Sau hội đàm Joe Biden - Tập Cận Bình, thương chiến hai nước sẽ ra sao?

Hội nghị thượng đỉnh trực tuyến hiếm hoi giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình giúp xoa dịu căng thẳng giữa hai nước nhưng không đạt tiến bộ trong việc giải quyết các tranh chấp thương mại song phương.

Thuế nhập khẩu leo thang đã dẫn đến gián đoạn các chuỗi cung ứng và điều này đang ảnh hưởng đến các doanh nghiệp trên toàn thế giới. Tuy nhiên, tại cuộc gặp trực tuyến sáng 16/11 (giờ Việt Nam), các vấn đề kinh tế vẫn xếp sau chủ đề địa chính trị, theo báo Al Jazeera.

Tổng thống Joe Biden trình bày ngắn gọn về việc "các chính sách kinh tế và thương mại không công bằng" của Trung Quốc gây tổn thất cho người lao động Mỹ, nhưng dành phần lớn thời gian nêu quan ngại về các vấn đề chính trị nhạy cảm giữa hai nước.

Trong phát biểu mở đầu, ông Biden nói với nhà lãnh đạo Trung Quốc: "Trách nhiệm của chúng ta – với tư cách là người lãnh đạo của Mỹ và Trung Quốc – là phải đảm bảo sự cạnh tranh giữa hai nước chúng ta không biến thành xung đột... Chỉ đơn giản là cạnh tranh thẳng thắn".

{keywords}
Hình ảnh cuộc họp thượng đỉnh giữa hai lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc tại Nhà Trắng. Ảnh: Reuters

Shehzad Qazi, Giám đốc điều hành của tổ chức China Beige Book International, cho rằng "cạnh tranh thẳng thắn" là "cách nói hoa mỹ để thể hiện chính quyền Mỹ không muốn có bất kỳ cuộc chiến tranh vô tình hay đối đầu quân sự nào". "Nhưng hiện tại, những thuật ngữ này cho thấy chính quyền Mỹ đang thiếu một chiến lược thực sự về Trung Quốc", ông Qazi bình luận thêm.

Theo nhà phân tích Joe Mazur của nhóm nghiên cứu chính sách Trivium China, đang có một sự hiểu biết rất rõ ràng ở Nhà Trắng rằng, Bắc Kinh sẽ không nhượng bộ trong nhiều vấn đề đang kéo căng quan hệ song phương. Vì vậy, Mỹ đang tìm kiếm những lĩnh vực có thể giúp ích cho sự hợp tác vốn còn đang hạn chế với Trung Quốc, mà vẫn củng cố được quan hệ với các đồng minh và đối tác trên toàn cầu.

Theo ông Mazur, đây là một sự khác biệt lớn so với chính sách đối ngoại 'Nước Mỹ trên hết' của cựu Tổng thống Donald Trump.

"Theo chiến lược mới, Washington sẽ ngày càng tìm cách chống lại ảnh hưởng kinh tế của Trung Quốc bằng cách thúc đẩy các sáng kiến cơ sở hạ tầng và thương mại của riêng mình. Điều này đương nhiên sẽ gây ra nhiều cạnh tranh kinh tế hơn giữa Mỹ và Trung Quốc nhưng có thể mang lại lợi ích cho cả hai...", chuyên gia này phân tích thêm.

Tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) dẫn lời một nguồn thạo tin tiết lộ, tại hội nghị, ông Biden đã yêu cầu phía Trung Quốc mở kho dự trữ dầu thô để góp phần bình ổn giá năng lượng đang tăng cao trên toàn cầu. Tin tức cho biết, phía Trung Quốc "cởi mở" với ý kiến này nhưng không đưa ra cam kết sẽ thực hiện.

An ninh quốc gia

Tháng 1/2020, ông Trump đã ký với ông Tập thỏa thuận thương mại giai đoạn một, trong đó đặt điều kiện Trung Quốc nên cam kết tăng mua các sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm công nghiệp, tài nguyên thiên nhiên và dịch vụ của Mỹ trong những năm tới. Tuy nhiên, trong năm qua, Trung Quốc mới chỉ mua 60% lượng hàng hóa đã cam kết. Chính quyền ông Biden tuyên bố sẽ bám sát thỏa thuận và mong muốn Bắc Kinh duy trì các cam kết của mình.  

"Nhà Trắng đã thông báo rằng, về chính sách thương mại, họ đang theo dõi xem Trung Quốc tuân thủ thỏa thuận giai đoạn một ra sao", ông Qazi nhắc lại. "Hơn nữa, chúng tôi biết rằng có một sự thúc đẩy nội bộ từ Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan để bắt đầu một cuộc điều tra nữa về Trung Quốc mà có thể dẫn đến việc áp thêm thuế. Điều đó nói lên rằng, nhiều trung tâm quyền lực khác nhau trong chính quyền Mỹ đang đấu tranh về chính sách này, vì vậy chưa có bước tiếp theo rõ ràng nào được đưa ra".

Trong khi Tổng thống Biden không đào sâu quá nhiều vào các vấn đề kinh tế, Chủ tịch Tập Cận Bình đã đưa ra vấn đề thương mại, trực tiếp kêu gọi các doanh nghiệp Mỹ và thúc giục Washington ngừng nới rộng khái niệm "an ninh quốc gia" để nhắm đến các doanh nghiệp Trung Quốc. Gọi ông Biden là "người bạn cũ của tôi", Chủ tịch Trung Quốc ví hai nước như những con tàu đi trên đại dương mà không va vào nhau, đồng thời nhấn mạnh hai nước "nên tôn trọng lẫn nhau, cùng tồn tại trong hòa bình và theo đuổi hợp tác cùng có lợi".  

Ông Tập cũng nói về nới lỏng các hạn chế thương mại để giúp kinh tế hai nước nhanh chóng phục hồi.

Quan hệ kinh tế "không thay đổi"

Hồi tháng 1, một nghiên cứu do Hội đồng Kinh doanh Mỹ - Trung ủy quyền thực hiện cho thấy, cuộc thương chiến giữa hai bên đã tước đi của Mỹ 245.000 việc làm, trong khi việc giảm thuế của cả hai bên sẽ tạo ra 145.000 việc làm vào năm 2025. Báo cáo của Oxford Economics dự đoán, một "sự tách biệt đáng kể" của hai nền kinh tế sẽ làm Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ giảm đi 1,6 nghìn USD trong 5 năm tới.

Nhà phân tích Taylor Love của Trivium China cho rằng, cắt giảm thuế có thể sẽ trở thành hiện thực vào một thời điểm nào đó, nhưng không diễn ra cùng lúc.

"Thực tế là chúng ta đang bắt đầu suy nghĩ lại về các chuỗi cung ứng toàn cầu. Sự gián đoạn hiện tại có liên quan nhiều đến đại dịch, nhưng cả khi Covid-19 lùi vào quá khứ, việc cả thế giới cùng thúc đẩy các chuỗi cung ứng tự lực và an toàn – do Mỹ và Trung Quốc dẫn đầu – sẽ đè nặng lên các chuỗi cung ứng đã được thiết lập”.  

Không có thông báo chung nào được đưa ra vào cuối hội nghị kéo dài ba tiếng rưỡi giữa ông Biden và ông Tập. Thay vào đó, mỗi bên đưa ra tuyên bố của riêng mình, nhấn mạnh vào những bất đồng vẫn kéo dài mà không có dấu hiệu thỏa hiệp.

"Về cơ bản, hội nghị thượng đỉnh không làm thay đổi nhiều tình trạng quan hệ kinh tế Mỹ - Trung", nhà phân tích Taylor Loeb thuộc Trivium China nhận định. "Mỹ vẫn đang nghĩ xem họ muốn xác định chính sách thương mại quốc tế như thế nào để giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Bắc Kinh cũng muốn làm điều tương tự, nhưng trong thời gian đó lại muốn quan hệ thương mại trở về hiện trạng như trước thời Donald Trump. Điều đó sẽ không xảy ra".

Hiện còn quá sớm để biết liệu hội nghị trực tuyến vừa qua có mang lại những kết quả trực tiếp về kinh tế hay không. Tuy nhiên, ông Mazur tin điều này chắc chắn có thể, đồng thời nhận định khả năng hợp tác về các vấn đề kinh tế và thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc hiện nay có vẻ lớn hơn so với cách đây vài tháng.  

Thanh Hảo

Lãnh đạo Mỹ - Trung khẳng định không muốn biến cạnh tranh thành xung đột

Lãnh đạo Mỹ - Trung khẳng định không muốn biến cạnh tranh thành xung đột

Tại hội nghị thượng đỉnh trực tuyến với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Mỹ Joe Biden tuyên bố mục tiêu của ông là đảm bảo sự cạnh tranh giữa hai nước "không biến thành xung đột".

tin nổi bật

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.

Vì sao Mỹ khó ‘cấm cửa’ kim cương và vàng từ Nga?

Các nhà sản xuất kim hoàn và giới chức Mỹ đang phải đứng trước một nhiệm vụ khó khăn: chặn dòng chảy đá quý và kim loại quý của Nga vào nước này.

Đường sắt – Yếu tố định đoạt chiến cục với Nga của Ukraine

Mạng lưới đường sắt đang trở thành một trong những công cụ hậu cần quan trọng nhất và là 'biểu tượng kháng chiến' của Ukraine.

Nếu EU áp cấm vận dầu mỏ, Nga có bị đẩy vào thế bí?

Moscow đang phải đối mặt với một thách thức chưa từng có: nếu Liên minh châu Âu (EU) cấm nhập khẩu hàng triệu thùng dầu thô của Nga, liệu họ có thể tìm được khách hàng mới?

Vì sao Biển Đen quan trọng với Nga trong cuộc chiến ở Ukraine?

Nhiều chuyên gia cho rằng, Nga sẽ không thể củng cố lực lượng hải quân đang hứng chịu tổn thất trong chiến dịch tấn công quân sự ở Ukraine nếu không có sự tiếp cận lớn hơn với Biển Đen.

Chuyên gia lý giải nguyên nhân đồng Rúp Nga phục hồi phi thường

Sau khi mất gần một nửa giá trị vào tháng Ba do các lệnh trừng phạt từ phương Tây, đồng Rúp Nga đã phục hồi lên mức cao nhất trong hơn hai năm qua.

Vì sao loại vũ khí quan trọng cho Ukraine chống Nga đang bị thiếu hụt?

Hiện có một số nguyên nhân khiến Ukraine bị thiếu hụt nguồn cung tên lửa Javelin, một vũ khí lợi hại do Mỹ tài trợ để chống lại các lực lượng Nga.

Sau Ba Lan, Bulgaria, thành viên EU nào sẽ bị Nga ngắt khí đốt?

Cuộc chiến năng lượng giữa Nga và Liên minh châu Âu (EU) tăng nhiệt sau quyết định của Moscow về ngưng cấp khí đốt cho Ba Lan và Bulgaria.

Nga bắt đầu cắt nguồn cung nhiên liệu, châu Âu có lâm nguy?

Một yếu tố đang phủ bóng lên phản ứng của châu Âu trước chiến dịch tấn công quân sự của Moscow ở Ukraine là, khí đốt Nga đang sưởi ấm các ngôi nhà và cung cấp năng lượng cho các ngành công nghiệp của châu lục.

Nga thất thế trong 'chiến tranh mạng' với Ukraine?

Giữa lúc các lệnh trừng phạt của phương Tây đang gây khó khăn cho nền kinh tế và quân đội hứng chịu tổn thất trong chiến dịch quân sự ở Ukraine, Nga còn phải đối mặt với một thách thức mới.

Lý do Đức dè dặt chuyển vũ khí hạng nặng cho Ukraine

Dù đã tuyên bố thay đổi chính sách đối ngoại và quốc phòng khi xung đột Nga-Ukraine bắt đầu, nhưng Đức vẫn tỏ ra dè dặt trong việc cấp vũ khí hạng nặng cho Kiev.

Sự thay đổi chiến lược của Mỹ trong giai đoạn 2 cuộc chiến Nga - Ukraine

Khi chiến dịch tấn công quân sự của Nga ở Ukraine biến thành cuộc chiến tranh tiêu hao, không có khả năng đạt thỏa thuận hòa bình trong nay mai, Mỹ và các đồng minh bắt đầu thay đổi chiến lược ứng phó.

Nga - Ukraine xung đột, các nước lân cận ảnh hưởng kinh tế thế nào?

Vào thời bình, việc gần các thị trường của Nga và Ukraine là một lợi thế. Tuy nhiên, vào thời chiến, các mối quan hệ chặt chẽ về kinh tế đã trở thành gánh nặng đối với các nước láng giềng.

Ngày bỏ phiếu bầu tổng thống, cử tri Pháp lựa chọn Macron hay Le Pen?

Cử tri Pháp hôm nay (24/4) đi bỏ phiếu bầu tổng thống. Họ sẽ phải quyết định tiếp tục ủng hộ Tổng thống Emmanuel Macron hay nhà lãnh đạo cực hữu Marine Le Pen.

Cách Nga 'sống chung' với lệnh trừng phạt

Chính phủ, các doanh nghiệp và người dân Nga đang có những giải pháp sáng tạo để đối phó với những lệnh trừng phạt từ phương Tây và thích ứng với trạng thái 'bình thường mới'.