Điều kiện thiết yếu để duy trì khả năng tiếp cận các thị trường quốc tế

PwC Việt Nam vừa công bố Báo cáo khảo sát tiến trình thực hành ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) năm 2025.

Theo báo cáo, đối với nền kinh tế định hướng xuất khẩu của Việt Nam, các diễn biến về các quy định trên thế giới đang chuyển hóa thành những thách thức kinh doanh phức tạp và tức thời. Việc đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về môi trường và nhân quyền là điều kiện thiết yếu để duy trì khả năng tiếp cận các thị trường quốc tế. Một chiến lược ESG đáng tin cậy hiện là yếu tố then chốt để mở rộng thị trường, thu hút đầu tư nước ngoài và đáp ứng kỳ vọng của các thương hiệu toàn cầu đang tìm kiếm nhà cung cấp có trách nhiệm. 

Anh bai 1.jpg
Ảnh minh họa.

Kết quả khảo sát từ 174 đại diện doanh nghiệp tại Việt Nam cho thấy: 89% doanh nghiệp cho biết đã thiết lập hoặc đang có kế hoạch thiết lập các cam kết ESG trong vòng 2 - 4 năm tới, tăng so với mức 80% ghi nhận vào năm 2022.

Xét một cách tổng quan, dù vẫn còn gặp khó khăn trong việc chuyển hóa dữ liệu ESG thành các chỉ số hiệu quả hoạt động và các công bố thông tin có ý nghĩa, song đã có 57% doanh nghiệp thực hiện báo cáo ESG và 43% đang áp dụng các tiêu chuẩn chính thức như GRI (Sáng kiến ​​Báo cáo toàn cầu) hoặc ISSB (Hội đồng Chuẩn mực báo cáo bền vững quốc tế). Con số này phản ánh xu hướng nhận thức và tiếp thu các thông lệ tốt nhất toàn cầu của doanh nghiệp đang ngày càng cao hơn.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Hoàng Nam, Phó Tổng giám đốc PwC Việt Nam lưu ý: “Mức độ trưởng thành ESG tại Việt Nam đang tiến triển, nhưng chưa đồng đều. Một số doanh nghiệp hành động mạnh mẽ, trong khi nhiều đơn vị vẫn đứng ngoài cuộc".

Những số liệu trong báo cáo về mức độ cam kết của các doanh nghiệp đã minh chứng cho nhận định của ông Nam: 54% doanh nghiệp đã thực hiện, trong khi 13% đang trong giai đoạn lập kế hoạch nhưng chưa triển khai, 22% doanh nghiệp đang ở giai đoạn khởi đầu, và 11% vẫn chưa bắt đầu bất kỳ hành động nào.

Mặc dù số lượng báo cáo ESG tăng lên, nhưng chất lượng chưa đồng đều. Chỉ 32% báo cáo được kiểm toán, cho thấy mức độ đảm bảo thông tin chưa cao. 

Tiếp cận kép để tăng tốc trên hành trình ESG

Trước áp lực ngày càng tăng từ các tiêu chuẩn toàn cầu, kỳ vọng của các bên liên quan và các cam kết khí hậu quốc gia, ESG ngày càng được nhìn nhận như một ưu tiên chiến lược thay vì chỉ là một hoạt động tuân thủ.

Thế nhưng, báo cáo của PwC Việt Nam cho thấy, phần lớn doanh nghiệp Việt vẫn nhìn nhận ESG như một chi phí tuân thủ, thay vì là đòn bẩy mạnh mẽ để nâng cao hiệu quả vận hành và kiến tạo giá trị. Mới chỉ có 16% doanh nghiệp xem việc giảm thiểu chi phí là động lực triển khai ESG.

Ngoài ra, nhìn vào con số 25% doanh nghiệp coi khả năng tiếp cận tài chính là yếu tố thúc đẩy hàng đầu, thì lợi ích từ tài chính xanh vẫn chưa được hiểu rõ hoặc chưa dễ tiếp cận. 

Với mong muốn tăng tốc trên hành trình ESG, nhiều doanh nghiệp kêu gọi sự hỗ trợ thực tiễn từ phía Chính phủ, cụ thể là tài trợ tài chính gắn với phát triển bền vững (59%), tiêu chuẩn xanh và chứng nhận (56%), luật định liên quan phát triển bền vững kèm theo các ưu đãi (55%)…

Cách tiếp cận kép được xem như “chìa khóa” để thúc đẩy mức độ trưởng thành ESG và tạo ra giá trị dài hạn cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam: Vừa có lộ trình đào tạo kiến thức nền tảng cho doanh nghiệp mới bắt đầu, vừa có các công cụ chuyên sâu như hệ thống theo dõi dữ liệu phát thải và phân tích tính trọng yếu cho các doanh nghiệp đã triển khai ESG. 

“Việc chủ động đầu tư, hành động thực chất và minh bạch sẽ không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu thị trường quốc tế, mà còn mở ra cơ hội tiếp cận nguồn vốn xanh, nâng cao hiệu quả vận hành, và tạo dựng niềm tin với khách hàng, nhà đầu tư cũng như cộng đồng”, ông Nam khuyến nghị thêm.

Những động lực chính thúc đẩy doanh nghiệp triển khai ESG gồm: 70% doanh nghiệp thực hiện do yêu cầu pháp lý và quy định; 40% do áp lực từ khách hàng, nhất là ở châu Âu; Nhiều nhà đầu tư, tổ chức tài chính tạo sức ép bằng các điều kiện về vốn và tín dụng xanh; Lãnh đạo và nhân viên trong doanh nghiệp mong muốn hướng tới phát triển bền vững.
Khoa học công nghệ là chìa khóa để thực hiện ESG
ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) giờ đây không chỉ là xu thế mà còn là trách nhiệm của doanh nghiệp với cộng đồng, đồng thời là cơ hội để doanh nghiệp thu hút đầu tư, tạo dựng uy tín.