Công ước CERD được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua ngày 21/12/1965, có hiệu lực từ năm 1969, nhằm xóa bỏ mọi hình thức phân biệt chủng tộc và bảo đảm quyền bình đẳng của mọi người. Việt Nam gia nhập Công ước năm 1982 và thực hiện nghĩa vụ báo cáo định kỳ theo Điều 9.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông nhấn mạnh, Việt Nam là quốc gia thống nhất của 54 dân tộc anh em, trong đó chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước là bảo đảm nguyên tắc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và tương trợ lẫn nhau cùng phát triển.
Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông phát biểu khai mạc hội nghị
Theo Thứ trưởng Y Thông, Việt Nam gia nhập Công ước CERD năm 1982 và từng bước hoàn thiện pháp luật, chính sách, cơ chế thực hiện nhằm bảo đảm quyền bình đẳng, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời triển khai nhiều chương trình phát triển kinh tế - xã hội.
Trên cơ sở kết quả đối thoại và khuyến nghị của Ủy ban CERD, ngày 12/12/2024, Thủ tướng ban hành Quyết định 1567/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch tăng cường thực thi Công ước CERD.
Thứ trưởng cho biết quyết định cụ thể hóa cam kết của Việt Nam góp phần tạo khuôn khổ phối hợp hoàn thiện chính sách, pháp luật, nâng cao nhận thức và bảo đảm quyền.
Đại diện UNDP tại Việt Nam, bà Federica Dispenza, Trợ lý Trưởng Đại diện Thường trú, đánh giá cao những nỗ lực nhất quán của Việt Nam trong thực thi Công ước CERD.
Bà Federica Dispenza, trợ lý Trưởng Đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam
Bà Federica Dispenza ghi nhận những tiến bộ của Việt Nam trong xây dựng kế hoạch hành động quốc gia và chuẩn bị các báo cáo định kỳ gửi cơ quan điều ước quốc tế. Bà cho rằng thời gian tới, Việt Nam cần tiếp tục thu hẹp khoảng cách phát triển kinh tế - xã hội, bảo tồn bản sắc văn hóa và tăng sự tham gia thực chất của người dân tộc thiểu số trong quá trình hoạch định chính sách.
Hoàn thiện dữ liệu, nâng hiệu quả bảo đảm quyền
Báo cáo tại hội nghị, Trưởng phòng Tổng hợp, Ban Tôn giáo Chính phủ (Bộ Dân tộc và Tôn giáo) Trần Thị Minh Thu cho biết trong năm 2025 và 2026, Bộ đã tổ chức 10 hội nghị bồi dưỡng nghiệp vụ cho hơn 1.000 lượt cán bộ, công chức cấp trung ương và cấp tỉnh; hơn 30 hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho chức sắc, chức việc, tín đồ. Cả nước hiện có hơn 3 triệu tín đồ các tôn giáo là người dân tộc thiểu số, chiếm 11,41% dân số tôn giáo và 21,84% dân số dân tộc thiểu số.
Bên cạnh kết quả, báo cáo cũng nêu một số hạn chế về điều kiện để thống kê đầy đủ tình hình tín ngưỡng, tôn giáo của người dân tộc thiểu số; tài liệu tuyên truyền bằng tiếng dân tộc thiểu số còn hạn chế; nguồn lực dành riêng cho triển khai Công ước chủ yếu lồng ghép trong kinh phí thường xuyên.
Thời gian tới, Bộ sẽ nghiên cứu xây dựng nhóm chỉ tiêu theo dõi, đồng thời tăng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa lĩnh vực dân tộc với tín ngưỡng, tôn giáo.
Tại hội nghị, Thượng tá Nguyễn Thu Huyền, đại diện Cục Đối ngoại (Bộ Công an) cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng công an đã giải quyết thủ tục đăng ký, quản lý cư trú cho 81.845 trường hợp là người dân tộc thiểu số tại các tỉnh Tây Bắc và phụ cận.
Bộ Công an đang nghiên cứu, xây dựng dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), trong đó đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6 tội danh, chỉ giữ đối với 4 tội danh.
Đại diện Bộ Công an cũng nêu khó khăn khi một bộ phận phạm nhân, trại viên, học sinh là người nước ngoài hoặc người dân tộc thiểu số gặp trở ngại về ngôn ngữ, ảnh hưởng đến công tác điều tra và quản lý.
Địa phương chuyển cách làm, nâng hiệu quả chính sách
Báo cáo công tác chăm lo cho đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Tây Ninh Trương Thị Phương Thảo cho biết, tỉnh có 17 dân tộc thiểu số với 35.589 người, chiếm khoảng 1,12% dân số.
Trong thời gian từ 2024 đến 2026, tỉnh tổ chức hơn 50 lớp tập huấn về quyền con người và Công ước CERD cho hơn 3.500 lượt cán bộ cơ sở, già làng, người có uy tín và người dân.
Thực hiện khuyến nghị của Ủy ban CERD về hoàn thiện hệ thống dữ liệu, Tây Ninh đang xây dựng nền tảng số về các dân tộc thiểu số, số hóa thông tin về độ tuổi, việc làm, thu nhập, giáo dục và y tế của từng hộ. Dữ liệu hướng tới bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống”, đóng góp vào hệ thống dữ liệu quốc gia.
Tỉnh cũng kiến nghị hỗ trợ thiết bị, hạ tầng chuyển đổi số; tăng tập huấn thu thập, phân tích dữ liệu theo cách tiếp cận quyền con người và đẩy mạnh giao lưu với các tỉnh có chung đường biên giới với Campuchia.
Tại Đắk Lắk, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Lê Ngọc Vinh cho biết tỉnh đã hỗ trợ hơn 6.600 hộ, nhóm hộ phát triển sản xuất. Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giảm từ 27,49% cuối năm 2021 xuống còn 12,44% cuối năm 2025.
Giai đoạn 2026-2030, tỉnh dự kiến hỗ trợ 481 dự án cho 7.278 hộ, nhóm hộ; xây dựng 20 xã điểm và phấn đấu giảm hộ nghèo dân tộc thiểu số từ 3% trở lên mỗi năm.
Từ thực tiễn, Đắk Lắk đề xuất chuyển từ cách tiếp cận "hỗ trợ sinh kế" sang xây dựng "hệ sinh thái sinh kế", chú trọng tri thức, kỹ năng và khả năng tự lực của người dân. Tỉnh cũng đề xuất đánh giá hiệu quả chính sách dựa trên mức tăng thu nhập, khả năng thoát nghèo bền vững và khả năng duy trì, nhân rộng mô hình, thay vì chỉ dựa vào tiến độ giải ngân.
Các đại biểu cũng trao đổi về hoàn thiện hệ thống dữ liệu, nâng cao năng lực thực thi chính sách, tăng khả năng tiếp cận quyền của người dân tộc thiểu số và củng cố cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, qua đó phục vụ việc thực hiện Quyết định 1567/QĐ-TTg và xây dựng Báo cáo quốc gia về thực hiện Công ước CERD.
Thúc đẩy xây dựng dữ liệu phục vụ Báo cáo quốc gia Công ước CERD lần thứ 6Sáng 13/7, Bộ Dân tộc và Tôn giáo phối hợp với Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tổ chức Hội thảo quốc tế về "Dữ liệu phục vụ xây dựng Báo cáo quốc gia Công ước CERD lần thứ 6"
.svg){kind=icon}
