Sáng 1/7, tại hội nghị toàn quốc của Bộ Chính trị về sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức của hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà thay mặt Đảng ủy Chính phủ trình bày về kết quả sau 1 năm vận hành hệ thống chính trị 3 cấp.

Phó Thủ tướng cho biết, để hệ thống hành chính nhà nước tiếp tục tinh gọn, thực sự hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, Chính phủ và chính quyền địa phương còn rất nhiều việc phải làm.

Trong đó, Chính phủ tiếp tục xây dựng, hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện. Đây là 2 vấn đề cơ bản và cốt lõi.

Tính đến nay, Chính phủ đã hoàn thiện khoảng 1.300 văn bản quy phạm pháp luật; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh gần 40%; tỷ lệ thủ tục hành chính do Chính phủ và bộ, ngành Trung ương giải quyết còn 27,4%, đã đạt và vượt chỉ tiêu Kết luận số 18 của Hội nghị Trung ương 2.

W-Phạm Thị Thanh Trà_0271.jpg
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu

Chính phủ sẽ xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế gắn với cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, để thể chế thực sự trở thành động lực, nguồn lực, lợi thế cạnh tranh quốc gia, kiến tạo phát triển.

Phó Thủ tướng cho biết sẽ thúc đẩy đổi mới sáng tạo, giải phóng sức sản xuất, tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng, ổn định, tạo niềm tin để mọi người dân, doanh nghiệp yên tâm đầu tư phát triển.

Ngoài ra, Chính phủ sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ trong tổ chức thực hiện. Theo Phó Thủ tướng, hạn chế lớn nhất hiện nay không phải thiếu thể chế, chính sách mà là nhận thức và hiệu quả thực thi, nhất là tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu một số địa phương và năng lực của chính quyền cấp xã nhiều nơi chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng nhìn nhận việc không nhanh hơn được, phải tiếp tục hoàn thiện.

Chính phủ cần tiếp tục tạo không gian phát triển bằng thể chế, chính sách, phân định mạch lạc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền.

Nhà nước không làm thay thị trường, không làm thay xã hội

Phó Thủ tướng nêu về nhiệm vụ tiếp tục đổi mới phương thức quản trị quốc gia trên cơ sở đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền gắn chuyển đổi số, xây dựng Chính phủ số, chính quyền số. Đây cũng là nhiệm vụ rất quan trọng.

Hiện nay, chính quyền địa phương cấp tỉnh thực hiện tới 1.382 nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền từ Trung ương và địa phương là 79 nhiệm vụ. Trong đó, hiện nay cấp xã đang thực hiện 938 nhiệm vụ. Đây là khối lượng rất lớn. Nhiệm vụ cần tiếp tục hoàn thiện là cơ chế phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực, dữ liệu, công cụ thực thi và kiểm soát quyền lực.

W-phường Thủ Đức   Nguyễn Huế 5.jpg
Phó Thủ tướng: Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ngang tầm nhiệm vụ. Ảnh: Nguyễn Huế

Chính phủ tập trung quản lý vĩ mô, hoàn thiện thể chế, hoạch định chiến lược, điều phối nguồn lực và kiểm soát rủi ro quốc gia; địa phương chủ động thực hiện và chịu trách nhiệm theo phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".

"Chính phủ không làm thay địa phương; Nhà nước không làm thay thị trường, không làm thay xã hội mà tạo khuôn khổ pháp lý, mở rộng không gian điều phối và huy động nguồn lực xã hội để phát triển đạt 2 con số", Phó Thủ tướng nhấn mạnh quan điểm.

Phó Thủ tướng lưu ý từng địa phương tiếp tục rà soát, đánh giá tổng thể không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, bảo đảm phù hợp với yêu cầu phát triển, hình thành và phát triển đơn vị hành chính cấp xã đặc biệt (hoặc đặc khu kinh tế cấp xã) mang tính hạt nhân, cực tăng trưởng của tỉnh và liên kết vùng.

Trong đó, bà Phạm Thị Thanh Trà đề nghị tập trung xử lý các địa bàn chia cắt quá nhỏ về không gian đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, nhất là các khu vực có tính liên kết tự nhiên, kinh tế - xã hội cao. 

Đồng thời, Phó Thủ tướng đề nghị nghiên cứu sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã không đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định (hiện nay còn 705 đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định). Tuy nhiên, việc sắp xếp phải bám sát tiêu chuẩn về đặc thù văn hóa, truyền thống lịch sử, dân tộc, tôn giáo, địa lý…

Sau hội nghị này, Chính phủ sẽ hướng dẫn cụ thể và hoàn thành dứt điểm năm 2026.

W-Toan canh.jpg
Hội nghị toàn quốc của Bộ Chính trị về sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức của hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp

Chính phủ sẽ nghiên cứu, phối hợp Ban Tổ chức Trung ương và địa phương xây dựng khung tiêu chí, tiêu chuẩn phòng chuyên môn cấp xã để đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét bảo đảm hợp lý, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Bà Phạm Thị Thanh Trà nêu về việc tiếp tục sắp xếp các tổ chức hành chính thuộc UBND cấp tỉnh, cấp xã và sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập, thúc đẩy tự chủ và xã hội hóa với tinh thần việc gì xã hội làm tốt thì quan tâm, thúc đẩy xã hội làm, tạo khuôn khổ pháp lý tốt nhất cho xã hội.

Trong xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, Phó Thủ tướng đề nghị cấp ủy, địa phương lựa chọn đội ngũ lãnh đạo, nhất là bí thư, chủ tịch cấp xã đủ phẩm chất, năng lực; nâng cao chất lượng, đủ cơ cấu, vị trí việc làm của đội ngũ gắn với đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng quản trị, nhất là với vị trí việc làm chuyên sâu.

"Suy cho cùng, hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương hai cấp phụ thuộc trước hết vào chất lượng chính quyền cấp xã, đội ngũ cán bộ và năng lực quản trị số dựa trên dữ liệu", Phó Thủ tướng nêu rõ.