Sau 5 năm triển khai Đề án “Tiếp tục đổi mới, phát triển hợp tác xã giai đoạn 2021 – 2025”, khu vực kinh tế hợp tác của tỉnh Nghệ An ghi nhận sự chuyển biến mạnh mẽ về quy mô, chất lượng và phương thức tổ chức sản xuất. Hợp tác xã từng bước trở thành lực lượng quan trọng trong xây dựng nông thôn mới, thúc đẩy chuyển đổi mô hình sản xuất và nâng cao thu nhập cho người dân.
Giai đoạn 2021 – 2025, toàn tỉnh thành lập 200 hợp tác xã mới thuộc nhiều lĩnh vực. Trong đó, khối nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn với 160 hợp tác xã, tiếp đến là 35 hợp tác xã dịch vụ – thương mại và 5 hợp tác xã tiểu thủ công nghiệp.
Tốc độ phát triển bình quân khoảng 40 hợp tác xã mỗi năm giúp 100% xã, phường trên địa bàn đều có ít nhất một mô hình kinh tế tập thể hoạt động. Lực lượng lao động tham gia hợp tác xã đạt 268.700 người, thu nhập lao động thường xuyên bình quân khoảng 5,5 triệu đồng/tháng, tạo động lực cải thiện sinh kế bền vững ở khu vực nông thôn.
Nhiều mô hình hợp tác xã kiểu mới được hình thành và được tỉnh hỗ trợ xây dựng theo hướng gắn chuỗi giá trị.

Toàn tỉnh Nghệ An có 91 hợp tác xã hoàn thiện mô hình liên kết sản xuất – tiêu thụ, 9 hợp tác xã mở cửa hàng nông sản sạch, 5 hợp tác xã đầu tư hạ tầng nhằm đáp ứng tiêu chuẩn sản xuất hiện đại. Tỷ lệ hợp tác xã hoạt động hiệu quả đạt 61,8%, trong đó 278 hợp tác xã thiết lập liên kết kinh doanh theo chuỗi, giúp sản phẩm địa phương mở rộng thị trường, gia tăng giá trị và tạo lợi thế cạnh tranh.
Cùng với phát triển sản xuất, hoạt động xúc tiến thương mại được đẩy mạnh thông qua 43 chương trình tổ chức trong giai đoạn 2020 – 2025. Các hội nghị kết nối cung cầu, hội chợ xanh, phiên chợ quê và chuỗi hoạt động quảng bá trong và ngoài tỉnh giúp sản phẩm OCOP, đặc sản vùng miền tiếp cận người tiêu dùng rộng rãi hơn. Nhiều sản phẩm của hợp tác xã đã bước đầu tìm được cơ hội xuất khẩu tại các thị trường tiềm năng.
Tuy vậy, thực tiễn cho thấy một số hợp tác xã còn hạn chế về quy mô, đòn bẩy công nghệ và năng lực quản trị. Việc tiếp cận nguồn lực đất đai, tín dụng, các chính sách hỗ trợ chưa đồng đều giữa các địa phương; tiến trình chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu ở nhiều hợp tác xã vẫn còn khoảng cách so với yêu cầu hiện đại hóa.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ, việc đa dạng mô hình hoạt động, thúc đẩy sản xuất xanh – tuần hoàn, mở rộng liên kết chuỗi và ứng dụng công nghệ cao là định hướng trọng tâm của tỉnh trong thời gian tới. Nghệ An đặt mục tiêu đưa sản phẩm hợp tác xã lên các sàn thương mại điện tử, mở rộng kênh tiêu thụ tại hệ thống siêu thị và xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng gắn với lợi thế từng vùng.
Tỉnh sẽ tiếp tục rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện chính sách hỗ trợ về vốn, đất đai, khoa học công nghệ và xúc tiến thương mại, tạo nền tảng vững chắc để khu vực kinh tế tập thể phát triển thực chất, đóng góp hiệu quả vào Chương trình nông thôn mới nâng cao và mục tiêu giảm nghèo bền vững.