Theo ghi nhận của PV VietNamNet, tại khu vực thực hiện Dự án Khu công nghiệp Bắc Thạch Hà (giai đoạn 1, do Công ty TNHH VSIP Hà Tĩnh làm chủ đầu tư), nhiều tấn rác thải sinh hoạt vẫn nằm rải rác trên mặt bằng.

Rác chủ yếu là túi nilon, bao bì nhựa và các loại chất thải sinh hoạt tồn đọng lâu ngày, được chất thành từng đống lớn. Một số khu vực được phủ bạt nhưng bạt đã bong, để lộ lượng rác bên dưới.

W-a núi rác6.jpg
Rác được chủ đầu tư đào dưới lòng đất lên để phơi

Tại hiện trường, máy móc được huy động san gạt, lu lèn mặt bằng. Giữa những đống rác, xe tải và máy thi công liên tục hoạt động, trong khi một số khu vực vẫn còn lượng rác khá lớn chưa được xử lý. 

W-a núi rác7.jpg
Những đống rác phủ bạt tại mặt bằng thi công dự án khu công nghiệp

Theo tìm hiểu, khu vực này trước đây là Khu xử lý rác Con Dài (thuộc huyện Thạch Hà cũ, nay là xã Việt Xuyên), nằm trong phạm vi khoảng 1,51ha đất bãi thải thuộc Dự án Khu công nghiệp Bắc Thạch Hà. Theo hồ sơ, khu xử lý rác đã dừng hoạt động trước khi dự án được triển khai.

Trong quá trình giải phóng mặt bằng, VSIP Hà Tĩnh phối hợp với địa phương thu gom, vận chuyển khoảng 150 tấn rác tồn đọng trên bề mặt về Khu xử lý rác Hồng Lộc để xử lý. Đến tháng 6/2025, UBND tỉnh Hà Tĩnh ban hành quyết định cho Công ty TNHH VSIP Hà Tĩnh thuê đất, trong đó có khu vực Khu xử lý rác Con Dài.

Tuy nhiên, khi triển khai thi công, doanh nghiệp phát hiện lượng rác lớn được chôn lấp dưới lòng đất. Sau đó, Công ty TNHH VSIP Hà Tĩnh đã báo cáo UBND tỉnh để tìm phương án xử lý.

Liên quan sự việc, Sở NN&MT Hà Tĩnh cho biết, trong quá trình khảo sát phục vụ dự án, chủ đầu tư đã thuê đơn vị tư vấn đủ năng lực để khảo sát địa chất, phục vụ lập hồ sơ dự án và thiết kế hạ tầng khu công nghiệp.

W-a núi rác3.jpg
Lượng rác tồn đọng chủ yếu là rác thải sinh hoạt, đang được đào lên để phơi khô, tìm hướng xử lý

Tuy nhiên, hồ sơ khảo sát không có hố khoan trực tiếp tại vị trí khu xử lý rác. Theo doanh nghiệp, quy định khảo sát không bắt buộc khoan tại vị trí này; việc đưa máy móc vào khu vực cũng gặp khó khăn nên không thể phát hiện toàn bộ lượng rác chôn lấp dưới lòng đất.

Theo Sở NN&MT, qua ý kiến của các sở, ngành và địa phương, khu đất đã được bàn giao mặt bằng sạch. Việc không phát hiện lượng rác chôn lấp trước đó được cho là liên quan đến trách nhiệm của các bên trong quá trình bàn giao, khảo sát, trong đó có VSIP.

UBND tỉnh chỉ đạo xử lý

Theo báo cáo của UBND xã Việt Xuyên, lò đốt rác sinh hoạt tại thôn Bùi Xá, xã Phù Việt (cũ), nay là xã Việt Xuyên, được lắp đặt, vận hành thử từ tháng 10/2015 và giao HTX Thanh niên bảo vệ môi trường Phù Việt quản lý. Giai đoạn 2018-2019, Công ty CP Bình Minh Vinagreen tiếp nhận dự án nhưng sau đó trả lại lò, địa phương tiếp tục giao HTX quản lý, vận hành.

Đến tháng 2/2020, lò đốt hư hỏng nặng, không thể khôi phục; cuối năm 2022 dừng hoạt động hoàn toàn. Do lượng rác lớn, độ ẩm cao, nhiều thành phần hữu cơ và công suất lò hạn chế, rác không được đốt hết. Phần rác, mùn xỉ và rác cháy dở được chôn lấp trong khuôn viên; một lượng rác khác bị nước lũ cuốn xuống hồ điều hòa và tồn đọng dưới đáy.

W-a núi rác2.jpg
Máy móc được huy động để đảo rác, san gạt

Tháng 8/2025, UBND xã Việt Xuyên bàn giao mặt bằng khu vực lò đốt cũ cho VSIP. Địa phương cho biết đến trước tháng 5/2026 không nhận được báo cáo về lượng rác tồn dưới mặt đất và hiện chưa đủ cơ sở xác định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Trao đổi với PV VietNamNet, ông Nguyễn Phùng Lưu, Chủ tịch UBND xã Việt Xuyên, cho biết tỉnh đã chỉ đạo Sở NN&MT hướng dẫn phương án xử lý. Hiện VSIP đang đào, sàng lọc, phân loại lượng rác tồn đọng để bàn giao cho đơn vị môi trường vận chuyển đi xử lý.

Theo ông Lưu, do bãi rác hình thành từ hơn chục năm trước nên rất khó xác định chính xác lượng rác khi đó được xử lý bằng hình thức đốt hay chôn lấp.

W-a rác.jpg
Lượng rác khoảng 4.000 tấn chưa tìm được địa điểm phù hợp để đưa đi xử lý

Liên quan sự việc, lãnh đạo UBND tỉnh Hà Tĩnh cho biết hiện có khoảng 4.000 tấn rác tồn tại trong phạm vi thực hiện dự án. Tỉnh đã giao Công ty CP Môi trường đô thị Hà Tĩnh xử lý, còn Công ty VSIP sẽ trả chi phí.

Cũng theo đại diện UBND tỉnh, thời điểm bàn giao mặt bằng thực hiện dự án, chủ đầu tư cùng các sở, ngành liên quan cũng không phát hiện lượng rác tồn tại dưới lòng đất.

Đại diện Công ty CP Môi trường đô thị Hà Tĩnh cho biết, đơn vị đã được giao xử lý số rác trên, nhưng hiện chưa tìm được địa điểm phù hợp nên chưa thể tiếp nhận để xử lý.