Diễn đàn cấp cao liên khu vực về mô hình “Mỗi quốc gia, mỗi xã một sản phẩm ưu tiên” (OCOP) đã khép lại sau hai ngày (15-16/7) tại Hà Nội, mở ra những cam kết hợp tác mới giữa các quốc gia Nam - Nam, thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững và bao trùm. Đây là hình thức hợp tác giữa các nước đang phát triển nhằm chia sẻ kinh nghiệm, công nghệ và nguồn lực để giải quyết thách thức chung, giảm phụ thuộc vào các quốc gia phát triển.

Sự kiện quy tụ các Bộ trưởng nông nghiệp từ châu Phi, lãnh đạo cấp cao FAO cùng các nhà hoạch định chính sách từ châu Á - Thái Bình Dương...

Tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam khẳng định, Việt Nam với trên 60% dân số sống ở nông thôn và kim ngạch xuất khẩu nông - lâm - thủy sản đạt 62,5 tỷ USD năm 2024, coi OCOP là công cụ chiến lược để phát triển cộng đồng và kinh tế nông thôn.

W-tin 5 Diễn đàn cấp cao liên khu vực về mô hình OCOP 15.7.jpg
Với trên 60% dân số sống ở nông thôn, Việt Nam coi OCOP là công cụ chiến lược để phát triển cộng đồng và kinh tế nông thôn.

Khởi xướng từ năm 2018, chương trình OCOP của Việt Nam đã có hơn 16.800 sản phẩm đạt chuẩn 3-5 sao, 60% chủ thể tăng doanh thu trung bình 18%/năm; gần 40% chủ thể là phụ nữ và 17% là đồng bào dân tộc thiểu số. Theo Phó Tổng Giám đốc FAO Beth Bechdol, OCOP Việt Nam “là nguồn cảm hứng quý giá” trong đa dạng hóa sản xuất và nâng cao năng lực chống chịu trước biến đổi khí hậu, khi 75% lương thực toàn cầu chỉ dựa trên 12 loài cây và 5 loài vật nuôi.

Diễn đàn ghi nhận nhiều câu chuyện thành công: Bhutan nâng diện tích trồng hạt ria mạch lên 270% chỉ trong một năm; Cameroon tăng sản lượng chuối xuất khẩu gấp đôi; Congo thay thế bột mì bằng bột sắn, hỗ trợ nông dân và đảm bảo an ninh lương thực. Việt Nam và FAO đồng thuận thúc đẩy xây dựng hệ sinh thái OCOP toàn cầu, tạo mạng lưới phát triển bền vững và thương mại hóa sản phẩm bản địa.

Tại diễn đàn, các chuyên gia nhấn mạnh OCOP không chỉ là hàng hóa mà còn là giá trị văn hóa và tri thức địa phương.

 Ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, cho rằng câu chuyện vùng miền và bản sắc chính là lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Tuy nhiên, nhiều chủ thể OCOP còn hạn chế về nền tảng số, thương mại điện tử và xây dựng thương hiệu quốc tế.

Kết luận sự kiện, Thứ trưởng Trần Thanh Nam kêu gọi tăng cường hợp tác Nam - Nam, kết nối công - tư - cộng đồng, đẩy mạnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Ông khẳng định: “Những vùng đất giàu bản sắc là nền tảng phát triển sản phẩm OCOP gắn với du lịch, bảo tồn thiên nhiên và kinh tế cộng đồng.”

Ngày 16/7, các đại biểu tham quan thực địa tại Ninh Bình, minh chứng cho cách Việt Nam gắn sản phẩm OCOP với di sản văn hóa và phát triển du lịch. Nhiều quốc gia châu Phi đánh giá OCOP là giải pháp khả thi để phát triển nông nghiệp bền vững, góp phần tạo sinh kế và nâng tầm giá trị sản phẩm bản địa trên thị trường quốc tế.