Khi công nghệ ô tô ngày càng phát triển, động cơ ngày nay không còn đơn giản như vài thập kỷ trước. Trước kia, bảo dưỡng xe chủ yếu xoay quanh việc thay dầu nhớt, bugi và lọc gió định kỳ.
Nhưng với sự xuất hiện phổ biến của động cơ tăng áp, động cơ hybrid và các tiêu chuẩn khí thải ngày càng khắt khe, việc bảo dưỡng đã trở thành một quy trình kỹ thuật phức tạp hơn nhiều. Chỉ cần bỏ sót một chi tiết nhỏ, hậu quả có thể là những hư hỏng đắt đỏ, đặc biệt liên quan đến bộ tăng áp turbo.
Trong khoảng 10-15 năm trở lại đây, xu hướng "thu nhỏ dung tích động cơ" đã rở thành chiến lược chủ đạo của các hãng xe. Các động cơ dung tích lớn, hút khí tự nhiên dần được thay thế bằng những động cơ nhỏ hơn nhưng được trang bị turbo để vẫn đảm bảo công suất và mô-men xoắn.
Những mẫu xe phổ thông như Toyota Raize hay Mitsubishi Destinator thế hệ mới là ví dụ rõ ràng cho xu hướng này. Turbo giúp xe mạnh hơn, tiết kiệm nhiên liệu hơn, nhưng đổi lại là yêu cầu bảo dưỡng khắt khe hơn.
Về lý thuyết, bộ tăng áp không cần bảo dưỡng trực tiếp vì không có bộ phận tiêu hao riêng. Tuy nhiên, tuổi thọ của turbo lại phụ thuộc rất lớn vào các hệ thống xung quanh, đặc biệt là chất lượng dầu bôi trơn và hệ thống tuần hoàn khí thải EGR.
Trong khi người dùng thường chỉ chú ý đến việc thay dầu động cơ thì van tuần hoàn khí thải (van EGR) lại là chi tiết hay bị bỏ quên nhất, dù nó có thể trở thành “sát thủ thầm lặng” của bộ tăng áp.
Van EGR có nhiệm vụ đưa một phần khí thải quay trở lại buồng đốt, giúp giảm nhiệt độ cháy và hạn chế khí NOx độc hại. Về mặt môi trường và mức tiêu thụ nhiên liệu, đây là một giải pháp hiệu quả.
Tuy nhiên, trong thực tế khi sửa chữa và bảo dưỡng động cơ tăng áp, van EGR lại là nơi đem đến rủi ro cho hệ thống tăng áp nếu không được vệ sinh định kỳ. Nguyên nhân nằm ở chỗ khí thải luôn chứa muội carbon. Theo thời gian, các cặn này bám dày bên trong van EGR và đường nạp, đặc biệt trên những xe chạy nhiều trong đô thị hoặc ít được vận hành ở tua máy cao.
Khi carbon tích tụ quá mức, luồng khí nạp bị hạn chế, động cơ hoạt động kém hiệu quả và hao nhiên liệu. Nguy hiểm hơn, nếu các mảng carbon bong ra, chúng có thể theo dòng khí đi thẳng vào bộ tăng áp.
Với tốc độ quay của turbo có thể lên tới 150.000-200.000 vòng/phút, chỉ một mảnh carbon nhỏ cũng đủ làm sứt mẻ cánh quạt, mất cân bằng trục, dẫn đến hỏng hoàn toàn bộ tăng áp. Chi phí sửa chữa hoặc thay turbo khi đó có thể lên tới hàng chục triệu đồng, chưa kể nguy cơ mảnh vỡ lọt sâu vào động cơ.
Nhiều người lựa chọn sử dụng dung dịch vệ sinh EGR dạng xịt vì tiện lợi và chi phí thấp. Cách này có thể giúp giảm bớt cặn bẩn, nhưng không phải giải pháp triệt để. Khi van EGR vẫn nằm trên xe, không ai có thể chắc chắn mức độ sạch thực sự bên trong.
Để xử lý tận gốc, cách tốt nhất vẫn là tháo van EGR ra và vệ sinh thủ công. Quá trình này có thể mất nhiều thời gian, nhất là với xe đã sử dụng lâu năm, đòi hỏi ngâm hóa chất, cạo cặn và làm sạch tỉ mỉ.
Trong nhiều trường hợp, thay thế van EGR mới lại là phương án kinh tế hơn. Chi phí thay van EGR thường không quá cao so với rủi ro phải sửa turbo. Quan trọng hơn, bạn sẽ yên tâm vận hành xe thêm hàng chục nghìn km mà không lo EGR gây hại cho bộ tăng áp.
Với động cơ tăng áp hiện đại, bảo dưỡng đúng và đủ không phải là lựa chọn mà là điều bắt buộc nếu muốn xe bền bỉ và tiết kiệm chi phí lâu dài.
.svg){kind=icon}
