Theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021 - 2025, thiếu hụt thông tin là một trong những chỉ số quan trọng của nhóm dịch vụ xã hội cơ bản. Điều này cho thấy, giảm nghèo không dừng ở câu chuyện thu nhập, mà còn nằm ở khả năng tiếp cận tri thức, chính sách, dịch vụ thiết yếu. Nhận thức rõ điều đó, thời gian qua, phường Nông Trang (Phú Thọ) đã xác định chuyển đổi số là giải pháp trọng tâm để tháo gỡ rào cản này.
Sau sáp nhập, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, yêu cầu về một phương thức điều hành mới trở nên cấp thiết. Bộ máy cần vận hành nhanh, minh bạch, hiệu quả hơn, đồng thời bảo đảm thông tin đến được với người dân một cách kịp thời. Vì vậy, đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin được địa phương triển khai sớm, đồng bộ.
Hệ thống mạng Internet, mạng nội bộ được thiết lập thông suốt từ xã đến khu dân cư. 100% cán bộ, công chức được trang bị máy tính, sử dụng thành thạo các phần mềm quản lý, điều hành công việc trên môi trường số. Có khoảng 90% cán bộ, hội viên, đoàn viên sở hữu điện thoại thông minh, tạo điều kiện thuận lợi để lan tỏa kỹ năng số ra cộng đồng.
Hạ tầng này không chỉ phục vụ hoạt động nội bộ mà còn bảo đảm kết nối ổn định với hệ thống của tỉnh và Trung ương, đáp ứng yêu cầu họp trực tuyến, xử lý hồ sơ từ xa. Tuy nhiên, điều tạo nên khác biệt tại Nông Trang không nằm ở quy mô đầu tư, mà ở cách tổ chức triển khai.
Thay vì dàn trải, phường tập trung xây dựng lực lượng nòng cốt ngay tại cơ sở. 32 tổ công nghệ số cộng đồng được kiện toàn, với hơn 300 thành viên được tập huấn bài bản. Đây là lực lượng trực tiếp “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, hướng dẫn người dân tiếp cận công nghệ.
Cùng với đó, cơ chế theo dõi, phân công trách nhiệm được thiết lập rõ ràng. Mỗi cán bộ, công chức phụ trách một nội dung cụ thể, bảo đảm quá trình triển khai diễn ra liên tục, có kiểm tra, có đánh giá.
Vai trò điều phối của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phường được phát huy trong việc kết nối các tổ chức chính trị - xã hội, tạo thành mạng lưới truyền thông rộng khắp.
Các hội nghị tập huấn, phổ cập kỹ năng số được tổ chức linh hoạt theo từng nhóm đối tượng. Nội dung thiết kế ngắn gọn, dễ hiểu, bám sát nhu cầu thực tế. Nhiều buổi tập huấn thu hút hàng trăm người dân tham gia, trong đó phần lớn thời gian dành cho thực hành trực tiếp trên thiết bị cá nhân. Cách làm này giúp người dân nhanh chóng nắm bắt kỹ năng, hạn chế tình trạng “nghe xong để đó”.
Khi nền tảng đã được chuẩn bị, phường Nông Trang triển khai “Bình dân học vụ số” theo hướng thiết thực. Thay vì truyền đạt lý thuyết, địa phương tập trung vào hướng dẫn sử dụng các dịch vụ cụ thể.
Những video ngắn về cách đăng nhập VNeID, nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu thông tin được xây dựng sinh động, dễ theo dõi, có thể xem lại nhiều lần. Cùng với đó, cuốn cẩm nang “Bình dân học vụ số” được phát tới từng tổ công nghệ số cộng đồng, trở thành tài liệu hướng dẫn trực tiếp cho người dân.
Tại các khu dân cư, người dân được cầm tay chỉ việc: đăng nhập tài khoản định danh điện tử mức 2, thực hiện thủ tục khai sinh, chứng thực, tra cứu hồ sơ… Các thao tác được chia nhỏ, hướng dẫn từng bước, giúp người dân dễ tiếp cận.
Những kết quả bước đầu cho thấy sự chuyển biến rõ nét. Khoảng 80% người dân trong độ tuổi trưởng thành đã có kiến thức cơ bản về chuyển đổi số; 50% đạt chuẩn kỹ năng số trên nền tảng VNeID. Việc hướng dẫn sử dụng tài khoản định danh điện tử để nộp hồ sơ trực tuyến được tổ chức qua nhiều hội nghị chuyên đề.
Quan trọng hơn là sự thay đổi trong thói quen của người dân. Việc sử dụng mã QR, ví điện tử, ngân hàng trực tuyến ngày càng phổ biến. Nhiều thủ tục hành chính được thực hiện tại nhà, giảm thời gian đi lại, chi phí phát sinh. Người dân bắt đầu coi công nghệ số là công cụ phục vụ cuộc sống hằng ngày.
Theo lãnh đạo Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phường Nông Trang, chuyển đổi số chỉ phát huy hiệu quả khi người dân chủ động sử dụng. Vì vậy, địa phương chú trọng tạo môi trường để người dân làm quen, thực hành thường xuyên, từ đó hình thành kỹ năng bền vững.
Mục tiêu của địa phương trong thời gian tới không chỉ ở việc nâng tỷ lệ tiếp cận, mà hướng tới việc mỗi người dân có thể tự tin sử dụng công nghệ trong học tập, sản xuất, đời sống. Khi thông tin trở nên dễ tiếp cận, minh bạch, người dân có thêm cơ hội để phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống, giảm nghèo bền vững.
.svg){kind=icon}
