Thời gian vừa qua, hàng loạt vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản với thủ đoạn sử dụng hông qua SIM rác, SIM không chính chủ, các đối tượng xấu dễ dàng thực hiện các hành vi lừa đảo như: gọi điện, nhắn tin giả mạo cơ quan công an, viện kiểm sát, ngân hàng, nhân viên bưu điện… để “hù dọa” người dân, yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, hoặc chuyển tiền để “giải quyết vụ việc”.
Bên cạnh đó, các đối tượng xấu đã sử dụng SIM rác, SIM không chính chủ phát tán thông tin sai lệch, tin giả, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín, danh dự của cá nhân, tổ chức: Bên cạnh hành vi lừa đảo tài chính, SIM rác, SIM không chính chủ chủ còn được sử dụng để thực hiện các cuộc gọi, tin nhắn đe dọa, xúc phạm, bôi nhọ danh dự của cá nhân và tổ chức.
Các đối tượng xấu lợi dụng sự ẩn danh của SIM rác để đăng ký, tạo lập tài khoản mạng xã hội, ví điện tử, qua đó thực hiện các giao dịch bất hợp pháp, tổ chức đánh bạc trực tuyến, cho vay lãi nặng, lừa đảo… nhằm che giấu thông tin cá nhân, gây khó khăn cho công tác truy vết của lực lượng chức năng.
Theo cơ quan Công an, tình trạng SIM rác và tài khoản không chính chủ từ lâu đã trở thành công cụ để các đối tượng phạm tội ẩn danh. Thực trạng này không chỉ gây thiệt hại nghiêm trọng cho người dân mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh, trật tự xã hội.
Nhằm ngăn chặn việc sử dụng sim rác, sim không chính chủ để thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của người dân, trong thời gian qua Bộ Khoa học và Công nghệ đã và đang tập trung triển khai các giải pháp như tham mưu Chính phủ trình Quốc hội đã thông qua Luật Viễn thông năm 2023 (có hiệu lực từ 1/7/2024), trong đó bổ sung quy định nghĩa vụ của doanh nghiệp phải hoàn toàn trách nhiệm trong việc xác thực, quản lý thông tin thuê bao, xử lý các SIM có thông tin không đầy đủ, không chính xác; thuê bao viễn thông chịu trách nhiệm trước pháp luật trong việc sử dụng số thuê bao viễn thông do mình đã giao kết hợp đồng với doanh nghiệp viễn thông (theo khoản 4 Điều 14).
Tuy nhiên thực tế vẫn có tình trạng một bộ phận người dân chưa nhận thức đầy đủ về nghĩa vụ của mình trong việc kiểm soát SIM do mình đăng ký sử dụng dẫn đến khi chuyển/bán SIM lại cho người dùng khác sử dụng thì không thực hiện việc cập nhật, thay đổi thông tin thuê bao theo đúng quy định dẫn tới tồn tại tình trạng các SIM có thông tin đúng quy định (đầy đủ các trường, đồng thời đã được đối soát 3 trường trùng khớp với CSDL dân cư) nhưng không Chính chủ (người sử dụng thực tế không phải là người đứng tên đăng ký).
Bên cạnh đó, cũng có tình trạng đại lý SIM thẻ trước đây sử dụng thông tin cá nhân của khách hàng rồi đăng ký các SIM khác bán ra thị trường để kiếm lợi.
Những loại SIM này có thể bị các đối tượng sử dụng cho các hành vi lừa đảo, vi phạm pháp luật nhằm trốn tránh trách nhiệm khi bị cơ quan điều tra phát hiện.
Cục Viễn thông cho biết, theo quy định hiện hành người dân sẽ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm với các số thuê bao viễn thông di động (SIM) mà mình đã đăng ký, sử dụng nếu các SIM này bị các đối tượng lợi dụng cho các hành vi vi phạm pháp luật.
Chính vì vậy, việc ban hành Thông tư 08/2026/TT-BKHCN mới ban hành là bước tiếp theo nhằm giảm thiểu rủi ro cho người dân, đáp ứng yêu cầu có được cơ sở dữ liệu thông tin thuê bao chính xác để phục vụ công tác đảm bảo an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, góp phần hạn chế tin nhắn rác, bảo vệ quyền lợi của người sử dụng dịch vụ viễn thông, tạo nền tảng cho các hoạt động của các ngành kinh tế, xã hội trên mạng.
Thông tư đã quy định với các thuê bao hiện hữu, nhằm bảo đảm việc người dân có thể biết được mình đang đăng ký bao nhiêu số thuê bao từ đó chủ động xác minh, làm rõ các số nào mình đang sử dụng và sẽ chịu trách nhiệm pháp lý với các số đó.
Thông tư này đã quy định quy trình xác nhận chính chủ thông qua ứng dụng VneID. Theo đó, các doanh nghiệp viễn thông sẽ đồng bộ dữ liệu số thuê bao về cơ sở dữ liệu dân cư từ đó cập nhật lên VNeID để người dân chủ động vào xác minh, lựa chọn những SIM nào bản thân đang sử dụng.
Với các trường hợp SIM bị người dùng xác nhận không dùng, các doanh nghiệp viễn thông sẽ phải xử lý khóa 1 chiều trong vòng 5 ngày và khóa 2 chiều sau 60 ngày theo quy định.
.svg){kind=icon}
