
Trong bài phát biểu tại một sự kiện ngày 24/1, Bộ trưởng Phát triển Kỹ thuật số và Thông tin Josephine Teo cho biết Chính phủ Singapore kỳ vọng khoản đầu tư này sẽ giúp củng cố vị thế của quốc đảo như một trung tâm nghiên cứu AI. Nguồn vốn sẽ được sử dụng để thành lập các trung tâm nghiên cứu, xây dựng năng lực AI và phát triển nguồn nhân lực trong nước.
Ngày càng nhiều quốc gia chạy đua để đảm bảo AI không khiến ngành công nghiệp và người lao động của họ bị tụt lại phía sau. Hàn Quốc đang tài trợ cho các cuộc thi nhằm hỗ trợ AI “cây nhà lá vườn”, trong khi Saudi Arabia và Các Tiểu Vương quốc Arab Thống nhất (UAE) tận dụng tiềm lực tài chính khổng lồ để đầu tư hạ tầng tính toán tiên tiến và tài trợ cho các mô hình AI nội địa như Falcon. Các nước khác, bao gồm Nhật Bản, Canada và Ấn Độ, cũng đang xây dựng các chiến lược và năng lực AI mang tính chủ quyền.
“Hoạt động nghiên cứu đóng vai trò là động lực then chốt trong các nỗ lực AI của chúng tôi, giúp nâng cao năng lực kỹ thuật chuyên sâu của quốc gia và bảo đảm Singapore luôn đi đầu trong đổi mới AI”, Bộ Phát triển Kỹ thuật số và Thông tin chia sẻ.
Trước đó, Singapore được Mỹ lựa chọn là một đối tác trong Tuyên bố Pax Silica. Theo Ruben Durante, Giáo sư kinh tế và Chủ tịch Provost tại Đại học Quốc gia Singapore (NUS), Singapore đối tác "đáng tin cậy" mà Mỹ đang tìm kiếm để làm trụ cột cho chuỗi cung ứng AI trong kỷ nguyên mới. Ông cho rằng Singapore sở hữu nền quản trị vững mạnh, uy tín về pháp lý và điều tiết, thị trường vốn phát triển, cùng hạ tầng logistics, trung tâm dữ liệu và kết nối tiên tiến.

Singapore có lịch sử lâu dài trong ngành chip. Tập đoàn National Semiconductor của Mỹ đã đặt nhà máy tại đây từ năm 1968, tiếp đó là việc chính phủ thành lập Chartered Semiconductor Manufacturing vào năm 1987. Hiện nay, Singapore chiếm khoảng 10% tổng sản lượng chip toàn cầu.
Trong những năm gần đây, Singapore nỗ lực trở thành một “quốc gia AI”, đầu tư vào các chương trình đào tạo kỹ năng cho lực lượng lao động và khuyến khích phát triển AI trong nước. Quốc đảo này cũng đã thu hút hàng tỷ USD đầu tư vào điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu, bao gồm từ các “ông lớn” công nghệ như Amazon và Google.
Theo Atreyi Kankanhalli, Giáo sư ngành máy tính tại NUS, việc trở thành một phần của Pax Silica có thể mang lại lợi ích kép cho Singapore. Là thành viên của thỏa thuận này giúp quốc gia có diện tích nhỏ hơn cả thành phố New York có một ghế khi Mỹ thảo luận về các liên doanh trong sản xuất chip và logistics. Đồng thời, điều này cũng mang lại cho quốc đảo nghèo tài nguyên một “tấm lưới an toàn” trước các cú sốc nguồn cung trong tương lai, cũng như quyền tiếp cận các công nghệ AI tiên tiến nhất.
Cả Mỹ và Trung Quốc đều đang tìm cách tận dụng vị thế thống lĩnh của mình trong một số ngành then chốt để gây sức ép lẫn nhau.
Washington đã chặn việc bán các bộ xử lý tiên tiến - yếu tố cốt lõi để huấn luyện và vận hành các mô hình AI - cho Trung Quốc kể từ năm 2022. Đáp lại, Bắc Kinh áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với đất hiếm, nguyên liệu thiết yếu cho sản xuất chất bán dẫn và nam châm trong chuỗi cung ứng AI. Trung Quốc hiện kiểm soát khoảng 90% nguồn cung đất hiếm đã qua chế biến và nam châm đất hiếm trên toàn cầu.
“Cuộc đua AI thường được mô tả như một cuộc chiến về dữ liệu hay mô hình, nhưng những rào cản thực sự ngày càng mang tính vật lý - chip, năng lượng và chuỗi cung ứng”, Simon Chesterman, Giáo sư luật tại NUS và Giám đốc cấp cao về quản trị AI tại viện nghiên cứu AI Singapore, nhận định.
Ngoài Singapore, Mỹ còn đưa nhiều đồng minh thân cận khác vào thỏa thuận Pax Silica, bao gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, Anh và Israel.
Theo ông Durante, Nhật Bản và Hàn Quốc được lựa chọn vì là trụ cột trong sản xuất chất bán dẫn tiên tiến. Australia giữ vai trò trung tâm về khoáng sản chiến lược, Anh đóng góp vào việc xây dựng tiêu chuẩn và phối hợp tình báo, trong khi Israel mang lại năng lực đổi mới AI và công nghệ quốc phòng ở trình độ cao.
Theo Anant Shivraj, Giám đốc điều hành và đối tác tại Boston Consulting Group (BCG), dù các quốc gia Đông Nam Á khác có thể trở thành những mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng AI trong tương lai, họ hiện vẫn đối mặt với các hạn chế như thiếu hạ tầng và nguồn nhân lực phân tán.
Tuy nhiên, điều này có thể sớm thay đổi khi Việt Nam và Malaysia đang nỗ lực trở thành các trung tâm then chốt trong khu vực, đặc biệt là về chất bán dẫn và trung tâm dữ liệu.
“Làn sóng đầu tiên của Pax Silica tập trung nhiều hơn vào các quốc gia có khả năng bảo đảm kiểm soát dài hạn, quản trị và an ninh trên toàn bộ chuỗi giá trị AI”, Shivraj nhận định. “Nhiều quốc gia đóng vai trò thiết yếu và ngay cả khi họ chưa nằm trong ‘vòng tròn thân cận’ hiện tại, vòng tròn đó hoàn toàn có thể mở rộng trong tương lai”.
(Theo Bloomberg, Fortune)
