Trước đây, viêm loét dạ dày thường được xem là căn bệnh của tuổi trung niên (phổ biến từ 40 đến 60 tuổi) nhưng những năm gần đây, bệnh lại gặp nhiều hơn ở giới trẻ với xu hướng tăng mạnh theo từng năm.

Ngày càng nhiều người trẻ mắc 

Thượng tá, Tiến sĩ, BSCKI Ngô Thị Hoài, Phó Chủ nhiệm Khoa cấp cứu tiêu hóa, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (Hà Nội) cho biết, thống kê của khoa cho thấy, tỷ lệ viêm loét dạ dày ở những người dưới 30 tuổi chiếm khoảng 40% đến 45% tổng số ca đến khám. 

W-dạ day.png
Nhiều học sinh dưới 18 tuổi đã bị đau dạ dày. Ảnh: N. Huyền 

“Đặc biệt, trong số này có rất nhiều trường hợp còn rất trẻ, đang theo học cấp 2, cấp 3. Nhóm bệnh nhân này thường đến cơ sở y tế trước mỗi kỳ thi lớn hoặc khi phải đối mặt với áp lực học tập quá tải”, tiến sĩ Hoài nói. 

N.D.M. (17 tuổi, học sinh lớp 12 tại Hà Nội) nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội vùng thượng vị, mặt nhợt nhạt, vã mồ hôi và nôn ra máu tươi lẫn máu cục đen. Gia đình cho biết, để chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học sắp tới, M. đã liên tục thức khuya đến 2h, lạm dụng cà phê và ăn uống thất thường.

Trước đó một tháng, em thường xuyên bị ợ chua, đau âm ỉ sau ăn nhưng tự mua men tiêu hóa uống vì nghĩ là rối loạn tiêu hóa thông thường. Kết quả nội soi cấp cứu cho thấy M. bị loét sâu vùng hang vị dạ dày, có điểm mạch đang chảy máu. 

Những dấu hiệu ban đầu thường bị ‘ngó lơ’ 

Tiến sĩ Ngô Thị Hoài cho biết, áp lực cuộc sống hiện đại và những kỳ vọng quá lớn về kết quả điểm số khiến cho tỷ lệ người trẻ mắc các bệnh lý dạ dày ngày càng tăng.

Ngoài ra, các em chịu áp lực tâm lý căng thẳng, lo âu kéo dài (stress) kích thích hệ thần kinh thực vật, làm tăng tiết acid dịch vị dạ dày một cách bất thường đồng thời làm giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng niêm mạc và suy giảm hàng rào bảo vệ dạ dày. Chính cơ chế này khiến cho bệnh lý dạ dày ở người trẻ tuổi có xu hướng bùng phát mạnh mẽ.

Thêm vào đó, khi mắc căn bệnh này, biểu hiện ban đầu thường rất mơ hồ như ợ chua, đầy bụng nhẹ khiến người trẻ chủ quan cho rằng do thức ăn lạ hoặc rối loạn tiêu hóa thoáng qua. 

“Việc kéo dài thói quen sinh hoạt bất lợi cùng tâm lý chủ quan lâu dần sẽ biến chứng thành viêm loét dạ dày thể nặng”, tiến sĩ Hoài nhấn mạnh. 

Theo đó, các triệu chứng ban đầu rất dễ bị bỏ qua bao gồm: Ợ hơi, ợ nóng, cảm giác đau rát vùng thượng vị, đầy bụng khó tiêu sau khi ăn, hoặc đột ngột thấy đầy bụng vào ban đêm. Đối với người trẻ, những dấu hiệu này hầu như bị bỏ qua do nhịp sống nhanh và suy nghĩ chủ quan về sức khỏe bản thân. Đến một lúc các triệu chứng trở nên nặng nề hơn, họ mới chịu đến viện khám.

Tiến sĩ Hoài nhấn mạnh, người trẻ phải hết sức quan tâm đến những triệu chứng cảnh báo nguy hiểm (dấu hiệu báo động đỏ) bao gồm: Nuốt nghẹn tăng dần, đau bụng tăng lên dữ dội, đau âm ỉ kéo dài không dứt. 

Thậm chí có những bệnh nhân nôn ra thức ăn cũ, nôn ra máu, đi ngoài phân đen kèm theo sốt cao. Tất cả các triệu chứng báo động này cho thấy bệnh đã chuyển biến cấp tính, bắt buộc bệnh nhân phải đến ngay cơ sở khám chữa bệnh uy tín để được theo dõi và điều trị kịp thời, tuyệt đối không được tự điều trị tại nhà.

5 nguyên tắc vàng giúp dạ dày khỏe mạnh

Để phòng tránh viêm loét dạ dày, đặc biệt là ở người trẻ đang chịu áp lực thi cử và công việc, tiến sĩ Hoài khuyến nghị xây dựng lối sống lành mạnh qua 5 nguyên tắc cốt lõi sau:

Ăn uống khoa học: Các bạn trẻ tuyệt đối không bỏ bữa, duy trì ăn đúng giờ; Mỗi bữa chỉ nên ăn vừa đủ (khoảng 80% dung tích dạ dày), tránh ăn quá no; Sau khi ăn, không vận động mạnh nhưng cũng không được nằm ì ngay.

Dinh dưỡng hợp lý: Hạn chế các thực phẩm có hại cho niêm mạc như đồ cay nóng, món chiên nhiều dầu mỡ; không lạm dụng cà phê, thuốc lá. Ưu tiên các loại thực phẩm giàu chất xơ, yến mạch, rau xanh và sữa chua.

Ngủ đủ giấc: Đảm bảo thời gian ngủ 7-8 giờ mỗi ngày (nếu quá bận rộn cũng phải đạt ít nhất 6,5-7 giờ). Đặc biệt, nên hình thành thói quen ngủ sớm trước 23h.

Vận động vừa sức: Duy trì tập luyện đều đặn từ 3-4 buổi mỗi tuần bằng các bài tập vừa phải như đi bộ nhanh hoặc chạy chậm nhằm giúp hệ tiêu hóa lưu thông tốt hơn.

Không tự ý dùng thuốc: Tuyệt đối không lạm dụng các loại thuốc giảm đau, kháng viêm khi chưa có chỉ định hoặc hướng dẫn trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.