Tháng 7 này, Nhà hát Hồ Gươm tròn 3 tuổi. Không chỉ là một công trình kiến trúc hiện đại, nhà hát đang từng bước khẳng định vai trò của một thiết chế văn hóa được đầu tư đúng tầm, nơi diễn ra những chương trình nghệ thuật chất lượng của Việt Nam và thế giới. Từ đây, những giá trị văn hóa được lan tỏa, những cuộc gặp gỡ giữa các nền nghệ thuật được kết nối, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và thúc đẩy công nghiệp văn hóa phát triển. Tuyến bài của VietNamNet nhìn lại hành trình 3 năm ấy.
Sân khấu mơ ước cho hôm nay và tương lai
- Nhân kỷ niệm 3 năm khánh thành Nhà hát Hồ Gươm (9/7/2023 - 9/7/2026), anh có kỷ niệm nào đáng nhớ với nơi này?
Nhà hát Hồ Gươm (HGO) với tôi rất đặc biệt bởi tôi may mắn được đồng hành từ những dấu mốc đầu tiên: chuỗi hòa nhạc mở màn, chương trình kỷ niệm 1 năm, kỷ niệm 2 năm và sắp tới là gala chào mừng 3 năm khánh thành.
Vì vậy, khi nhìn lại chặng đường này, tôi không chỉ nhớ về từng buổi biểu diễn cụ thể mà còn cảm nhận rõ sự trưởng thành rất nhanh của một sân khấu mới nhưng đã tạo được vị trí riêng trong đời sống nghệ thuật.
Điều đáng quý nhất với tôi là Nhà hát Hồ Gươm đã cho tôi nhiều cơ hội hơn để trình diễn trước khán giả phía Bắc, đồng thời được làm việc và chỉ huy nhiều nghệ sĩ quốc tế ngay tại Việt Nam.
Với một nhạc trưởng hoạt động trong lĩnh vực giao hưởng - opera, đó là điều kiện làm nghề mà trước đây tôi luôn mong có: được đứng trên sân khấu Việt Nam, cùng các nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế tạo nên những chương trình có chất lượng, quy mô và sức lan tỏa.
Có lẽ, kỷ niệm đáng nhớ nhất trong tôi không nằm ở một khoảnh khắc duy nhất mà là cảm giác được chứng kiến và góp một phần nhỏ vào quá trình HGO dần trở thành một điểm hẹn nghệ thuật quan trọng - nơi nghệ sĩ, ê-kíp sản xuất và khán giả cùng gặp nhau trong một tinh thần rất chuyên nghiệp và đầy trân trọng dành cho nghệ thuật.
- Anh nhận định cơ sở vật chất, chất lượng biểu diễn và dàn nhạc ở đây thế nào?
Với tôi, HGO là một trong những không gian biểu diễn có điều kiện rất tốt hiện nay ở Việt Nam, đặc biệt đối với các chương trình giao hưởng, opera, ballet và các dự án nghệ thuật có quy mô lớn. Điều đáng quý không chỉ nằm ở vẻ đẹp của HGO mà ở việc cơ sở vật chất ấy thực sự phục vụ cho nghệ thuật: từ sân khấu, âm thanh, ánh sáng, không gian khán phòng cho đến các điều kiện hậu trường và vận hành biểu diễn.
Với người nghệ sĩ, khi bước vào một không gian biểu diễn có tiêu chuẩn cao, ai cũng có thể cảm nhận rất rõ một áp lực tích cực. Nó khiến mọi người từ dàn nhạc, nghệ sĩ độc tấu, ca sĩ, hợp xướng, vũ công cho đến ê-kíp kỹ thuật phải làm việc tập trung, chính xác và chuyên nghiệp hơn. Một nhà hát tốt không tự động tạo ra buổi biểu diễn hay nhưng tạo ra môi trường để nghệ sĩ có thể đạt tới chất lượng tốt nhất.
Nhạc trưởng Nhật Minh chỉ huy tiết mục liên khúc "Vì nhân dân quên mình - Tuổi trẻ thế hệ Bác Hồ" tại Nhà hát Hồ Gươm
Về chất lượng biểu diễn, tôi nghĩ HGO trong 3 năm qua đã góp phần nâng mặt bằng tổ chức và trình diễn các chương trình nghệ thuật hàn lâm tại Việt Nam.
Khi có một không gian biểu diễn đạt tiêu chuẩn quốc tế ở mọi khâu, chúng tôi cũng dễ dàng hơn trong việc mời những ngôi sao nhạc cổ điển thế giới đến Việt Nam biểu diễn bởi họ có thể yên tâm rằng chương trình sẽ được đặt trong một môi trường chuyên nghiệp, xứng đáng với tiêu chuẩn nghệ thuật của mình.
Và khi những chương trình lớn, các nghệ sĩ quốc tế và những tác phẩm có yêu cầu cao được đưa lên sân khấu thường xuyên hơn, bản thân các nghệ sĩ Việt Nam cũng có thêm cơ hội để trưởng thành qua từng dự án.
- NSƯT Trần Vương Thạch từng nói: “Giao hưởng - cổ điển Việt Nam trước và sau khi có HGO là hai nấc thang khác biệt”. Còn quan điểm của anh thì sao? Anh nhận thấy những sự thay đổi nào trong lĩnh vực mình đang làm việc trong 3 năm nay?
Tôi hoàn toàn đồng tình với nhận định của NSƯT Trần Vương Thạch. Sự xuất hiện của HGO trong 3 năm qua thực sự đã tạo ra một dấu mốc quan trọng đối với đời sống âm nhạc giao hưởng - cổ điển tại Việt Nam.
Tất nhiên, âm nhạc cổ điển Việt Nam đã có nền tảng được xây dựng qua nhiều thế hệ nhạc sĩ, nhạc trưởng, nghệ sĩ độc tấu, nghệ sĩ dàn nhạc, ca sĩ, giảng viên và những người làm nghề đầy tâm huyết. Nhưng để âm nhạc cổ điển phát triển mạnh mẽ hơn, chúng ta rất cần những sân khấu đủ tốt để kéo tiêu chuẩn làm nghề lên. Theo tôi, Nhà hát Hồ Gươm đã góp phần tạo ra bước chuyển đó.
Chúng ta đã có thêm một điểm tựa rất mạnh: một sân khấu có khả năng quy tụ nghệ sĩ, công chúng, các chương trình lớn và những tiêu chuẩn quốc tế. Với tôi, HGO không chỉ là địa chỉ biểu diễn quan trọng của hiện tại mà còn là sân khấu mơ ước của các nghệ sĩ hôm nay và các thế hệ nghệ sĩ tương lai của Việt Nam.
Phát triển với tầm nhìn dài hạn
- Có ý kiến cho rằng sự ra đời của HGO là chiếc cầu nối nghệ thuật giữa Việt Nam và quốc tế. Các đơn vị, nghệ sĩ quốc tế về biểu diễn tại đây đều có đánh giá tích cực về nghệ sĩ và nền nghệ thuật Việt Nam, qua đó góp phần nâng tầm hình ảnh của nghệ sĩ và nền nghệ thuật Việt Nam trong mắt bạn bè thế giới. Là nghệ sĩ có nhiều bạn bè nước ngoài, anh nghĩ sao?
Tôi cho rằng HGO đang thực sự đóng vai trò như một chiếc cầu nối quan trọng giữa nghệ thuật Việt Nam và thế giới. Trong nghệ thuật, sự kết nối quốc tế không chỉ nằm ở việc mời các nghệ sĩ nước ngoài đến biểu diễn mà còn ở việc chúng ta tạo ra một môi trường đủ chuyên nghiệp để họ có thể làm việc với nghệ sĩ Việt Nam một cách thật sự nghiêm túc, cởi mở và ngang hàng về chuyên môn.
Đặc biệt, HGO đang dần trở thành một điểm đến mới trong bản đồ lưu diễn của các ngôi sao quốc tế, các dàn nhạc và đoàn ballet lớn trên thế giới.
Trước đây, để được thưởng thức những buổi hòa nhạc, nhạc kịch hay ballet ở đẳng cấp như vậy, khán giả Việt Nam thường phải cất công sang tận châu Âu, Mỹ hoặc các trung tâm nghệ thuật lớn của thế giới. Còn bây giờ, những trải nghiệm ấy có thể diễn ra ngay giữa Thủ đô Hà Nội.
Từ trải nghiệm của tôi, nhiều nghệ sĩ quốc tế khi đến Việt Nam rất ấn tượng với năng lượng của nghệ sĩ Việt Nam: sự nhanh nhạy, tinh thần học hỏi, khả năng thích ứng và tình yêu nghề. Những trải nghiệm tích cực ấy sẽ theo họ trở về nước, góp phần tạo nên một hình ảnh đẹp hơn, thuyết phục hơn về Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế.
- Là người cầu toàn, nhiều ý tưởng sáng tạo và có tư duy mở, anh mong mỏi điều gì nhiều hơn nữa ở HGO trong thời gian tới?
Tôi nghĩ sau 3 năm đầu tiên rất ấn tượng, điều tôi mong mỏi nhất là HGO tiếp tục giữ được khát vọng lớn và phát triển với tầm nhìn dài hạn. Một nhà hát lớn không chỉ là nơi diễn ra các chương trình hay mà còn có thể trở thành nơi hình thành những mùa diễn có chiến lược, bản sắc và có sức ảnh hưởng đối với đời sống nghệ thuật.
Với âm nhạc giao hưởng, opera và ballet, sự liên tục rất quan trọng. Tôi mong trong thời gian tới, HGO sẽ có thêm nhiều chương trình được xây dựng theo mùa, có sự cân bằng giữa các tác phẩm kinh điển, các nghệ sĩ quốc tế, lực lượng nghệ sĩ Việt Nam và những dự án sáng tạo mới. Khi các chương trình được đặt trong một lộ trình dài hơi, nghệ sĩ có cơ hội phát triển bền vững hơn, còn khán giả cũng có điều kiện để hình thành thói quen thưởng thức nghệ thuật.
Bên cạnh đó, tôi rất mong HGO tiếp tục chú trọng đến việc phát triển khán giả trẻ. Những chương trình dành cho gia đình, các buổi hòa nhạc được thiết kế riêng cho trẻ em và phụ huynh sẽ là hướng đi rất có ý nghĩa! Khi các em nhỏ được bước vào nhà hát cùng gia đình, được tiếp xúc với âm nhạc trong một không khí gần gũi và tự nhiên, tình yêu nghệ thuật có thể được gieo mầm từ rất sớm. Qua thời gian, việc thưởng thức âm nhạc cổ điển sẽ không còn là điều xa lạ mà trở thành một thói quen đẹp trong đời sống văn hóa của mỗi gia đình.
Tôi tin HGO đã có một khởi đầu rất đẹp. Điều tôi kỳ vọng là trong những năm tới, nơi đây sẽ không chỉ là một địa chỉ biểu diễn hàng đầu của Việt Nam mà còn từng bước trở thành một điểm đến nghệ thuật có vị thế trong khu vực.
Bài 3: Một đời điền dã qua những miền âm thanh
Theo NSND Nguyễn Công Bẩy, đầu tư cho nhà hát là đầu tư cho sự phát triển của xã hội, cho nhu cầu hưởng thụ của nhân dân và cho sự hội nhập quốc tế vững chắc của đất nước. Một dân tộc đánh mất văn hóa là đánh mất tất cả.
Tuổi U50, nhạc trưởng Nhật Minh vẫn căng đầy "lửa" nghề với những hoài bão riêng, muốn cống hiến nhiều hơn cho nhạc giao hưởng.
.svg){kind=icon}
