Chuyển nhượng thầu không đúng luật
Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, chỉ ra hàng loạt tồn tại, sai phạm trong quá trình triển khai nhiều gói thầu trọng điểm. Trong đó, Tổng công ty CP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex - VCG) là một trong những doanh nghiệp bị nêu tên do liên quan đến việc chuyển nhượng thầu trái quy định.
Theo kết luận thanh tra, dự án sân bay Long Thành giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư hơn 109.000 tỷ đồng, gồm 4 dự án thành phần triển khai từ năm 2020. Tuy nhiên, đến hết quý I/2025, nhiều hạng mục vẫn chậm tiến độ, xuất hiện chênh lệch giữa khối lượng thực hiện và thiết kế được phê duyệt.
Đáng chú ý nhất là gói thầu 5.10 - thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị nhà ga hành khách trị giá khoảng 35.000 tỷ đồng. Vinaconex là một trong 10 thành viên của liên danh Vietur do IC Ictas (Thổ Nhĩ Kỳ) đứng đầu, cùng nhiều doanh nghiệp lớn như Newtecons, Ricons, CC1, Phục Hưng Holdings...
Thanh tra xác định 7 nhà thầu chính, trong đó có Vinaconex, đã chuyển nhượng một phần công việc thuộc gói thầu 5.10 với tổng giá trị hơn 1.596 tỷ đồng khi chưa được chủ đầu tư chấp thuận nhà thầu phụ. Ngoài ra, liên danh Vietur còn ký hợp đồng với nhiều đơn vị khác thực hiện một phần công việc trị giá gần 1.653 tỷ đồng. Theo Thanh tra Chính phủ, đây là hành vi chuyển nhượng thầu vi phạm Luật Đấu thầu năm 2013.
Tại gói thầu 5.6 thuộc dự án thành phần 3, Vinaconex cùng Hancorp và Fecon cũng ký hợp đồng với các đơn vị khác thực hiện một phần công việc khi chưa được chủ đầu tư chấp thuận, với tổng giá trị khoảng 87 tỷ đồng.
Theo Thanh tra Chính phủ, 8/10 nhà thầu đã sử dụng hơn 936 tỷ đồng tiền tạm ứng để gửi tiết kiệm, phát sinh khoảng 10,65 tỷ đồng tiền lãi, trong khi việc sử dụng khoản tạm ứng này không phù hợp với mục đích theo hợp đồng. Một số khoản tạm ứng còn thiếu chứng từ chứng minh việc sử dụng.
Những sai phạm tại dự án Long Thành diễn ra trong bối cảnh Vinaconex cũng trải qua biến động về nhân sự cấp cao.
Tháng 3/2026, Bộ Công an bắt tạm giam ông Nguyễn Hữu Tới, thành viên HĐQT, Phó Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Vinaconex cùng ông Dương Văn Mậu, thành viên HĐQT, Phó Tổng giám đốc. Hai người bị điều tra về hành vi vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
Sau những biến động tại thượng tầng, ông Nguyễn Xuân Đông được bầu làm Chủ tịch HĐQT Vinaconex từ ngày 5/5, thay ông Trần Đình Tuấn.
Tài chính vẫn duy trì nền tảng tích cực
Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu VCG biến động rất mạnh trong 6 tháng qua. Sau khi giảm xuống quanh 16.000 đồng/cổ phiếu hồi giữa tháng 2, cổ phiếu phục hồi lên trên 21.000 đồng rồi tiếp tục điều chỉnh và gần đây giảm về vùng 15.000 đồng/cổ phiếu. Thanh khoản nhiều phiên tăng vọt lên hàng chục triệu đơn vị.
Dù cổ phiếu chịu áp lực, hoạt động kinh doanh của Vinaconex vẫn ghi nhận nhiều điểm sáng. Doanh nghiệp vừa hoàn tất phát hành hơn 51,7 triệu cổ phiếu để trả cổ tức 8%, nâng vốn điều lệ lên gần 6.982 tỷ đồng. Đồng thời, công ty dự kiến chi khoảng 517 tỷ đồng trả cổ tức tiền mặt tỷ lệ 8%.
Vinaconex cũng tái cơ cấu danh mục đầu tư khi thoái phần lớn vốn tại Viwaseen, giảm tỷ lệ sở hữu từ hơn 86% xuống còn 25%, đồng thời trở thành cổ đông lớn của Giầy Thượng Đình sau khi mua hơn 2,2 triệu cổ phiếu GTD.
Trong báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026, Vinaconex ghi nhận doanh thu giảm khá mạnh, từ hơn 4.387 tỷ đồng cùng kỳ xuống 3.843 tỷ đồng. Tuy nhiên, lũy kế 6 tháng, doanh thu tăng từ hơn 5.983 tỷ đồng lên gần 7.268 tỷ đồng.
Trái ngược với đà tăng của doanh thu, lợi nhuận gộp quý II giảm gần 38%, từ hơn 563 tỷ đồng xuống hơn 350,6 tỷ đồng. Lũy kế 6 tháng, lợi nhuận gộp đạt gần 782,7 tỷ đồng, giảm khoảng 11,1% so với mức gần 880,8 tỷ đồng cùng kỳ.
Lợi nhuận sau thuế quý II/2026 giảm khoảng 30%, từ hơn 327 tỷ đồng cùng kỳ năm trước xuống hơn 228 tỷ đồng, dù doanh thu hoạt động tài chính tăng mạnh từ gần 70,7 tỷ đồng lên hơn 281 tỷ đồng. Tính chung 6 tháng đầu năm, lợi nhuận sau thuế của VCG đạt hơn 596,6 tỷ đồng, tăng gần 25% so với mức hơn 478,4 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.
Tính đến cuối tháng 6/2026, tổng tài sản và tổng nợ của Vinaconex trên báo cáo hợp nhất giảm khoảng 3.150 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, vay nợ ngắn hạn giảm gần 1.400 tỷ đồng, còn vay nợ dài hạn giảm hơn 400 tỷ đồng.
Như vậy, Vinaconex đang đối mặt với việc doanh thu và lợi nhuận suy giảm trong quý II và những vấn đề liên quan đến các gói thầu tại dự án sân bay Long Thành, cùng với những biến động nhân sự cấp cao.
Thời gian tới, việc thực hiện các yêu cầu sau thanh tra, củng cố quản trị và bảo đảm tiến độ các dự án hạ tầng lớn sẽ là những thách thức với Vinaconex.
.svg){kind=icon}
