Giữa thời đại AI, nhà văn nổi tiếng khẳng định 'không gì thay thế được đọc sách'

Sự kiện không chỉ là dịp để tác giả chia sẻ hành trình sáng tác, mà còn gợi mở cách tiếp cận văn học như một quá trình đồng sáng tạo, nơi người đọc không chỉ tiếp nhận mà còn tham gia hoàn thiện ý nghĩa tác phẩm.

Trong lần đầu đến Việt Nam, nhà văn Juan Villoro bày tỏ xúc động khi ước mơ thời trẻ trở thành hiện thực. Ông kể, khi còn nhỏ, Việt Nam xuất hiện trong ký ức qua những bản tin chiến tranh. Vì vậy, chuyến đi lần này mang ý nghĩa đặc biệt như một sự kết nối giữa ký ức, văn học và hiện thực.

Juan Villoro cho rằng viết văn là hành trình khám phá thực tại bằng sự tò mò không ngừng. Theo ông, một nhà văn đích thực là người luôn đặt câu hỏi, không coi bất cứ điều gì là hiển nhiên. Văn học vì thế không tách rời đời sống mà là sự tương tác liên tục giữa con người với thế giới, nơi trí tưởng tượng góp phần tạo nên những phát minh mới của nhận thức.

Tinh thần này được thể hiện rõ trong tác phẩm Cuốn sách hoang dã - cuốn tiểu thuyết dành cho thiếu nhi và thanh thiếu niên nổi bật của Villoro. Thông qua lời nhân vật bác Tito: "Mỗi cuốn sách là một tấm gương phản chiếu chính người đọc…", tác giả nhấn mạnh vai trò chủ động của độc giả trong việc làm phong phú ý nghĩa tác phẩm. Cuốn sách mở ra một thế giới kỳ ảo của những cuốn sách biết sống, có thể di chuyển, biến đổi nội dung và chỉ xuất hiện khi muốn được đọc, từ đó dẫn dắt nhân vật chính - cậu bé Juan 13 tuổi bước vào hành trình trưởng thành giàu trải nghiệm.

Không chỉ dừng lại ở câu chuyện phiêu lưu, Cuốn sách hoang dã còn được giới thiệu như một hành trình khám phá thế giới của sách, thư viện và trí tưởng tượng. Tác phẩm khắc họa sức mạnh tinh tế của ngôn từ, đồng thời nuôi dưỡng tình yêu đọc sách và mở ra những trải nghiệm đa chiều cho độc giả ở nhiều lứa tuổi.

Chia sẻ về cơ duyên đến với văn chương, Juan Villoro cho biết ông bắt đầu viết từ năm 15 tuổi, sau khi đọc một cuốn tiểu thuyết khiến ông cảm thấy mình thuộc về văn học. Dù những thử nghiệm ban đầu chưa thành công, trải nghiệm ấy đã trở thành động lực để ông kiên trì theo đuổi con đường sáng tác.

Juan Villoro cũng nhấn mạnh, trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, việc đọc sách càng trở nên quan trọng. Theo ông, các phương tiện kỹ thuật số không thể thay thế tư duy phản biện và chiều sâu cảm xúc mà văn học mang lại.

"Văn học là một hình thức của hạnh phúc, của niềm vui và tri thức", ông nói.

Dưới góc nhìn của một nhà văn và dịch giả, Villoro đánh giá cao sự cởi mở của thị trường xuất bản Việt Nam khi phần lớn sách đến từ các nền văn hóa khác nhau. Ông cho rằng đây là lợi thế giúp độc giả Việt tiếp cận thế giới đa dạng đồng thời khẳng định việc xây dựng những cây cầu văn hóa là yếu tố quan trọng trong phát triển đời sống tinh thần.

Phát biểu tại sự kiện, Đại sứ Mexico tại Việt Nam Alejandro Negrín nhấn mạnh đây là lần đầu tiên một nhà văn Mexico có tầm ảnh hưởng lớn giao lưu trực tiếp với công chúng Việt Nam, đánh dấu bước tiến trong quan hệ văn hóa giữa hai quốc gia. Theo ông, văn học là cầu nối hiệu quả giúp đưa sức sống mãnh liệt của văn hóa Mexico đến gần hơn với độc giả Việt.

Đại sứ cũng cho biết, bên cạnh hợp tác kinh tế, Mexico và Việt Nam đang mở rộng hợp tác sang nhiều lĩnh vực như bảo tồn di sản, phòng chống thiên tai, trao đổi học thuật và văn hóa. Việc các tác phẩm Mexico như Cuốn sách hoang dã của Juan Villoro hay Mê cung của sự cô độc của Octavio Paz được xuất bản tại Việt Nam cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của độc giả trong nước đối với văn học Mỹ Latinh.

Ba 'ông lớn' bắt tay lập Liên minh phát triển xuất bản và văn hóa đọc Việt NamMục tiêu của Liên minh phát triển xuất bản và văn hóa đọc Việt Nam là thúc đẩy văn hóa đọc, nâng cao chuẩn mực xuất bản, hướng tới xây dựng một nền xuất bản hiện đại, giàu bản sắc, lấy tri thức làm nền tảng cho phát triển bền vững.