Trong tiến trình phát triển kinh tế – xã hội gắn với bảo đảm quyền con người, việc nâng cao năng lực tiếp cận pháp luật cho người dân được xác định là nhiệm vụ có ý nghĩa nền tảng. Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nơi sinh sống của hơn 14,1 triệu người, chiếm khoảng 14,7% dân số cả nước và phân bố trên địa bàn 51 tỉnh, thành phố, công tác này càng có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc củng cố niềm tin, giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội.
Theo báo cáo tổng kết công tác dân vận giai đoạn 2021–2025 của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, những năm qua, hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số đã được triển khai đồng bộ, bám sát thực tiễn đời sống. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các quy định pháp luật liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ công dân và các vấn đề thường xuyên phát sinh tại cơ sở, từ đất đai, hôn nhân và gia đình đến phòng, chống bạo lực gia đình, khiếu nại, tố cáo, bình đẳng giới và an ninh trật tự.
Chỉ tính riêng trong giai đoạn báo cáo, đã có 150 hội nghị, lớp tập huấn về phổ biến, giáo dục pháp luật được tổ chức tại các địa phương, với 16.478 lượt cán bộ, công chức, người có uy tín và đồng bào dân tộc thiểu số tham gia. Bên cạnh đó, 21 hội thảo chuyên đề, thu hút 2.620 lượt đại biểu, được tổ chức nhằm trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ mô hình, cách làm hiệu quả trong tuyên truyền, thực thi pháp luật phù hợp với điều kiện văn hóa, tập quán từng vùng, miền.
Công tác truyền thông pháp luật cũng được triển khai bằng nhiều hình thức linh hoạt, phù hợp với điều kiện vùng sâu, vùng xa. Báo cáo cho biết, các cơ quan chức năng đã biên soạn và phát hành 20.233 cuốn sách, sổ tay pháp luật, trong đó có 7.500 cuốn bằng tiếng dân tộc thiểu số, cùng với 76.000 tờ rơi tiếng Việt và 43.000 tờ rơi bằng tiếng dân tộc thiểu số. Các tài liệu này tập trung vào những vấn đề pháp lý thiết thực như hôn nhân và gia đình, phòng chống bạo lực gia đình, bình đẳng giới, giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống.
Song song với tài liệu in, các sản phẩm truyền thông trực quan và truyền thông lưu động cũng được đẩy mạnh. Báo cáo ghi nhận việc xây dựng và duy trì 61 mô hình điểm về phổ biến, giáo dục pháp luật tại cấp xã, góp phần hỗ trợ người dân tra cứu, tìm hiểu và áp dụng pháp luật trong đời sống. Thông qua các mô hình này, nhiều vụ việc vi phạm pháp luật liên quan đến đất đai, khiếu nại, tố cáo, phòng chống tệ nạn xã hội đã được giải thích, hướng dẫn và xử lý kịp thời ngay từ cơ sở.
Việc đưa pháp luật đến gần người dân còn được thực hiện thông qua hệ thống báo chí, cổng thông tin điện tử và các chuyên mục tuyên truyền chuyên sâu. Trong giai đoạn báo cáo, đã có hơn 4.235 tin, bài tuyên truyền pháp luật được đăng tải, góp phần cung cấp thông tin kịp thời, chính xác cho cán bộ và đồng bào dân tộc thiểu số. Hoạt động tuyên truyền bằng loa truyền thanh, pa nô, áp phích và hình thức lưu động tiếp tục phát huy hiệu quả tại những địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.
Một điểm nhấn quan trọng là việc gắn công tác phổ biến, giáo dục pháp luật với nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự và phòng, chống tệ nạn xã hội. Theo báo cáo, đã tổ chức 189.423 cuộc tuyên truyền phòng, chống ma túy tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thu hút 365.185 lượt người tham gia, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, hạn chế vi phạm và giữ vững ổn định tại cơ sở.
Những con số nêu trên cho thấy, việc tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật cho người dân không chỉ dừng lại ở tuyên truyền đơn thuần mà đã trở thành một quá trình liên tục, gắn với thực tiễn đời sống. Nhờ đó, ý thức chấp hành pháp luật của người dân từng bước được nâng cao, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước tiếp tục được củng cố.
Từ những kết quả đạt được trong giai đoạn 2021–2025, công tác nâng cao năng lực tiếp cận pháp luật cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần xây dựng xã hội kỷ cương, đồng thuận và phát triển bền vững trong giai đoạn tiếp theo.
.svg){kind=icon}
