Phát huy tài nguyên bản địa thành giá trị kinh tế từ giảm nghèo thông tin

Những năm gần đây, cùng với đầu tư hạ tầng và khai thác lợi thế cảnh quan thiên nhiên, xã biên giới Chiềng Sơn (Sơn La) đang chuyển biến rõ nét từ phát triển du lịch cộng đồng. Một trong những yếu tố quan trọng tạo nên sự thay đổi ấy chính là công tác giảm nghèo thông tin, giúp người dân nâng cao nhận thức, tiếp cận kiến thức làm du lịch và chủ động tham gia phát triển kinh tế từ chính tiềm năng bản địa.

Chiềng Sơn nổi bật với đỉnh Pha Luông (bản Pha Luông) - địa danh được ví như “nóc nhà” của Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, cao gần 2.000 m so với mực nước biển. Với cảnh quan hùng vĩ, khí hậu mát mẻ quanh năm cùng các cung đường trekking đầy thử thách, nơi đây đã trở thành điểm đến hấp dẫn đối với những du khách yêu thích khám phá và chinh phục thiên nhiên.

Bên cạnh đó, Chiềng Sơn còn sở hữu nhiều điểm đến giàu tiềm năng như bản Sò Lườn, Khò Hồng với không gian trong lành, yên bình, phù hợp phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm văn hóa bản địa. Đặc biệt, tại bản Khò Hồng, du khách có thể khám phá khu vực đồi Rồng, đỉnh Pha Tu Đam những địa danh còn giữ được nét hoang sơ, gắn liền với các truyền thuyết của đồng bào Mông, góp phần tạo nên sức hút riêng cho vùng đất biên giới.

Tuy nhiên, để những tiềm năng ấy trở thành sinh kế thực sự cho người dân, điều quan trọng không chỉ là cảnh đẹp mà còn là kiến thức và kỹ năng làm du lịch. Trước đây, nhiều hộ dân ở Chiềng Sơn chủ yếu sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, chưa nhận thức rõ giá trị kinh tế từ du lịch, thiếu kỹ năng quảng bá, phục vụ khách hay tổ chức dịch vụ trải nghiệm. Đây chính là một dạng “nghèo thông tin” khiến người dân chưa thể khai thác hiệu quả lợi thế địa phương.

Nhận thức rõ điều đó, chính quyền xã Chiềng Sơn đã đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến thông tin về phát triển du lịch cộng đồng thông qua các cuộc họp bản, tập huấn, hướng dẫn trực tiếp cho người dân. Đồng thời, xã quảng bá tiềm năng du lịch trên các nền tảng truyền thông số để người dân thấy rõ cơ hội phát triển kinh tế từ du lịch. Khi được tiếp cận thông tin đầy đủ, nhiều hộ dân trong xã đã mạnh dạn thay đổi tư duy, tận dụng cảnh quan sẵn có để mở các điểm dịch vụ du lịch, tạo thêm nguồn thu nhập ổn định.

Từ những kiến thức được tiếp cận qua công tác tuyên truyền, tập huấn của địa phương cũng như học hỏi mô hình thực tế, người dân Chiềng Sơn đã dần biết cách tạo điểm nhấn cho sản phẩm du lịch của mình như làm đẹp cảnh quan, quảng bá hình ảnh trên mạng xã hội và nâng cao chất lượng dịch vụ. Đây là bước chuyển quan trọng về nhận thức, từ chỗ chỉ trông chờ vào sản xuất nông nghiệp sang chủ động khai thác du lịch như một hướng phát triển kinh tế bền vững.

Đến Chiềng Sơn hôm nay, du khách không chỉ được chinh phục những cung đường đèo, khám phá núi rừng hùng vĩ mà còn được trải nghiệm đời sống văn hóa bản địa với những nếp nhà sàn truyền thống, phong tục tập quán đặc sắc và sự chân chất, mộc mạc của người dân. Những trải nghiệm ấy đang trở thành sản phẩm du lịch, giúp gia tăng giá trị và sức hấp dẫn cho địa phương.

Hiệu quả bước đầu đã được ghi nhận rõ nét. Chỉ tính riêng trong quý I năm 2026, Chiềng Sơn đã đón trên 5.000 lượt du khách, trong đó có hơn 100 lượt khách quốc tế, doanh thu từ hoạt động du lịch đạt trên 650 triệu đồng. Những con số này cho thấy du lịch đang dần trở thành động lực mới thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, đồng thời mở ra cơ hội nâng cao thu nhập cho người dân vùng biên.

Để phát triển bền vững, xã Chiềng Sơn đặc biệt quan tâm công tác quản lý và định hướng phát triển du lịch. UBND xã đã tham mưu thành lập Ban Chỉ đạo phát triển du lịch, tăng cường lãnh đạo, điều phối các hoạt động, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư dịch vụ.

Thời gian tới xã sẽ tiếp tục đẩy mạnh quảng bá các điểm du lịch như Khò Hồng, Sò Lườn, Pha Luông, tranh thủ các nguồn lực đầu tư hạ tầng, phát triển thêm sản phẩm du lịch, đồng thời rà soát các tiêu chí để đề nghị công nhận điểm du lịch đối với bản Sò Lườn.

Từ việc giảm nghèo thông tin, Chiềng Sơn đã từng bước “mở đường” cho người dân thay đổi tư duy, biết làm du lịch, biết biến tài nguyên bản địa thành giá trị kinh tế. Đây không chỉ là câu chuyện phát triển du lịch, mà còn là minh chứng sinh động cho việc thông tin và tri thức có thể trở thành động lực quan trọng trong công cuộc giảm nghèo bền vững ở vùng cao.