Nhiều thứ 'nhất thế giới', du khách vẫn 'không ngoảnh lại'

Không thể đổ lỗi cho cơ chế hay thể chế vì chính con người đã tạo dựng nên nó.

Không thể đổ lỗi cho cơ chế vì chính con người đã tạo dựng nên nó. Cơ chế chỉ là phương tiện. Một khi con người đã tạo dựng nên nó thì vẫn có thể đổi mới, cho phù hợp với các điều kiện thực tế.             

Bắn nhiều pháo hoa có giúp HN 'hút khách'?                             

Theo báo chí đưa tin, phát biểu tại Quốc hội ngày 8/6, Bộ trưởng Văn hoá – Thể thao & Du lịch Hoàng Tuấn Anh "thở dài tự hỏi, Việt Nam nhiều thứ “nhất thế giới”, khách du lịch vẫn không mặn mà…"[1].

Còn người dân trong nước chắc không chỉ "thở dài" mà còn "nghi nghi hoặc hoặc". Bởi những con số cho thấy sự tụt giảm của ngành du lịch nước nhà thì đã rõ, ấy vậy mà cũng chỉ mới đây, Tổng cục Du lịch Việt Nam công bố qua thăm dò có đến 94,09% du khách chấm điểm du lịch VN tốt và cực tốt, chỉ có 0,22% cho là kém!!!(?).

Những thông tin về mức độ cạnh tranh trong làm du lịch của các quốc gia láng giềng cũng khiến chúng ta không khỏi chạnh lòng. Năm 2014, Lào tiếp 03 triệu khách quốc tế, bằng 50% dân số Lào. Campuchia đón 4,5 triệu khách quốc tế, bằng 30% số dân Campuchia. Riêng Việt Nam ta đón 7, 9 triệu du khách, chỉ bằng 8,7% so với dân số.

Nhiều người sẽ đi tìm câu trả lời từ vấn đề cơ chế. Nhưng liệu có thực sự như vậy, trong ngành du lịch nói riêng, và suy rộng ra trong nhiều lĩnh vực khác?

"Đầu không ngoảnh lại"

Một vài quan sát nhỏ khi đi ra các nước cũng phần nào giúp chúng ta giải đáp vì sao khách "ra đi đầu không ngoảnh lại".

Ở những nước coi trọng ngành công nghiệp không khói, cả nước làm du lịch, liên kết với nhau. Trên đường cao tốc, quốc lộ khoảng vài chục km lại có một cụm dừng chân, xả hơi, gọi là dừng để toilette, đẹp và sạch sẽ, kèm theo là cụm cửa dịch vụ ăn uống, quà cáp.

Ở Việt Nam, chúng ta đầu tư rất nhiều nhiều đường cao tốc, nhưng lại chưa có sự liên kết với du lịch. Cũng trên quốc lộ, các loại xe chen nhau, chạy bất chấp nguy hiểm làm cho những du khách lần đầu đến Việt Nam kinh hãi. Và còn thêm rất nhiều chuyện bát nháo khác chèo kéo khách du lịch, khiến họ ấn tượng không tốt.

Mới đây, nhận thấy các vấn đề bất cập về các thủ tục cấp vi sa du lịch, Chính phủ đã vào cuộc, và ngành này ít nhiều cũng đã có chuyển biến. Hy vọng ngành du lịch sẽ tiếp tục đột phá vào nhiều khâu khác, tạo nên ấn tượng và sự văn minh ngành công nghiệp không khói.

Nhưng quan trọng không kém là bản thân người Việt ở bất cứ địa danh du lịch nào cũng cần có nếp văn hóa kinh doanh, bán đúng giá, không nói thách, không bán hàng giả, chăm sóc, bảo vệ môi trường, thiên nhiên, tôn tạo để những phong cảnh đẹp trên khắp đất nước ngày càng trở nên đẹp đẽ, văn minh và thân thiện, xứng tầm với các giá trị vốn có.

{keywords}
Vì sao du khách một đi không trở lại? Ảnh minh họa

Tại cơ chế hay tại con người?

Từ những thông tin về du lịch ở nước ta, có ý kiến cho rằng mọi bất cập của xã hội ta, nhất là trong bộ máy công quyền và các doanh nghiệp nhà nước là do cơ chế.

Quả thật, tôi từng nghe nhiều người đổ mọi bất cập, thậm chí là sai lầm khuyết điểm do con người gây ra là tại cơ chế. Nhưng oái oăm là vì sao tại cơ chế mà khi lên chức hay nhận việc không thấy ai từ chối và đề nghị sửa cơ chế rồi mới… nhận?

Người không đổ thừa, thường là người có cách làm được việc từ trong cơ chế ấy đem lợi cho dân, tuy gặp khó khăn, thậm bị chí bị kỷ luật rất nặng như một số gương anh hùng “xé rào” trước đổi mới. Như để cho dân “khoán hộ” ở Vĩnh Phú; “mua cao bán cao” ở An Giang, ở thành phố Hồ Chí  Minh mở các “Imex” xuất nhập khẩu để có đô- la, nhập nguyên vật liệu nuôi các xí nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng đang kiệt quệ. Hoặc “móc ngoặc” các tỉnh đồng bằng lo gạo cho dân thành phố không đói. Hay ở Long An có chủ trương bù giá vào lương v.v… Những người “đi trước thời đại” cách đây hơn một thập kỷ sao giờ vắng bóng để cho cái bất cập của cơ chế “hành hạ” dân ta vậy?    

Nếu mổ xẻ kỹ hơn, có thể hiểu cơ chế là cách thức, trình tự tiến hành một công việc nào đó trên cơ sở những quy định chung hay rộng hơn là nền tảng pháp lý. Cùng một công việc, có thể, có nhiều cách thực hiện, và hiệu quả công việc là thước đo mức độ “tốt, xấu” của cơ chế đó. Ví  như “cơ chế hành chính một cửa”mà chúng ta đang triển khai để giảm bớt sự “nhũng nhiễu” của các cơ quan công quyền với người dân là một minh chứng.

Rõ ràng, cơ chế không phải là cái có sẵn, nó hình thành và phát triển trong thực tiễn hoạt động. Vì vậy, việc đổ  lỗi cho cơ chế chỉ là ngụy biện cho sự yếu kém và thiếu trách nhiệm của người chủ trì. Xét cho cùng, cơ chế chính là thước đo về trình độ chuyên môn của họ.

Không thể đổ lỗi cho cơ chế, vì chính con người đã tạo dựng nên nó. Cơ chế chỉ là phương tiện. Một khi con người đã tạo dựng nên nó thì vẫn có thể đổi mới, cho phù hợp với các điều kiện thực tế.

Thực tế luôn luôn biến động. Một cơ chế "khôn ngoan " là một cơ chế linh động, đáp ứng được các mục đích và nhu cầu cấp bách của con người và phải được kiểm soát bởi con người. Thực tế đã chỉ rõ, một cơ chế linh động là cơ chế tận dụng được mọi sáng tạo tích cực trong quá trình vận hành.

Rõ ràng, cơ chế do con người đặt ra và chính nó điều chỉnh lại hành vi con người. Câu chuyện thời sự muôn thuở luôn luôn nóng hổi và bức xúc lại được đặt ra: Con người và cơ chế. Cơ chế và con người. Thay đổi để tồn tại, hội nhập và phát triển.

Nhìn lại mình và vượt lên chính mình vì lợi ích của dân tộc và đất nước, đó là những điều kiện then chốt cần phải được làm ngay, đối với VN nói chung, không chỉ riêng đối với ngành du lịch.   

Trường Nhị

------

[1]: Việt Nam nhiều thứ “nhất thế giới”, du khách vẫn không mặn mà (!), Dân trí, 08/06.


tin nổi bật

Ứng xử với trái phiếu doanh nghiệp

Bức tranh đó cho thấy, người mua trái phiếu doanh nghiệp không có lý gì phải quá lo lắng. Nếu tất cả đổ xô đến “đòi lại” thì không một doanh nghiệp nào có thể trụ được chứ đừng nói là phát triển.

Trụ cột ‘nguồn lực’ trong truyền thông chính sách

Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đưa ra một giải pháp quan trọng cho sự phát triển bền vững của báo chí khi cam kết bồi đắp trụ cột “nguồn lực” bằng cách cấp kinh phí theo hướng đặt hàng cho hoạt động truyền thông chính sách.

Báo chí phải trở thành tổ chức công nghệ

Cách đây hơn 20 năm, nhiều tổng biên tập vô cùng tự hào về việc máy in còn đang chạy, hàng chục đầu mối đã ngồi ăn bánh mì để đợi lấy báo đi rao bán.

Đổi mới con người ở vùng đất là mặt tiền quốc gia

Cần nhìn thẳng vào sự thật là khu vực đẹp nhất của đất nước, địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng lại có nhiều chỉ số phát triển thấp hơn mức trung bình của cả nước.

Tiếng chuông cảnh báo sau chuyện đình chỉ hoạt động của một sở

Hôm qua, một câu chuyện hy hữu được báo chí đưa tin: Sở Nội vụ bị tạm đình chỉ hoạt động 1 tháng vì chưa đảm bảo yêu cầu về phòng cháy chữa cháy (PCCC).

Truyền thông là chức năng của chính quyền

Khi các cấp chính quyền chủ động phối hợp truyền thông với các cơ quan báo chí sẽ là nền tảng quan trọng nhất cho việc làm chủ tình hình trong bối cảnh hiện nay.

Cơ hội của Việt Nam trước vòng cải cách mở cửa mới của Trung Quốc

Bản thân mỗi nước đều đang hướng đến phát triển chất lượng cao. Trong giai đoạn trước, điểm tăng trưởng của quan hệ Việt - Trung là thương mại, thầu khoán công trình. Hiện nay và sắp tới điểm tăng trưởng mới của quan hệ Việt - Trung sẽ là gì?

Những thông điệp về trái phiếu doanh nghiệp

Có một điểm cần nhấn mạnh: tuyệt đại đa số trái phiếu doanh nghiệp là có tài sản đảm bảo hoặc được bảo đảm bởi các tổ chức tín dụng.

Việt Nam sẽ vượt bẫy thu nhập trung bình theo cách nào

Việt Nam nỗ lực trở thành quốc gia thu nhập trung bình cao và thu nhập cao vào năm 2035 và 2045. Tuy nhiên, chúng ta phải vượt qua thách thức không hề nhẹ, nhất là về thể chế.

Thủ tướng Võ Văn Kiệt, nhà lãnh đạo cải cách tâm huyết

Thủ Tướng Võ Văn Kiệt là nhà lãnh đạo đi tiên phong trong thực hiện cải cách và hội nhập của đất nước ta. Ông đã dũng cảm thực hiện những quyết định đột phá tầm chiến lược để đưa đất nước đi lên.

Tầm nhìn quốc gia Qatar qua lăng kính World Cup

Qatar đã làm nên lịch sử khi lần đầu tiên đưa sự kiện thể thao được theo dõi nhiều nhất trên toàn cầu đến Thế giới Ả Rập và Hồi giáo.

Ông Sáu Dân và đổi mới thể chế

Ngày 9/8/1995, trước Đại hội Đảng lần thứ 8, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã gửi một bức thư tâm huyết cho Bộ Chính trị nêu quan điểm, tư tưởng, khuyến nghị và cảnh báo về một số vấn đề có tầm chiến lược đối với đất nước vào thời điểm lịch sử đó.

‘Ý Đảng, lòng Dân’

Hôm qua, một người bạn của tôi thông báo, chị đã không rút trước hạn món tiền gửi ngân hàng đang được kiểm soát đặc biệt. Tôi biết, tâm lý chị cũng khá cồn cào vì chị liên tục hỏi ý kiến của tôi trong cả tuần trước.

Nhà lãnh đạo dám chịu trách nhiệm “phá rào”

“Sử học không nên chỉ đánh giá một con người xem họ đạt đến đỉnh cao nào mà còn phải xem khi họ nằm xuống, đã có bao nhiêu dòng nước mắt”.

Nhà giáo là nhân tố cốt lõi quyết định sự thành công của đổi mới giáo dục

Bộ trưởng GĐ-ĐT Nguyễn Kim Sơn bày tỏ, nhà giáo là nguồn lực quan trọng nhất của ngành. Đầu tư cho nhà giáo chính là yếu tố nền tảng của nền tảng, quyết định đến chất lượng và sự thành công của đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.