Là loại thực phẩm quen thuộc trong các bữa ăn hàng ngày, nấm kim châm có khả năng hỗ trợ phòng ngừa nhiều bệnh nhưng người có tiền sử dị ứng với nấm nên tránh sử dụng.
Nằm trên giường nhưng não vẫn làm việc
Chị Nguyễn Thanh H. (32 tuổi, Hà Nội) tìm đến bác sĩ trong trạng thái kiệt sức. Suốt một tháng, chị liên tục trằn trọc đến 3- 4h mới thiếp đi được một lúc.
Ban ngày, công việc dồn dập khiến chị không nhận ra mình đang căng thẳng. Nhưng cứ đặt lưng xuống giường, não lại bắt đầu chuỗi suy nghĩ về KPI (chỉ số đánh giá hiệu quả công việc), chi tiêu gia đình và áp lực cuộc sống.
Càng nhìn đồng hồ, lo sợ ngày mai mệt mỏi, chị H. lại càng tỉnh. Chị từng mua thuốc ngủ dạng thảo dược với hy vọng dễ ngủ hơn nhưng sau đó vẫn giật mình giữa đêm và mệt mỏi vào sáng hôm sau.
Anh Lê Minh T. (45 tuổi, kỹ sư phần mềm) cũng rơi vào vòng luẩn quẩn của mất ngủ. Do làm việc muộn, anh thường uống cà phê lúc 16h để duy trì sự tập trung. Đến 23h, khi muốn đi ngủ, anh trằn trọc nên lấy điện thoại lướt mạng để thư giãn.
Các tin tức và video ngắn nhanh chóng cuốn anh đi. Đến 3h, anh mới bỏ điện thoại xuống nhưng vẫn không thể ngủ. Tình trạng kéo dài khiến anh luôn lờ đờ, suy giảm trí nhớ và thường xuyên lo âu.
TS. Trần Thị Hồng Thu, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương (Hà Nội), cho biết những trường hợp như chị H. và anh T. khá phổ biến trong thực tế thăm khám. Mất ngủ không đơn thuần là “không ngủ được” mà thường liên quan đến sự tương tác giữa tâm lý, nhịp sinh học, thói quen sống và đôi khi là bệnh lý tiềm ẩn.
“Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là stress và trạng thái tăng cảnh giác của hệ thần kinh. Ban ngày, chúng ta có thể bận rộn đến mức không nhận thấy mình đang lo âu nhưng khi đêm xuống, não bắt đầu xử lý những vấn đề còn dang dở như công việc, tài chính, gia đình, sức khỏe. Lúc này, cơ thể đã nằm trên giường nhưng não vẫn ở trạng thái giải quyết vấn đề. Ngay cả nỗi lo 'đêm nay mình lại không ngủ được' cũng có thể khiến mất ngủ kéo dài”, Tiến sĩ Thu nói.
Càng ép ngủ càng khó nghỉ ngơi
Tiến sĩ Thu cho biết một nghịch lý thường gặp là càng cố ngủ, con người đôi khi càng tỉnh. Khi liên tục nhìn đồng hồ và nghĩ “12h rồi mà mình chưa ngủ”, “mai mình sẽ rất mệt”, “mình phải ngủ ngay”, giấc ngủ tự nhiên trở thành một nhiệm vụ phải hoàn thành. Áp lực này làm tăng căng thẳng, khiến não khó chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi.
Một thói quen phổ biến khác là mang điện thoại lên giường. Nhiều người nghĩ chỉ xem vài phút để thư giãn nhưng cuối cùng lại kéo dài hàng giờ.
“Ánh sáng vào buổi tối có thể tác động đến hệ thống điều hòa nhịp thức, ngủ; đồng thời nội dung mạng xã hội, tin tức, video ngắn hoặc công việc tiếp tục duy trì sự kích hoạt nhận thức, đẩy tình trạng mất ngủ nặng hơn”, Tiến sĩ Thu cảnh báo.
Cà phê vào cuối buổi chiều cũng có thể là nguyên nhân. Caffeine ảnh hưởng nhiều giờ sau khi uống, thậm chí ở một số người kéo dài tới 8 giờ.
Chuyên gia cũng khuyến cáo không nên dùng rượu để dễ ngủ. Rượu có thể gây buồn ngủ nhanh lúc đầu nhưng làm chất lượng giấc ngủ kém hơn và dễ thức giấc giữa đêm. Nicotine cũng là chất kích thích ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Ngoài ra, ngủ trưa quá lâu, ngủ bù nhiều vào cuối tuần, ăn quá no ban đêm, ít vận động và thay đổi giờ đi ngủ, thức dậy liên tục đều có thể làm rối loạn hệ thống điều hòa giấc ngủ.
Theo Tiến sĩ Thu, người mất ngủ nên cố định giờ thức dậy mỗi sáng, kể cả sau một đêm ngủ không tốt; chỉ lên giường khi thực sự buồn ngủ và hạn chế ngủ ngày nếu việc này làm giảm nhu cầu ngủ ban đêm.
“Giường ngủ không nên trở thành nơi làm việc, lướt điện thoại hay xem phim. Nếu nằm một lúc vẫn tỉnh táo, thay vì tiếp tục vật lộn và nhìn đồng hồ, bạn có thể rời giường, thư giãn trong ánh sáng dịu và trở lại khi buồn ngủ. Đây là nguyên tắc kiểm soát kích thích trong điều trị mất ngủ”, Tiến sĩ Thu nói.
Theo đó, khoảng một giờ trước khi ngủ nên là thời gian “hạ nhịp” của hệ thần kinh. Người bệnh giảm công việc, hạn chế màn hình, ánh sáng mạnh và những cuộc tranh luận căng thẳng. Chúng ta có thể đọc sách nhẹ nhàng, tắm nước ấm, nghe nhạc hoặc thực hành kỹ thuật thở, thư giãn. Phòng ngủ nên tối và yên tĩnh.
Chuyên gia cũng lưu ý, nếu khó ngủ hoặc thức giấc từ 3 đêm mỗi tuần và kéo dài từ 3 tháng trở lên, ảnh hưởng đến tập trung, cảm xúc, công việc hoặc sinh hoạt ban ngày, người bệnh nên đi khám chuyên khoa thay vì tự mua thuốc ngủ sử dụng kéo dài.
Áp lực công việc kéo dài, stress triền miên đã khiến N. rơi vào vòng xoáy ăn uống mất kiểm soát. Chỉ trong vòng một năm, cân nặng của cô tăng vọt 30kg, kéo theo hàng loạt vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
Ngành phẫu thuật tạo hình đỏi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ đã tôi luyện cho bác sĩ Sơn khả năng chinh phục những điều khó nhằn nhất.
.svg){kind=icon}
