Đái tháo đường type 2 thường tiến triển âm thầm với các triệu chứng mờ nhạt, khiến nhiều bệnh nhân chỉ phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng nguy hiểm.
Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) vừa điều trị cho một trường hợp hoại tử cả hai bàn chân nghiêm trọng. Nguyên nhân xuất phát từ thói quen tự ý dùng túi chườm nước nóng để chữa trị cảm giác tê bì chân tay kéo dài tại nhà.
Bà P.T.Y (56 tuổi, sống tại Hà Nội) có tiền sử mắc bệnh đái tháo đường. Những ngày gần đây, người bệnh liên tục cảm giác tê bì khó chịu ở cả tay và chân.
Nhằm giảm cảm giác khó chịu, bà Y. đã sử dụng túi chườm chứa nước nóng đặt trực tiếp lên vùng chân. Sau 2 tuần, hai bàn chân của bệnh nhân đã hoại tử hoàn toàn.
Đánh giá về nguyên nhân dẫn đến tai biến này, bác sĩ Nguyễn Thanh Hoài, Khoa Y học Cổ truyền, Bệnh viện 19-8 cho biết, khi gặp triệu chứng tê chân hay lạnh chân, phản xạ tự nhiên của nhiều người là nghĩ ngay đến việc ngâm nước nóng, chườm túi nóng hoặc sưởi ấm để tìm cảm giác dễ chịu.
Tuy nhiên, khi bàn chân đã bị suy giảm cảm giác, chính suy nghĩ "không thấy nóng lắm" lại trở thành bẫy nguy hiểm nhất. Ở người có tổn thương thần kinh ngoại biên, đặc biệt là bệnh nhân đái tháo đường, khả năng cảm nhận nóng lạnh bị suy giảm rõ rệt.
“Việc tiếp xúc với nước hoặc túi chườm quá nóng gây ra vết bỏng sâu mà người bệnh không nhận ra ngay. Nếu đi kèm với tình trạng tuần hoàn máu ở chân kém, chỉ một tổn thương nhỏ cũng rất lâu lành và dễ nhiễm trùng”, bác sĩ Hoài nói.
Phó giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Đình Tùng, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đức Giang nhấn mạnh, đái tháo đường là bệnh mạn tính rất nguy hiểm, có thể gây ra hàng loạt biến chứng nghiêm trọng ở tim mạch, thần kinh, thận, mắt và đặc biệt là bàn chân.
Các thống kê y khoa cho thấy khoảng 5% đến 7% bệnh nhân đái tháo đường phải đối mặt với nguy cơ cắt cụt ngón chân, bàn chân hoặc cẳng chân. Trên thế giới, trung bình cứ 20 giây lại có một người bệnh bị cắt cụt chi do biến chứng bàn chân đái tháo đường.
Chuyên gia cho biết thêm, khoảng 15% đến 25% số bệnh nhân đái tháo đường từng bị loét bàn chân. Với một người bình thường, vết thương phần mềm có thể tự lành trong khoảng một tuần, nhưng ở người mắc đái tháo đường, thời gian lành vết thương có thể kéo dài hàng tuần, thậm chí hàng tháng, rất dễ dẫn đến nhiễm trùng và hoại tử.
Nguyên nhân cốt lõi là tình trạng đường huyết cao kéo dài làm tổn thương hệ thống mạch máu và thần kinh, dẫn đến giảm tưới máu và giảm cảm giác đau. Người bệnh không nhận ra các vết thương nhỏ để xử lý kịp thời, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập, phát triển gây hoại tử.
Để phòng ngừa hiệu quả biến chứng bàn chân, PGS Tùng khuyến cáo bệnh nhân đái tháo đường cần kiểm soát tốt chỉ số đường huyết và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ. Người bệnh phải hình thành thói quen kiểm tra bàn chân hằng ngày nhằm phát hiện sớm các vết trầy xước hay vết loét dù là nhỏ nhất. Đồng thời, họ cần giữ vệ sinh bàn chân sạch sẽ, khô ráo, cắt móng chân đúng cách để tránh tổn thương da và lựa chọn giày dép phù hợp, không bị bó chặt.
“Bất kỳ vết thương nào xuất hiện ở bàn chân, dù rất nhỏ, cũng cần được cán bộ y tế xử lý sớm vì sự chủ quan có thể phải trả giá bằng cả một chi thể”, PGS Tùng nhấn mạnh.
Trong trường hợp bàn chân tê bì, bác sĩ Thanh Hoài nhấn mạnh, người dân không ngâm chân bằng nước nóng, không chườm túi nóng hay sưởi trực tiếp vào chân; Đi giày dép phù hợp, không đi chân đất và kiểm tra bên trong giày trước khi mang. Nếu tê bì kéo dài hoặc tái diễn, bệnh nhân nên đi khám để tìm nguyên nhân thay vì chỉ xử lý triệu chứng tại nhà.
“Nếu tê bì xuất hiện đột ngột, đặc biệt kèm yếu hoặc liệt tay chân, méo miệng, nói khó, chóng mặt nhiều, bệnh nhân cần đến cơ sở y tế ngay”, bác sĩ Hoài nhấn mạnh.
Tỷ lệ thai phụ mắc đái tháo đường thai kỳ đang âm thầm tăng vọt lên con số kỷ lục gần 30%, kéo theo hàng loạt nguy cơ biến chứng nguy hiểm và ám ảnh bệnh mạn tính suốt đời.
Đái tháo đường đang gia tăng mạnh ở giới trẻ bắt nguồn từ lối sống thụ động, áp lực học tập cùng chế độ ăn uống thiếu khoa học…
.svg){kind=icon}
