Xử lý nghiêm KOLs quảng cáo “lố”, sai sự thật

Theo báo cáo mới đây của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc thực hiện chính sách, pháp luật về phòng, chống thuốc giả, thực phẩm giả, thời gian qua, về cơ bản, các mạng xã hội (Zalo, Facebook, YouTube, TikTok...) đã nắm bắt được chủ trương tại các công điện của Thủ tướng Chính phủ, đồng thuận, cam kết tuân thủ quy định pháp luật trong hoạt động quảng cáo. 

Từ tháng 4/2025 tới trung tuần tháng 7/2025, mạng xã hội Zalo đã phát hiện và gỡ bỏ 77 bài viết quảng cáo cho sữa giả do người sử dụng đăng tải. 

Công ty TikTok không phát hiện quảng cáo nào do TikTok chủ động phân phối nội dung liên quan đến các sản phẩm sữa thuộc Danh sách khuyến cáo của Bộ Công an. Đối với sàn thương mại điện tử TikTok Shop, 48 sản phẩm vi phạm đã bị phát hiện và xử lý. 

Công ty TikTok chủ động cập nhật các từ khóa vào danh mục tự động bị loại trừ và từ chối hiển thị quảng cáo, bán hàng nhằm nâng cao chất lượng kiểm duyệt và hạn chế khả năng sản phẩm vi phạm bị quảng cáo và rao bán trên nền tảng.

Tuy nhiên, trên thực tế vẫn xuất hiện truyền thông không chính thống trên mạng xã hội phát tán thông tin sai lệch, quảng bá thực phẩm chức năng, thuốc giả gây hậu quả nghiêm trọng.

Anh bai 1.png
Ảnh minh họa.

Để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, trong 6 tháng đầu năm 2025, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử đã tập trung xử lý người nổi tiếng, người có ảnh hưởng quảng cáo “lố”, “thổi phồng” công dụng của thực phẩm, quảng cáo sai sự thật trên mạng xã hội, gây ảnh hưởng đến niềm tin và tác động tiêu cực đến người dân. 

Lần đầu tiên, Cục xử phạt vi phạm hành chính 5 trường hợp người nổi tiếng, KOLs quảng cáo sai phạm với tổng số tiền phạt là 355 triệu đồng (ông Phạm Quang Linh - Quang Linh Vlogs, bà Nguyễn Thị Thái Hằng - Hằng Du Mục, ông Trần Quang Minh - BTV Quang Minh, bà Nguyễn Thanh Vân - MC Vân Hugo; bà Nguyễn Hoàng Linh - MC Hoàng Linh); Nghiêm túc nhắc nhở và chấn chỉnh các trường hợp vi phạm nhưng quá thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính (ông Mai Huyền Linh - MC Quyền Linh, ông Đào Trọng Hùng - diễn viên Doãn Quốc Đam). 

Các hành vi vi phạm phổ biến gồm: quảng cáo không phù hợp với một trong các tài liệu theo quy định; sử dụng tên của bác sĩ để quảng cáo; quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về công dụng của sản phẩm đã được công bố. 

Trong các buổi làm việc, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử đã phối hợp với Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) phổ biến, hướng dẫn quy định pháp luật về quảng cáo, yêu cầu chấp hành nghiêm các quy định pháp luật khi tham gia quảng cáo, thực hiện đúng Quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, cẩn trọng và có trách nhiệm khi thực hiện các hợp đồng quảng bá, giới thiệu, công bố các sản phẩm do mình đại diện thương hiệu, tuyệt đối không được đưa ra các thông tin sai lệch, thổi phồng về tính năng, tác dụng của sản phẩm, thiếu cơ sở, căn cứ khoa học và tài liệu chứng minh. 

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang chỉ đạo Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng để rà soát, xem xét, xử lý một số trường hợp người nổi tiếng, KOLs có dấu hiệu vi phạm trong hoạt động quảng cáo trên mạng. 

Ứng dụng công nghệ để ngăn chặn vi phạm trên mạng xã hội

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng thẳng thắn nhìn nhận, một trong những khó khăn lớn trong việc rà quét, phát hiện vi phạm là các nền tảng xuyên biên giới liên tục thay đổi thuật toán, hình thức phân phối quảng cáo; chưa đảm bảo tuân thủ việc kiểm soát nội dung quảng cáo theo quy định pháp luật Việt Nam. 

Hiện các nền tảng mạng xã hội xuyên biên giới (như Facebook, YouTube, Tiktok) chưa có hiện diện pháp lý tại Việt Nam, chỉ hoạt động cung cấp thông tin công cộng xuyên biên giới vào Việt Nam, thông tin cá nhân của người sử dụng được các nền tảng bảo mật. 

Trong khi đó, mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính cũng như các chế tài xử phạt bổ sung hiện chưa cao, chưa đảm bảo tính răn đe. 

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất, thời gian tới cần phát triển hệ thống giám sát, tập trung đẩy mạnh việc áp dụng công nghệ AI (trí tuệ nhân tạo) để rà quét, phát hiện, ngăn chặn các vi phạm về quảng cáo trên các nền tảng số; Tiếp tục rà quét nắm bắt thông tin trên không gian mạng về tình hình đấu tranh phòng chống hàng giả, thuốc giả, thực phẩm giả.

Cùng với đó, cần tăng cường triển khai đào tạo, tập huấn phổ biến pháp luật cho nghệ sĩ, KOLs, nhất là các quy định pháp luật về cung cấp nội dung trên mạng, quảng cáo, nộp thuế; kết nối chặt chẽ với các công ty quảng cáo, truyền thông để phối hợp quản lý hoạt động quảng cáo của nghệ sĩ, KOLs.  

Tiếp tục thực hiện rà soát, nghiên cứu, đề xuất bổ sung chế tài xử lý những tổ chức, cá nhân có sản phẩm quảng cáo, cơ quan thực hiện việc quảng cáo, những cá nhân, nghệ sỹ, người nổi tiếng lợi dụng uy tín của mình để có hành vi quảng cáo sai sự thật, nhất là trên mạng xã hội. 

Đặc biệt, cần xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử trên môi trường số, trong đó xây dựng các nội dung điều chỉnh hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân, người nổi tiếng khi cung cấp dịch vụ thông tin, quảng cáo trên môi trường số.