Theo phản ánh của người dân, quá trình thực hiện Nghị định 185/2026 về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố phát sinh một số vướng mắc liên quan đến chế độ, chính sách và việc tham gia bảo hiểm xã hội.

Người hoạt động không chuyên trách có phải tự đóng 100% BHXH?

Trao đổi với VietNamNet, ông A., tổ trưởng một tổ dân phố tại phường Phú Diễn (Hà Nội) cho biết, tổ dân phố nơi ông phụ trách có hơn 1.000 hộ dân. Những người hoạt động tại tổ dân phố phải đảm nhiệm nhiều công việc liên quan trực tiếp đến đời sống người dân, trong khi mức phụ cấp được thực hiện theo quy mô dân cư và chính sách của địa phương.

Theo ông A., mức phụ cấp của tổ trưởng tổ dân phố tại địa bàn ông hiện ở mức cao nhất của Hà Nội, hơn 7 triệu đồng/tháng.

Cùng địa bàn, bí thư chi bộ có mức phụ cấp hơn 7 triệu đồng/tháng, trong khi trưởng ban công tác mặt trận nhận hơn 6 triệu đồng/tháng. Tổng mức phụ cấp của 3 chức danh này hơn 20 triệu đồng/tháng.

Về việc tham gia bảo hiểm xã hội, ông A. cho biết hiện những người đảm nhiệm các chức danh tại tổ dân phố chưa thực hiện theo một cơ chế thống nhất.

Theo ông, một số phương án liên quan đến việc tham gia bảo hiểm đối với những người còn trong độ tuổi lao động đang được thành phố nghiên cứu, nhưng cơ chế cụ thể chưa được xác định rõ.

“Với những người đang trong độ tuổi tham gia bảo hiểm xã hội như tôi, hiện chưa có chính sách cụ thể. Tôi mong việc xác định mức hỗ trợ, chế độ bảo hiểm và trách nhiệm của từng chức danh được thực hiện trên cơ sở quy định hiện hành và chính sách do cơ quan có thẩm quyền ban hành”, ông A. nói.

lang nu 4 5357.png
Mức phụ cấp và chính sách BHXH đối với người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở được quan tâm. Ảnh minh họa: Thạch Thảo.

Cùng quan tâm đến vấn đề này, ông D. cũng gửi câu hỏi đến Bộ Nội vụ, đề nghị làm rõ việc đóng BHXH bắt buộc đối với trưởng thôn và các chức danh không chuyên trách ở thôn.

Theo ông D, Nghị định 185/2026 của Chính phủ, HĐND tỉnh đã ban hành nghị quyết quy định mức phụ cấp, hỗ trợ và phụ cấp kiêm nhiệm đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện phát sinh vướng mắc về việc đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với Trưởng thôn và các chức danh không chuyên trách ở thôn.

Đặc biệt, cụm từ “mức phụ cấp hằng tháng bao gồm cả hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội” trong nghị quyết của HĐND tỉnh đang được hiểu và áp dụng khác nhau.

Ông D. đề nghị cơ quan chức năng làm rõ cụm từ trên; trách nhiệm đóng bảo hiểm xã hội của người tham gia và đơn vị được xác định ra sao; nguồn kinh phí thực hiện phần đóng thuộc trách nhiệm của đơn vị được bảo đảm thế nào? Trường hợp các địa phương có cách hiểu khác nhau thì căn cứ nào được ưu tiên áp dụng để bảo đảm thống nhất?

Đặc biệt, ông D. đặt vấn đề, theo nghị quyết của HĐND tỉnh, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố có phải tự đóng 100% bảo hiểm xã hội, tương đương 25% tiền lương theo Luật BHXH hay không?

Ngân sách khoán quỹ phụ cấp theo 2 mức

Trả lời vấn đề này, Bộ Nội vụ dẫn khoản 1 và khoản 2 Điều 15 Nghị định 185/2026 của Chính phủ. Theo đó, ngân sách Nhà nước khoán quỹ phụ cấp, bao gồm cả hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội, để chi phụ cấp hằng tháng đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Mức khoán quỹ phụ cấp được chia thành 2 nhóm.

Đối với thôn có từ 700 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố có từ 1.000 hộ gia đình trở lên; thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã trọng điểm về quốc phòng; khu vực biên giới, hải đảo hoặc thôn đặc biệt khó khăn, mức khoán quỹ phụ cấp bằng 8 lần mức lương cơ sở.

Các thôn, tổ dân phố không thuộc nhóm trên được khoán quỹ phụ cấp bằng 6,5 lần mức lương cơ sở.

Trên cơ sở quỹ phụ cấp được ngân sách Nhà nước khoán, khả năng cân đối ngân sách địa phương, quy định pháp luật và đặc thù của từng địa bàn, UBND cấp tỉnh trình HĐND cùng cấp quy định cụ thể mức phụ cấp đối với từng chức danh.

Bộ Nội vụ cũng dẫn khoản 2 Điều 18 Nghị định 185/2026, theo đó UBND cấp tỉnh quyết định theo thẩm quyền hoặc trình HĐND cùng cấp quyết định các nội dung liên quan đến tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở đây.

Theo Bộ Nội vụ, thẩm quyền quy định cụ thể chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố thuộc HĐND cấp tỉnh.

Đối với trường hợp địa phương đã ban hành nghị quyết quy định mức phụ cấp, trong đó có nội dung “bao gồm cả hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội”, Bộ Nội vụ cho biết nội dung này liên quan đến việc thực hiện chính sách trên địa bàn tỉnh.

Do đó, Bộ Nội vụ đề nghị người dân liên hệ cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được hướng dẫn, giải đáp theo thẩm quyền.

Việc xác định cụ thể mức phụ cấp, mức hỗ trợ và cách thức thực hiện các chế độ đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố cần căn cứ nghị quyết của HĐND tỉnh, thành phố và các quy định pháp luật có liên quan.