Mua bán người là vấn đề xã hội phức tạp, để lại những hậu quả lâu dài đối với phụ nữ và trẻ em, đặc biệt tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trước thực tế đó, Báo cáo đánh giá thực hiện Dự án 8 “Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025; đề xuất nội dung, giải pháp Dự án giai đoạn 2026 - 2030 đã xác định phòng, chống mua bán người và hỗ trợ nạn nhân là một trong những nội dung trọng tâm.
Trong tổng thể các hoạt động của Dự án 8, việc thí điểm và nhân rộng mô hình hỗ trợ phát triển sinh kế, hòa nhập cộng đồng cho nạn nhân mua bán người được xem là giải pháp then chốt, hướng đến giải quyết nguyên nhân sâu xa khiến phụ nữ dễ bị tổn thương, đó là khó khăn kinh tế và thiếu sinh kế bền vững. Thông qua việc tạo điều kiện để nạn nhân có việc làm, thu nhập và điểm tựa xã hội, mô hình góp phần giảm nguy cơ tái bị mua bán, đồng thời hỗ trợ nạn nhân từng bước ổn định cuộc sống.
Ở cấp Trung ương, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã xây dựng và ban hành các tài liệu hướng dẫn triển khai mô hình, đồng thời tổ chức các lớp tập huấn nhằm nâng cao năng lực cho Hội Liên hiệp Phụ nữ các tỉnh trên địa bàn Dự án. Các hoạt động truyền thông chuyên đề về nâng cao quyền năng kinh tế cho phụ nữ bị mua bán trở về được tổ chức, gắn với tuyên truyền phòng, chống mua bán người tại cộng đồng, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về ý nghĩa và tầm quan trọng của hỗ trợ sinh kế cho nạn nhân.
Bên cạnh đó, nhiều hoạt động kết nối, giới thiệu mô hình sinh kế tiêu biểu của phụ nữ vùng dân tộc thiểu số và miền núi được triển khai, tạo diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm, kết nối mạng lưới hỗ trợ sinh kế cho phụ nữ yếu thế, phụ nữ có nguy cơ cao bị mua bán và phụ nữ bị mua bán trở về. Các sản phẩm truyền thông giới thiệu mô hình sinh kế phù hợp cũng được xây dựng, nhằm lan tỏa cách làm hiệu quả và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng.
Tại địa phương, Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp phối hợp với các ngành liên quan tiến hành rà soát đối tượng, xác định nhu cầu hỗ trợ sinh kế, đồng thời đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức về phòng, chống mua bán người và nâng cao quyền năng kinh tế cho phụ nữ. Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy việc xây dựng mô hình sinh kế cho nạn nhân mua bán người tại một số địa phương còn gặp khó khăn, do không có hoặc có rất ít đối tượng được xác nhận là nạn nhân mua bán người trở về, ảnh hưởng đến khả năng triển khai và nhân rộng mô hình.
Song song với hỗ trợ sinh kế, Dự án 8 tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng các mô hình hỗ trợ tại cộng đồng, trong đó có “Địa chỉ tin cậy”, nhằm tiếp nhận, tư vấn và bảo vệ phụ nữ, trẻ em là nạn nhân bạo lực gia đình và các nguy cơ xâm hại. Các mô hình này góp phần tạo môi trường an toàn, giúp nạn nhân từng bước tiếp cận dịch vụ hỗ trợ và tái hòa nhập cộng đồng.
Dự án cũng chú trọng công tác truyền thông phòng, chống mua bán người thông qua tổ truyền thông cộng đồng, câu lạc bộ, diễn đàn, tọa đàm với sự tham gia của già làng, trưởng bản, người có uy tín và nam giới. Cách tiếp cận dựa vào cộng đồng đã góp phần thay đổi nhận thức, khuyến khích người dân chủ động phòng ngừa và tham gia bảo vệ phụ nữ, trẻ em trước nguy cơ bị mua bán.
Dù còn những thách thức về nguồn lực và cơ chế duy trì mô hình, việc thí điểm và nhân rộng mô hình hỗ trợ phát triển sinh kế, hòa nhập cộng đồng cho nạn nhân mua bán người trong khuôn khổ Dự án 8 đã cho thấy hướng tiếp cận phù hợp, bền vững. Khi sinh kế được đảm bảo, khi phụ nữ được trao quyền và cộng đồng cùng vào cuộc, công tác phòng, chống mua bán người sẽ từng bước đạt hiệu quả lâu dài và thực chất hơn.
.svg){kind=icon}
