Ngày 2/7/1976, tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khoá 6, Quốc hội thống nhất sau 30 năm đất nước có chiến tranh (1945-1975) đã có một quyết định mang tính lịch sử, khi đặt tên nước là “Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”.

Đây không đơn thuần là chọn một danh xưng cho một quốc gia sau khi thống nhất mà còn là một tuyên ngôn về con đường phát triển lâu dài của đất nước, được toàn Đảng, toàn dân lựa chọn. 

Nếu danh xưng Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam mang ý nghĩa lịch sử, chính trị và sự hiến định quan trọng về bản chất của một nhà nước mới do nhân dân xây dựng nên dưới sự lãnh đạo của Đảng, thì sự hưng thịnh của đất nước là minh chứng cho sự lựa chọn đúng đắn ấy. 

50 năm một danh xưng và đổi mới tư duy quản trị

50 năm qua, danh xưng ấy chưa bao giờ thay đổi và mỗi bước ngoặt lớn về phát triển của đất nước đều gắn với những đổi mới về tư duy, thể chế và quản trị quốc gia. Điều đó không phủ nhận ý nghĩa của tên gọi đất nước, mà nhấn mạnh rằng, giá trị của mục tiêu được hiến định thể hiện rõ nhất qua những thành quả cụ thể trong đời sống của người dân và vị thế của quốc gia. 

10 năm sau ngày thống nhất, đất nước vẫn chưa yên với hai cuộc chiến tranh biên giới, kinh tế vô cùng khó khăn, sản xuất đình trệ, lạm phát tăng rất cao, cả nước thiếu lương thực, cơ chế bao cấp bộc lộ nhiều hạn chế cần phải thay đổi. 

w cot co ha noi 9582.jpg
Thực tiễn cho thấy, đất nước phát triển không chỉ đến từ sự thay đổi danh xưng mà còn là từ đổi mới tư duy quản trị. Ảnh: Hoàng Hà

Năm 1986, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 6 đánh dấu một bước ngoặt lịch sử quan trọng khi Đảng ta khởi xướng công cuộc đổi mới với hàng loạt chính sách được thay đổi như giao quyền sản xuất cho nông dân, phát triển kinh tế nhiều thành phần, thu hút đầu tư nước ngoài, bắt đầu mở cửa thương mại, cải cách doanh nghiệp nhà nước…

Từ một nước thiếu lương thực, Việt Nam đã trở thành một trong những nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới. Tỷ lệ nghèo cùng cực giảm từ trên 60% đầu thập niên 1990 xuống dưới 3% vào năm 2012, một thành tựu được Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và Ngân hàng Thế giới (WB) đánh giá là điển hình về giảm nghèo thông qua tăng trưởng và hội nhập.

Ngày 11/1/2007, Việt Nam trở thành thành viên của WTO. Nhờ cải cách thể chế và mở cửa mà chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể: xuất khẩu tăng mạnh với kim ngạch lần đầu tiên đạt 48,6 tỉ USD, đánh dấu cột mốc tăng trưởng bứt phá trong hội nhập kinh tế quốc tế, thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) tăng nhanh (13 tỉ USD). 

Nếu nhìn vào những thành tựu sau 50 năm mang tên Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, GDP cả nước năm 2025 ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng (8,02%). Quy mô nền kinh tế chạm mốc 510 tỷ USD, giúp Việt Nam vươn lên xếp thứ 32 trên toàn thế giới. GDP bình quân đầu người vượt ngưỡng 5.000 USD; tuổi thọ trung bình của người dân khoảng 75 tuổi…

Một lần nữa, thực tiễn cho thấy, đất nước phát triển không chỉ đến từ sự thay đổi danh xưng mà còn là từ đổi mới tư duy quản trị. 

Năm 1976, Việt Nam vừa bước ra khỏi 2 cuộc chiến tranh đằng đẵng 30 năm. Đến nay, Việt Nam đã mở rộng quan hệ ngoại giao với hầu hết các quốc gia trên thế giới; là thành viên của nhiều tổ chức quốc tế lớn; tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong lĩnh vực quốc phòng - an ninh, 50 năm qua, vượt trên những khó khăn thiếu thốn, chúng ta đã từng bước chủ động nguồn lực quân sự, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; duy trì môi trường hòa bình để phát triển; mở rộng hợp tác quốc phòng với nhiều nước; từng bước tham gia có trách nhiệm vào sự nghiệp gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc.

Biểu tượng của một giai đoạn lịch sử, định hướng con đường phát triển 

Có thể nói rằng danh xưng Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam mang ý nghĩa lịch sử, biểu tượng và sự hiến định quan trọng, phản ánh một giai đoạn phát triển và định hướng con đường đi tới của đất nước. Cùng với đó là khả năng biến các mục tiêu hiến định thành kết quả thực tế, chất lượng quản trị đã tạo thành động cơ đưa con tàu quốc gia tiến về phía trước.

Nếu không ngừng cải cách thể chế, nâng cao hiệu quả quản trị, phát triển kinh tế, bảo đảm quyền và lợi ích của người dân thì những mục tiêu như dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh khó có thể được hiện thực hóa. Đó cũng chính là mục tiêu mà nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hướng đến. 

Nhìn lại 50 năm kể từ ngày Quốc hội khóa 6 quyết định đặt tên nước là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có thể thấy tên nước đã trở thành biểu tượng của một giai đoạn lịch sử và là sự định hướng con đường phát triển của đất nước, của chế độ.

Nhưng chính thực tiễn đã chứng minh rằng, điều làm nên sức mạnh của một quốc gia không chỉ nằm ở định hướng con đường phát triển mà còn nằm ở năng lực quản trị của bộ máy, ở những quyết sách đúng đắn và khả năng khơi dậy mọi nguồn lực để đất nước phát triển như hôm nay. 

Một năm sắp xếp lại giang sơn tinh gọn, gần dân, hiệu quả
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: Chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả là hoàn toàn đúng đắn, cần thiết và có ý nghĩa chiến lược với sự phát triển đất nước.