Thành phố của Đức và cách dạy những bài học lịch sử

Cách dạy và học lịch sử. Các câu hỏi lịch sử. Ôn cố tri tân, không chỉ để rút kinh nghiệm mà còn để nhìn về tương lai, dự báo và chuẩn bị, và còn ngăn chặn và răn đe: lịch sử sẽ phán xét.

Không gì có thể che giấu. Không gì có thể mãi nằm trong hồ sơ mật… Đại sứ Việt Nam tại Đức Vũ Quang Minh chia sẻ:

Lâu đài Nuremberg, một trong những pháo đài thời Trung cổ còn tồn tại ở châu Âu, là nơi cư trú của tất cả các vị vua và hoàng đế Đức hợp pháp từ năm 1050 đến năm 1571

Ngay sau khi kết thúc tọa đàm với Hiệp hội doanh nghiệp châu Á - Thái Bình dương của Đức (OAV), chúng tôi nhảy lên xe buýt ra nhà ga trung tâm Herzogenaurach rồi bắt tàu đi thăm Nürnberg - thành phố lịch sử, nơi năm 1933 Hitler và đảng Quốc xã lên nắm quyền sau những cuộc biểu dương lực lượng vĩ đại ở một loạt đại hội của Quốc xã tại đây.

Đây cũng là nơi diễn ra các phiên toà của Đồng minh (Tứ cường Mỹ - Anh - Pháp - Liên Xô) xét xử các tội phạm chiến tranh của Đức Quốc xã ngay sau kết thúc Đại chiến Thế giới 1945.

Thành phố này cũng từng là một trung tâm quyền lực quan trọng của Đế chế La Mã với nhiều di sản Trung cổ giá trị. Rất tiếc, 90% các công trình đã bị quân Đồng minh ném bom phá huỷ, mặc dù sau chiến tranh người dân thành phố đã có nỗ lực phi thường khôi phục rất nhiều công trình văn hoá, lịch sử như cũ.

Cách mạng trong dạy và học lịch sử

Nhân cuộc tranh luận về việc có giữ lịch sử như môn bắt buộc cấp hai và trung học, một điểm quan trọng hàng đầu là ta phải có một cuộc cách mạng trong học và dạy lịch sử. Thay vì học và kiểm tra nhớ thuộc lòng các con số, sự kiện, học sinh cần được tập trung học các bài học rút ra từ lịch sử, ý nghĩa sự vận động của lịch sử nhân loại, vai trò của các cá nhân kiệt xuất, các khoảng trống mà lịch sử chưa rọi tỏ, các câu chuyện cần tiếp tục khám phá.

Trung tâm Tài liệu - Nazi Party Rally Grounds hướng dẫn du khách qua thời kỳ đen tối nhất trong lịch sử đất nước - chế độ Đức quốc xã 

Tại sao, có thể khác được không, nếu quyết định khác thì lịch sử có thể đi về đâu, ai chịu trách nhiệm về chính sách sai lầm đưa một dân tộc suy tàn, ai có công đưa một đất nước vươn lên đỉnh cao huy hoàng, dân tộc Việt Nam đã có những cống hiến gì cho nhân loại, lịch sử đang phán xét triều đại này, ông vua nọ thế nào, ai oan khuất được minh oan, làm gì để các sai lầm lịch sử không lặp lại, nếu bạn là vị lãnh đạo đó, bạn sẽ làm gì…

Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam cũng có thể được dạy và học rất thú vị. Tại sao Chủ tịch Hồ Chí Minh lại quyết định đổi tên Đảng Cộng sản Đông Dương? Nguyễn Ái Quốc đã thoát khỏi nhà tù Hồng Kông như thế nào? Cương lĩnh cách mạng đầu tiên của Đảng CSVN là do Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo hay Tổng bí thư Trần Phú? (Lê Mậu Hãn, Tạp chí Lịch sử Đảng, tháng 5/1990: Đã đến lúc các nhà sử học phải hiệu chỉnh lại những đánh giá sai lầm về Chánh cương vắn tắt và sách lược vắn tắt (do Bác Hồ viết) và Luận cương chính trị (của Trần Phú)… Hãy trả về đúng chỗ đứng Lịch sử của bản Chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt của Đảng do Hồ Chí Minh khởi thảo là cương lĩnh cách mạng đầu tiên của Đảng ta).

Lịch sử cũng không thể là lúc nào ta cũng thắng, địch cũng thua. Tại sao thành công, tại sao thất bại. Cái giá của chiến thắng lớn thế nào, có thể có cách nào giảm bớt thiệt hại? Ta và thế hệ tương lai cần biết cả những phút chói lọi và những thời khắc đen tối khó khăn, cả hoa hồng và máu.

Chúng tôi đi rất vội mới kịp tới thăm Cung Công lý, nơi xét xử, kết tội một số đầu sỏ Phát xít, nơi vẫn còn 4 lá cờ của Đồng minh… và bắt chuyến tàu khuya về tới khách sạn trước nửa đêm. Tại sao Hitler lại chọn thành phố này làm Đại bản doanh Quốc Xã? Tại sao Đồng minh lại chọn Cung Công lý tại đây để tổ chức phiên toà chứ không phải ở thủ đô Berlin?

Từ thế kỷ 10, Nürnberg đã là một trung tâm thương mại phồn thịnh, điểm giao nhau của những con đường buôn bán nối các quốc gia châu Âu và sang đến tận Trung Đông. Nürnberg cũng là một trong những trung tâm sớm nhất của châu Âu về công nghiệp và những phát minh cơ khí, từng là trái tim của nền công nghiệp bang Bayern từ thế kỷ 19. Thế nhưng Nürnberg cũng là nơi từng bị tàn phá nặng nề trong hai cuộc chiến tranh 30 năm 1618-1648 và Thế chiến 2.

Nürnberg còn có rất nhiều viện bảo tàng lưu giữ hiện vật và tư liệu về nước Đức, về thành phố và cả ký ức về cuộc chiến tranh. Lịch sử hấp dẫn của thành phố bao gồm thời Trung cổ và Đức quốc xã. Mặc dù phần lớn Nürnberg bị phá hủy trong Thế chiến 2 nhưng các phần thời Trung cổ của thành phố cổ đã được tái tạo một cách trung thực.

Đại sứ Vũ Quang Minh

Nỏ thần An Dương Vương, truyền thuyết và sự thật lịch sử

Nỏ Liên Châu thời An Dương Vương là bằng chứng rõ ràng về một triều đại Âu Lạc (nước Việt cổ) từ 2.300 năm trước. Nó là vũ khí lợi hại để dân tộc ta chiến đấu ngoan cường bảo vệ giang sơn xã tắc.

Những ai hết lòng vì dân vì nước lịch sử không bao giờ quên

Cuộc sống vốn công bằng. Những ai phấn đấu, hy sinh, hết lòng vì dân vì nước thì lịch sử, cuộc sống và cả những người không quen biết cũng sẽ không bao giờ quên họ. 

tin nổi bật

Hết lo 'kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm việc'

Tiếp xúc với cử tri Hà Nội ngày 23/6, Tổng bí thư nhắc lại câu nói “kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm làm việc”. Câu nói này xuất phát từ một vị lãnh đạo Quốc hội trước đây và từng gây xôn xao dư luận.

Suy thoái kinh tế và Zero Covid đe dọa tham vọng toàn cầu của Trung Quốc

Cảnh báo của Thủ tướng Lý Khắc Cường về việc Trung Quốc đối mặt với thách thức do kiểm soát Covid-19 nghiêm ngặt làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giảm tốc, thậm chí suy thoái kinh tế lớn nhất trong nhiều thập kỷ.

Tác động của khủng hoảng kép đến kinh tế Việt Nam

Những hệ lụy của khủng hoảng kép trên thế giới đã nêu trong bài trước sẽ có thể ảnh hưởng xấu đến phục hồi kinh tế đến nước ta như thế nào?

Khủng hoảng kép chưa từng có tiền lệ

Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu lần này có 2 đặc điểm nổi bật, chưa có tiền lệ so với các cuộc khủng hoảng trước mà nhân loại từng chứng kiến.

Đường cao tốc tây - ta và câu chuyện quản lý

Các cơ quan đang bàn nhiều đến việc tính lại các tổng cục và tương đương tại các bộ, cơ quan ngang bộ, trong đó có phương án tách Tổng cục Đường bộ Việt Nam thành Cục Đường bộ và Cục Đường cao tốc.

Khẩu trang và miễn dịch cộng đồng

Gần đây, tôi đến một cơ quan nhà nước nhưng không được cho vào. Những người bảo vệ - trong khi không hề đeo khẩu trang - dứt khoát không cho tôi đi qua cổng vì không có khẩu trang.

Nữ Vụ trưởng báo chí và chuyện cầm bút

Trợ lý Bộ trưởng, Vụ trưởng Vụ Thông tin báo chí, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho rằng, làm báo không chỉ là chuyển tải thông tin mà còn có sứ mệnh dẫn dắt.

Nhà báo cần khơi gợi năng lượng tích cực, để người khó khăn vẫn thấy đường đi

Khi đặt bút viết, cần khơi gợi được năng lượng tích cực trong mỗi con người, để họ thấy rằng trong cái khó vẫn tìm thấy đường đi, Bộ trưởng Lê Minh Hoan chia sẻ về nghề báo.

Viết giữa hai dòng chữ trên báo và trên Facebook

Gần đây, trên Facebook tôi viết một status ngắn phê phán một bức ảnh chụp tấm áp phích cổ động SEA Games 31. Tấm áp phích đó có tận 5 lỗi ngữ pháp rất ngớ ngẩn, cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt, ví dụ, “Đại hội thể thao Đông Lam Á”, “Welcom”.

Khát vọng tạo nên tính cách người Israel

Ở phần 2 cuộc bàn tròn trực tuyến với Tuần Việt Nam, Đại sứ Nadav Eshcar chia sẻ về khát vọng lập quốc, xây dựng đất nước của người Israel, về tình cảm của gia đình ông những năm tháng sống tại Việt Nam.

Công nghệ làm nên phép màu Israel

Tuần Việt Nam trò truyện trực tuyến với Đại sứ Israel tại Việt Nam Nadav Eshcar về "cây đũa thần" công nghệ làm nên phép màu trên con đường phát triển quốc gia.

Thực nghiệm bắn nỏ thần: Tìm về truyền thuyết để minh chứng lịch sử oai hùng

Đánh giá kết quả thực nghiệm bắn nỏ Liên Châu tại khu di tích Cổ Loa, các nhà khoa học, tướng lĩnh quân đội cơ bản cho rằng đây là công trình nghiên cứu có hiệu quả, nỏ bắn được nhiều mũi tên, có tầm xa và độ sát thương…

Giảm giá xăng vừa giúp dân vừa kìm lạm phát

Thông tin Bộ Tài chính trình Chính phủ đề xuất “giảm kịch khung” thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu, xem xét bỏ quỹ bình ổn mang lại làn gió tươi mát cho người dân và nền kinh tế vốn chật vật sau đại dịch, lạm phát tăng cao.

Khi bộ trưởng lệch chuẩn

Việc khởi tố những cán bộ cấp cao nhất có thể tạo ra khủng hoảng ngắn hạn với đội ngũ lãnh đạo cấp bộ, gây ra xáo trộn cán bộ của cả một ngành.

Công tác cán bộ nhìn từ những vụ kiểu Việt Á

Đại dịch Covid-19 hóa ra lại là ngọn lửa thử vàng đối với đội ngũ nhân viên y tế từ cấp trung ương đến cơ sở.