Cuốn sách viết từ trái tim
Sau hơn 40 năm làm báo, nhà báo Nguyễn Đức Liên - Chủ tịch Danh dự Quỹ Khởi Sự Từ Tâm - vừa ra mắt cuốn sách thứ 4 mang tên Đi để thương - Hành trình không thể đứng ngoài do Nhà xuất bản Hà Nội ấn hành tháng 5/2026. Đây là những ghi chép chân thực từ hơn 5 năm ông trực tiếp dấn thân vào các hoạt động thiện nguyện cùng Quỹ Khởi Sự Từ Tâm.
Sách dày 125 trang, chia 3 phần lớn: Giữa lằn ranh sinh tử - tái hiện những ngày TPHCM "trọng thương" vì Covid-19; Kết nối những nhịp cầu - hành trình giáo dục và an sinh từ vùng cao đến bệnh viện; Lan tỏa và vươn xa - ký sự cứu trợ bão lũ miền Bắc, miền Trung và cả chuyến vượt biên giới sang Myanmar sau trận động đất 7,7 độ Richter đầu năm 2025.
Tác giả không đứng ngoài quan sát mà là người trong cuộc tham gia những chuyến xe lăn bánh lúc 2h sáng, lội bùn vào từng mái nhà ngập nước và chứng kiến tận mắt những ranh giới mong manh giữa sự sống và mất mát.
Những khoảnh khắc không thể quên
Phần đầu sách tái hiện đại dịch Covid-19 năm 2021 với bút pháp dữ dội và chân thực. Tác giả mô tả cảnh đứng trong hội trường Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất (Đồng Nai), nhìn lên 16 camera chiếu hình ảnh bệnh nhân thoi thóp, nghe tiếng thở dài của bác sĩ bên cạnh: "Hai bệnh nhân này chắc không qua khỏi!". Khoảnh khắc đó, cùng câu hỏi cứa vào lòng ông - "Nếu ai cũng chọn ở lại, vậy ai sẽ là người bước ra?" - đã trở thành sợi chỉ xuyên suốt toàn bộ cuốn sách.
Quỹ Khởi Sự Từ Tâm trong thời gian đó đã khẩn cấp nhập 35.000 đơn vị thuốc điều trị Covid-19, hàng trăm máy thở, phân phát gần 300 tấn gạo cho sinh viên và người lao động nghèo kẹt lại thành phố. Sau khi 7 bệnh nhân vượt qua cơn nguy kịch nhờ số máy thở được trao tặng kịp thời, tác giả viết: "Chỉ 7 người nhưng với chúng tôi, đó là 7 gia đình chưa phải nhận tin xấu".
Phần 2 và 3 dẫn người đọc theo những chuyến đi dài hơn, từ học bổng cho trẻ em dân tộc thiểu số vùng cao, nhà tình thương cho hộ nghèo, đến những đêm lội bùn cứu trợ sau bão số 3 Yagi và bão số 10 Bualoi tại Yên Bái, Lào Cai, Cao Bằng, Nghệ An, Huế, Phú Yên với hơn 150 tấn gạo và hàng tỷ đồng tiền mặt. Xúc động nhất là chi tiết cụ Tần hơn 90 tuổi ngồi xe lăn bật khóc khi ôm túi gạo trên tay, trong khi cán bộ cơ sở - như chị Đoàn Thu Phượng - vẫn tất tả lo cái ăn cho dân dù nhà mình cũng ngập sâu.
Chương cứu trợ Myanmar là phần gay cấn nhất khi một thành viên đoàn phải mang 80.000 USD xuống tầng hầm bí mật để đổi tiền Kyat trong điều kiện bị cắt internet và camera, vượt 6 trạm kiểm soát quân sự trước khi chạm đến vùng hồ Inle. Tổng cộng 2 đợt cứu trợ tại Myanmar đạt khoảng 9 tỷ đồng, hỗ trợ hơn 6.000 người dân.
Hành trình của 317 tỷ đồng và những số phận cụ thể
Đi để thương - Hành trình không thể đứng ngoài không chỉ lưu lại con số - gần 317 tỷ đồng thiện nguyện trong giai đoạn 2021-2025 mà khắc họa những phận người đứng sau những con số đó. Anh Trần Nhật Quang thoát chết nhờ lọ thuốc đặc trị trị giá hơn 100 triệu đồng. Bé Nguyễn Phan Trọng Nhân 4 tuổi chống chọi ba căn bệnh cùng lúc được chuyển an toàn về Bệnh viện Nhi Đồng 1. Cậu bé Đ.H. 15 tuổi ở Buôn Ma Thuột nói: "Con không còn ba nhưng con tự hào vì ba đã cứu nhiều người" sau khi người cha thợ sơn nghèo hiến tạng cứu sống 7 người.
Trong lời nói đầu, tác giả bộc bạch viết sách trước hết để tự nhắc bản thân về 2 chữ trách nhiệm - trách nhiệm với cuộc đời đã cho ông nhiều hơn ông nghĩ và trách nhiệm với những phận người ông từng biết đến. Ông không nghĩ mình dũng cảm hay tài giỏi hơn ai, chỉ đơn giản là "lựa chọn bước tới thay vì đứng yên, chọn ở lại thay vì quay lưng".
Đi để thương - Hành trình không thể đứng ngoài in 900 cuốn, là tác phẩm thứ 4 của Nguyễn Đức Liên sau Lửa giàn khoan (NXB Trẻ, 2001), Đến và đi (NXB Trẻ, 2008) và Trên những dặm đường (NXB Thanh Niên, 2022). Khác với nhiều cuốn sách viết về hành trình cá nhân, tác giả không kể về thành tựu mà chỉ ghi lại những gì đã chứng kiến, đã gặp và đã chạm trong những thời khắc gian khó nhất. Và khi sách khép lại, hành trình vẫn tiếp nối.
Toàn bộ tiền bán sách sẽ được chuyển về Quỹ Khởi Sự Từ Tâm để tiếp tục chăm lo cho những hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái.
.svg){kind=icon}
