di chuyển, tương tác với các thiết bị gia dụng, phối hợp với xe cộ và thực thi nhiệm vụ. Người dùng sẽ dần thoát khỏi vai trò người điều hành để trở thành người thụ hưởng các dịch vụ.
Đối với các công ty như Xiaomi và Huawei, vốn đã phủ sóng trên cả mảng nhà thông minh và xe điện, robot là mảnh ghép hoàn thiện bức tranh. Chúng biến một hệ thống kết nối thành một hệ thống chủ động.
Dĩ nhiên, con đường phía trước còn rất nhiều chông gai. Chi phí vẫn ở mức cao. Hầu hết các robot vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm. Các ứng dụng thực tế, đặc biệt là trong gia đình, vẫn đang trong quá trình định hình.
Nhưng tốc độ phát triển là điều khó có thể phớt lờ. Cuộc đua đang mở ra trên toàn ngành này chỉ mới thực sự bắt đầu.
(Theo China Daily)
