
Hội thảo quốc tế về Biển Đông lần thứ 17 với chủ đề “Đoàn kết trong bất định” vừa diễn ra trong hai ngày 3-4/11 tại thành phố Đà Nẵng, một trong những thành phố biển năng động và có vị trí chiến lược của Việt Nam. Đây là dịp khẳng định sự ủng hộ và cam kết của Đà Nẵng đối với các nỗ lực thúc đẩy hợp tác quốc tế, bảo vệ chủ quyền biển đảo và phát triển kinh tế biển.
Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao lưu ý, trong bối cảnh thế giới có nhiều chuyển dịch mang tính địa chấn, biến động nhanh chóng và bất định, việc thúc đẩy, đối thoại hơn nữa là điều cấp thiết để tăng cường hiểu biết, xây dựng lòng tin, giảm thiểu rủi ro, xoá bỏ mơ hồ từ những tính toán sai hoặc hiểu lầm. Đối thoại sẽ góp phần củng cố hiểu biết chung về các “luật chơi” và những bộ quy tắc ứng xử, qua đó gắn kết các quốc gia và cộng đồng trong khu vực và trên thế giới.
TS. Nguyễn Hùng Sơn khẳng định, qua 16 lần tổ chức, Hội thảo quốc tế thường niên về Biển Đông do Học viện Ngoại giao chủ trì, phối hợp triển khai đã góp phần củng cố hoà bình, ổn định và thịnh vượng, không chỉ ở Biển Đông mà cả trong không gian biển ở cấp độ khu vực và toàn cầu.
Trong ngày làm việc đầu tiên (3/11), các chuyên gia tập trung đánh giá diễn biến mới trên Biển Đông, chiến lược của các nước lớn và tác động của công nghệ mới nổi về biển. Ngày làm việc thứ hai (4/11) tập trung thảo luận về vai trò của ASEAN và tầm quan trọng của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS).
Đặc biệt, hội thảo còn thiết kế 2 sự kiện đặc biệt gồm: Phiên mạn đàm giữa các đại sứ, và Diễn đàn “Sức mạnh thế hệ trẻ: Củng cố đoàn kết, vượt qua bất định” hội tụ thế hệ kế cận trong nghiên cứu về tình hình Biển Đông. Mục đích nhằm chia sẻ những góc nhìn đa chiều và tìm kiếm ý tưởng mới để đảm bảo hòa bình, duy trì trật tự dựa trên luật lệ ở khu vực.

Qua 2 ngày diễn ra hội thảo, các chuyên gia trong nước và quốc tế đã đưa ra nhiều ý tưởng, đề xuất hữu ích để tăng cường vai trò trung tâm của ASEAN, đảm bảo thực thi UNCLOS, coi đó là cơ sở quan trọng để thúc đẩy hoà bình, ổn định, phát triển trong khu vực.
Thống nhất nhận định về tầm quan trọng của Biển Đông, các đại biểu khẳng định duy trì hoà bình, ổn định ở Biển Đông là trách nhiệm chung của cộng đồng quốc tế. Luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS, là nền tảng và con đường khả thi duy nhất để giải quyết các vấn đề trên biển. Các đối tác ngoài khu vực cần thực hiện trách nhiệm và cam kết thông qua những hành động cụ thể như tăng cường hiện diện, bảo vệ tự do hàng hải, đẩy mạnh ngoại giao đa phương và hợp tác quốc tế, trong đó có hợp tác về phát triển kinh tế biển xanh.
Riêng với ASEAN, các học giả khuyến nghị một số việc cần làm như: củng cố đoàn kết nội bộ và tăng cường sức mạnh tập thể để ứng phó với các thách thức; tăng cường hợp tác với các đối tác bên ngoài và các cơ chế đa phương khác; thúc đẩy minh bạch hóa, đối thoại, chia sẻ thông tin để xây dựng lòng tin, thiết lập các cơ chế cảnh báo sớm ngăn chặn nguy cơ xung đột.
Phát biểu tại phiên bế mạc, TS. Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao, đánh giá cao chất lượng thảo luận tại hội thảo năm nay. Các ý kiến trao đổi giúp làm rõ bức tranh toàn cảnh tại khu vực, vai trò của các chủ thể liên quan, và đặc biệt là tác động của công nghệ biển mới nổi (như trí tuệ nhân tạo, phương tiện tự hành) đối với an ninh biển khu vực.
TS. Nguyễn Hùng Sơn thêm một lần nữa khẳng định, trong bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều bất định, các quốc gia càng cần đối thoại, chia sẻ thông tin và xây dựng năng lực để củng cố thống nhất và đoàn kết.


