Giữa lúc Hải quân Mỹ từng bước rút các tàu tuần dương lớp Ticonderoga khỏi tiền tuyến, tàu tuần dương USS Robert Smalls (CG-62) vẫn hiện diện như một biểu tượng sống động của sức mạnh phòng không khu vực. 

Con tàu từng mang tên Chancellorsville, được đổi tên năm 2023 để vinh danh Robert Smalls - người nô lệ đã cướp tàu Confederate và giao nộp cho phe Liên bang trong Nội chiến Mỹ. 

Với hơn ba thập kỷ phục vụ và vai trò cuối cùng là tuần dương hạm tiền phương tại Yokosuka, Nhật Bản, tuần dương hạm Robert Smalls tiếp tục chứng minh giá trị của nền tảng Aegis cổ điển trong môi trường chiến trường hiện đại đầy thách thức.

Tàu tuần dương USS Robert Smalls CG 62 Mỹ 1.jpg
Tàu tuần dương USS Robert Smalls (CG-62) trên Ấn Độ Dương trong cuộc tập trận Talisman Sabre, ngày 22/7/2023. Ảnh: Hải quân Mỹ/news.usni.org

Về kích thước và cấu trúc, USS Robert Smalls thuộc nhóm tàu tuần dương lớn nhất từng được Hải quân Mỹ vận hành. Con tàu dài 173 mét, rộng 16,8 mét và có mớn nước khoảng 10,2 mét, với lượng giãn nước đầy tải xấp xỉ 9.800 tấn. 

Thiết kế dựa trên thân tàu lớp Spruance nhưng được mở rộng đáng kể để chứa hệ thống radar và vũ khí phức tạp. 

Hai nhà chứa phía sau cho phép triển khai hai trực thăng MH-60R Seahawk, biến tàu USS Robert Smalls thành nền tảng đa nhiệm thực thụ. 

Dù đã ‘già’, thân tàu vẫn duy trì độ bền cao nhờ các đợt hiện đại hóa định kỳ, giúp nó chịu được môi trường khắc nghiệt của biển và Tây Thái Bình Dương.

Trái tim động lực của USS Robert Smalls là bốn động cơ khí turbine General Electric LM2500, tổng công suất khoảng 80.000 đến 86.000 mã lực trục. 

Hệ thống truyền động hai trục với chân vịt có bước đảo chiều cho phép tàu đạt tốc độ tối đa 32,5 hải lý/giờ và duy trì hành trình dài ở tốc độ kinh tế. 

Khả năng tăng tốc nhanh và vận hành êm giúp con tàu theo kịp nhóm tàu sân bay trong các cuộc cơ động phức tạp, đồng thời tiết kiệm nhiên liệu hơn so với các thiết kế cũ hơn.

Công nghệ cốt lõi tạo nên danh tiếng của USS Robert Smalls chính là hệ thống chiến đấu Aegis kết hợp radar đa chức năng AN/SPY-1B. 

Bốn mặt radar mảng pha điện tử thụ động bao phủ 360 độ, có khả năng theo dõi đồng thời hàng trăm mục tiêu từ máy bay, tên lửa hành trình đến tên lửa đạn đạo ở khoảng cách hàng trăm kilomet. 

Hệ thống này liên kết chặt chẽ với các radar phụ trợ như AN/SPG-62 điều khiển hỏa lực, AN/SPQ-9 và sonar AN/SQQ-89, tạo thành mạng lưới cảm biến toàn diện trên không, trên mặt nước và dưới nước. 

Tàu tuần dương USS Robert Smalls CG 62.jpg
Tuần dương hạm USS Robert Smalls (CG 62) đi qua Biển Philippines ngày 3/6 /2023. Ảnh: en.wikipedia.org

Nhờ vậy, tàu tuần dương USS Robert Smalls có thể đảm nhận vai trò chỉ huy phòng không khu vực (AAW commander) cho cả nhóm tàu sân bay, điều phối hỏa lực từ nhiều đơn vị khác nhau.

Hỏa lực của USS Robert Smalls vẫn thuộc hàng mạnh mẽ nhất trong đội tàu mặt nước Mỹ. Hai hệ thống phóng thẳng đứng Mk 41 với tổng cộng 122 ống phóng (mỗi bên 61 ống) có thể chứa hỗn hợp linh hoạt gồm tên lửa Standard Missile (SM-2, SM-6), Tomahawk hành trình, ESSM phòng không tầm ngắn và Vertical Launch ASROC chống ngầm. 

Tám tên lửa chống hạm Harpoon bổ sung khả năng tấn công tàu mặt nước. Hai khẩu pháo Mk 45 5 inch cung cấp hỏa lực hỗ trợ bờ biển và chống tàu, trong khi hai hệ thống Phalanx CIWS Block 1B cùng súng máy 25 mm và 12,7 mm tạo lớp phòng thủ cận chiến dày đặc. 

Hai bộ ống phóng ngư lôi ba nòng Mark 32 hoàn thiện khả năng chống tàu ngầm. Sự kết hợp này cho phép tàu USS Robert Smalls vừa bảo vệ nhóm tàu sân bay trước các đợt tấn công quy mô lớn, vừa tự mình thực hiện các nhiệm vụ độc lập.

Dù thuộc thế hệ tàu được đóng từ cuối những năm 1980, USS Robert Smalls đã trải qua nhiều đợt nâng cấp phần mềm Aegis và hệ thống điện tử, giúp nó vẫn tương thích với các nền tảng hiện đại. 

Trong các hoạt động gần đây tại khu vực Hạm đội 7, tàu USS Robert Smalls liên tục thể hiện vai trò chỉ huy phòng không, tham gia tập trận đa quốc gia và duy trì sự hiện diện ổn định trước khi được dự kiến chuyển căn cứ về San Diego. 

Những công nghệ trên không chỉ phản ánh đỉnh cao kỹ thuật của thời Chiến tranh Lạnh mà còn cho thấy khả năng thích ứng bền bỉ của thiết kế Ticonderoga trước các mối đe dọa thế kỷ 21.

Tuần dương hạm USS Robert Smalls (CG-62) là minh chứng rõ nét cho sức sống lâu dài của nền tảng Aegis. Với radar mạnh mẽ, kho vũ khí khổng lồ và khả năng chỉ huy chiến đấu ưu việt, con tàu vẫn đóng vai trò then chốt trong việc duy trì ưu thế trên không và trên biển, ngay cả khi lớp Ticonderoga dần rút lui khỏi biên chế. 

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt, những bài học công nghệ từ tàu tuần dương USS Robert Smalls sẽ tiếp tục định hình tư duy thiết kế tàu chiến Mỹ trong tương lai.

(Theo news.usni.org, dvidshub.net, surfpac.navy.mil)