Phát triển hạ tầng kết nối số để giảm nghèo thông tin cho người dân

Phát triển hạ tầng kết nối số được nhận định là một điều kiện tiên quyết để giảm nghèo thông tin, từ đó góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền, thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững tại các địa phương và cả nước. 

Trong kỷ nguyên số, nhiều cộng đồng có nguy cơ bị tụt hậu vì thiếu kết nối Internet và các nền tảng số. Vì thế, phát triển hạ tầng kết nối số cũng chính là đầu tư cho việc nâng cao khả năng tiếp cận thông tin, tri thức, cơ hội và dịch vụ cho người dân, nhất là người dân ở các vùng còn nhiều khó khăn. 

Để giảm thiểu thiếu hụt thông tin cho người dân, chương trình quốc gia giảm nghèo bền vững đã đặt mục tiêu 90% hộ nghèo, hộ cận nghèo có nhu cầu được tiếp cận, sử dụng các dịch vụ viễn thông, Internet. 

Trên thực tế, thời gian qua, các địa phương trên cả nước đã chú trọng phát triển hạ tầng số phục vụ hoạt động kinh tế xã hội, góp phần thúc đẩy tăng trưởng trên địa bàn. Theo Bộ KH&CN, những năm gần đây, Việt Nam đã có những bước tiến mạnh mẽ trong thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, Việt Nam cũng đã hình thành hạ tầng số hiện đại với tỷ lệ phủ sóng 5G trên 90% dân số. Nhiều chương trình đào tạo nhân lực, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số và phổ cập kỹ năng số cho người dân cũng đang được tích cực triển khai. 

Trao đổi tại diễn đàn Vietnam - Asia DX Summit 2026 mới đây, ông Nguyễn Thanh Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa khẳng định: “Hành trình hướng tới tăng trưởng hai con số của Khánh Hòa sẽ không chỉ dựa vào việc mở rộng quy mô, mà phải dựa trên nền tảng của khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo”; đồng thời cho biết: Với định hướng đưa kinh tế số đóng góp từ 30% đến 35% GRDP vào năm 2030, Khánh Hòa xác định phải giải quyết đồng bộ các bài toán nền tảng, đặc biệt là về hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu, trung tâm dữ liệu lớn và các khu công nghệ số tập trung. 

Nhấn mạnh quan điểm coi hạ tầng số là “đường cao tốc” của nền kinh tế số, ông Nguyễn Thanh Hà cho hay, một trong ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm đã và đang được tỉnh Khánh Hòa tập trung triển khai là phát triển hạ tầng số, xây dựng nền tảng kết nối không khoảng cách. 

Đến nay, tại Khánh Hòa, mạng viễn thông băng rộng cáp quang đã phủ đến 99% thôn, tổ dân phố; mạng di động 4G phủ sóng đến 100% dân số; mạng di động 5G phủ sóng 98% dân số với 3.776 trạm thu phát sóng. Tỉnh cũng đang vận hành đồng bộ Trung tâm điều hành thông minh IOC, nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu cấp tỉnh LGSP cùng hệ thống giám sát an ninh mạng SOC kết nối trực tiếp với Trung tâm dữ liệu quốc gia.

Mục tiêu đặt ra vào năm 2030 là Khánh Hòa sẽ phát triển hạ tầng số tiên tiến, hiện đại với dung lượng siêu lớn, băng thông siêu rộng; từng bước làm chủ và ứng dụng hiệu quả các công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo - AI, Internet vạn vật - IoT, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, chuỗi khối, bán dẫn, công nghệ 5G, 6G và thông tin vệ tinh.

“Tỉnh phấn đấu đạt tỷ lệ 100% người dùng có khả năng truy cập cáp quang tốc độ từ 1Gb/s trở lên; mạng băng rộng di động 5G phủ sóng 100% dân số; đồng thời sẵn sàng hạ tầng kỹ thuật để thử nghiệm mạng di động thể hệ mới 6G. Hạ tầng 5G và mạng IoT cũng sẽ được triển khai đồng bộ tại 100% khu công nghiệp, cụm công nghiệp đang hoạt động”, ông Nguyễn Thanh Hà thông tin thêm.

Còn tại Đà Nẵng, ông Trần Ngọc Thạch, Phó Giám đốc Sở KH&CN thành phố Đà Nẵng cho biết: Quy hoạch và đầu tư vào hạ tầng số được thành phố xác định là giải pháp mang tính chiến lược để xây dựng nền móng vững chắc cho chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Với sự đầu tư bài bản cho việc phát triển hạ tầng kết nối số, Đà Nẵng hiện là một trong những HUB kết nối viễn thông quốc tế quan trọng của quốc gia. Cụ thể, trên địa bàn Đà Nẵng hiện có 1 trạm cáp quang biển cập bờ Hòa Hải là nút truyền dẫn cáp quang quốc tế quan trọng của quốc gia, gồm 2 tuyến cáp quang biển quốc tế là tuyến cáp APG và SWM-3 có dung lượng truyền dẫn tối đa 54,8 Tbps. 

Viettel đang xây trạm cập bờ cáp quang biển thứ 2 tại phường Ngũ Hành Sơn và kết nối tuyến cáp ALC, dự kiến hoàn thành trong quý III/2026. Trước đó, vào tháng 8/2025, tuyến cáp đất quốc tế VSTN dài hơn 3.900 km kết nối trực tiếp từ Đà Nẵng sang các nước khu vực ASEAN do VNPT được khai trương, giúp tự chủ và bảo đảm an toàn kết nối thông suốt. 

Cùng với đó, mạng di động 5G đã được phủ sóng rộng khắp Đà Nẵng, trong đó riêng mạng 5G Viettel đã phủ tới 90% khu vực dân cư. Theo dữ liệu đo lường từ nền tảng i-Speed, Đà Nẵng là địa phương dẫn đầu cả nước về tốc độ truy cập 5G với mức băng thông trung vị đạt tới 609 Mbps. 

Rõ ràng là, với việc thúc đẩy phát triển mạnh mẽ hạ tầng kết nối số, các địa phương đang củng cố nền tảng vững chắc để đưa các thông tin, dịch vụ công, dịch vụ xã hội thiết yếu đến gần người dân hơn. Qua các nền tảng số, người dân có thể tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, thông tin về an sinh xã hội, bảo hiểm, y tế, giáo dục và các chương trình hỗ trợ phát triển. Điều này giúp giảm chi phí tiếp cận thông tin, dịch vụ, tăng tính minh bạch, đồng thời bảo đảm rằng người dân không bị bỏ lại phía sau do thiếu thông tin.