Thị trường 300 tỷ USD, DN Việt bất lực, bị chiếm phần ngay trên sân nhà

Tổng nhu cầu thị trường cơ khí cả nước từ nay đến năm 2030 ước đạt hơn 300 tỷ USD - con số rất lớn nhưng các doanh nghiệp cơ khí nội vẫn khó sống.

Thị trường lớn

Hiệp hội DN Cơ khí Việt Nam (VAMI) cho biết, cơ hội cho ngành cơ khí trong thời gian tới là rất nhiều. Đó là nhu cầu về máy móc thiết bị cho các công trình công nghiệp như: nhiệt điện, thủy điện, điện gió, hóa chất, khai thác, chế biến khoáng sản khoảng; thiết bị và vật tư cho xây dựng hệ thống đường sắt cao tốc; hệ thống tàu điện ngầm; công nghiệp ô tô...

Với lĩnh vực điện gió, theo quy hoạch đến năm 2045 là 70.000 MW, đã có thị trường khoảng 70 tỷ USD dành cho cơ khí. Các thiết bị ngành cơ khí có thể làm đó là sản xuất cánh quạt, cột gió, hệ thống chân đế… Với một dự án điện gió ngoài khơi, riêng hệ thống chân đế, ít nhất cần từ 35-40 cột. Đây là thị trường lớn trong vòng 5 năm tới. Không những thế, Việt Nam đang được các đối tác Mỹ, Đan Mạch, Na Uy… lựa chọn thay thế Trung Quốc, để làm nơi vừa sản xuất, chế tạo thiết bị điện gió cho thị trường các nước trong khu vực.

Thị trường cơ khí Việt Nam rất lớn nhưng các DN cơ khí nội vẫn khó sống.

Với thủy điện, theo ông Lê Văn An, Chủ tịch HĐQT, Tổng công ty Cơ điện Xây dựng (Agrimeco), thế giới đã khai thác các hồ thủy lợi để phát điện. Trong khi đó, Việt Nam có hệ thống 11.000 hồ thủy lợi, chỉ phục vụ cho tưới tiêu, đang bị bỏ phí, khi không tận dụng nước để phát điện. Thời gian qua, Agrimeco đã hợp tác với các hãng hàng đầu thế giới như Andritz (Áo) và Voith (Đức), nghiên cứu tourbin trong đường ống dòng chảy thẳng thành công. Điều này giúp tận dụng được nước tưới, nước xả thừa để phát điện.

"Chúng tôi đã khảo sát 37 tỉnh thành và đang làm đường ống đầu tiên. Nếu thành công thì tổng công suất sẽ đạt trên 3.000 MW, lớn hơn cả thủy điện Sơn La. Đây cũng là thị trường rất lớn cho ngành cơ khí", ông An nói.

Lĩnh vực ô tô cũng là thị trường lớn cho ngành cơ khí. Hiện các DN đã sản xuất, lắp ráp được hầu hết chủng loại xe ô tô con, xe tải, xe khách, tuy nhiên tỷ lệ nội địa hóa còn thấp. Nhu cầu về xe ngày càng tăng và Chính phủ đã có kế hoạch phát triển ngành sản xuất này trở thành trụ cột của ngành công nghiệp. Ước tính đến năm 2030, giá trị các sản phẩm cơ khí phục vụ cho sản xuất ô tô vào khoảng 130 tỷ USD. 

Ngoài ra, đang có sự dịch chuyển cung ứng sản xuất gia công cơ khí, từ các nước khác về khu vực ASEAN, trong đó có Việt Nam. Đây chính là cơ hội cho ngành cơ khí.

DN vẫn khó sống

Tuy nhiên, VAMI cho rằng, nhiều năm qua, với hàng loạt hạn chế, yếu kém đến từ cơ chế, chính sách quản lý của Nhà nước, cũng như từ phía DN, khiến ngành cơ khí phát triển khá mờ nhạt, chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra. Ngành cơ khí hiện nay nhập siêu rất lớn. Ngay tại thị trường trong nước, các DN cơ khí nội cũng không giành được nhiều thị phần, luôn bị thiếu đơn hàng. Rất nhiều dự án lớn về xây dựng, giao thông, thủy lợi, dầu khí, kinh tế biển, đóng tàu, ô tô, xe máy… chủ yếu sử dụng sản phẩm cơ khí nhập ngoại hoặc do các DN FDI đảm nhiệm.

Năm 2012, Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược phát triển ngành cơ khí và năm 2018 có cập nhật cho phù hợp với tình hình mới, nhưng các cơ chế chính sách đi theo, đến nay vẫn chưa có. Không có chính sách tốt nên thị trường cơ khí lớn mà các DN cơ khí nội vẫn khó sống.

Các DN cơ khí vẫn phải tự vận động, phát triển mà chưa nhận được sự hỗ trợ hữu hiệu từ hệ thống chính sách của Nhà nước để có nhiều đơn hàng từ đầu tư công cũng như các dự án lớn.  Chẳng hạn như lĩnh vực điện gió, vừa qua các dự án được phê duyệt, đầu tư nhưng không có liên kết với ngành cơ khí nên các DN cơ khí trong nước không tham gia được.

Nhà nước cần có chính sách đặc thù để phát triển ngành cơ khí.

Ông Lê Văn Tuấn, Tổng giám đốc, Tổng công ty Lắp máy Việt Nam (Lilama) cho rằng, nếu có chính sách tốt của Chính phủ, DN cơ khí sẽ có điều kiện thuận lợi để cho ra được những sản phẩm chất lượng tốt hơn, dịch vụ tốt, đủ sức cạnh tranh với các nước trong khu vực. Cái gì cơ khí trong nước làm không đạt chất lượng mới phải nhập khẩu. Không như vậy, rất khó tạo thị trường cho ngành cơ khí trong nước.

Theo ông Nguyễn Chỉ Sáng, Phó chủ tịch VAMI, vai trò của Chính phủ trong điều hành phát triển cơ khí nội địa rất quan trọng. Với tiềm năng thị trường lớn, nếu sớm triển khai và có chiến lược tổng thể, để chuẩn bị, cơ khí sẽ có rất nhiều việc làm, các DN sẽ tự tin đón nhận các dự án lớn.

Theo các DN, để phát triển ngành cơ khí trong nước, Nhà nước cần có chính sách đặc thù. Một số vấn đề quan trọng nên được chỉ đạo và thực hiện mạnh mẽ, đó là dùng hàng rào kỹ thuật, xuất xứ hàng hóa,… để bảo vệ hợp lý thị trường nội. Bình đẳng các ưu đãi đầu tư, giữa DN cơ khí trong nước và DN FDI. Tạo nhiều đơn hàng cho DN cơ khí Việt Nam, nhất là với các dự án đầu tư công. Nếu DN cơ khí đầu tư, để có trình độ công nghệ 4.0 mà phải vay với lãi suất như các ngành kinh tế khác, sẽ khó thực hiện được mục tiêu nâng cao nội lực. Quy định chặt chẽ tỷ lệ hợp lý trong khối lượng và giá trị dự án để bảo đảm dành cho DN cơ khí nội địa tham gia, nhằm mục tiêu không cần phải mua toàn bộ từ nước ngoài, mà khuyến khích nhận chuyển giao công nghệ để tự làm.

Trong khi đó, ông Đào Phan Long, Chủ tịch VAMI, đề xuất cần sớm có Luật Cơ khí nhằm thúc đẩy sự phát triển của ngành cơ khí và bảo vệ thị trường cơ khí Việt Nam.

Trần Thủy

Tập đoàn ngoại đặt sẵn tỷ USD: DN Việt không dễ gật đầu nhận tiền

Vốn ngân hàng và dòng vốn ngoại luôn sẵn sàng với các doanh nghiệp Việt, nhưng điều quan trọng hơn là các doanh nghiệp phải tự nâng cao năng lực bản thân để sống sót và phát triển.

tin nổi bật

Đề nghị dùng ngân sách hỗ trợ giá xăng dầu cho ngư dân 'bám biển'

Bộ Công Thương vừa có văn bản số 3822/BCT- TTTN gửi Thủ tướng Chính phủ về việc hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng của giá xăng dầu tăng cao.

Vừa tìm ra mỏ đất hiếm 'trời cho', đủ để thế giới dùng trong 1.000 năm: Nước nào sở hữu?

Mỏ đất hiếm khổng lồ này ước tính có trữ lượng lên đến 694 triệu tấn, Anadolu Agency thông tin.

Bệnh viện ở Ninh Bình mua test Việt Á 1 triệu/kit, nhiều tỉnh chấp nhận giá đắt không kém

Bệnh viện ở Ninh Bình không phải là nơi duy nhất mua kit test Việt Á với giá gấp đôi các địa phương khác.

Vào thời thích ứng an toàn, dân tỉnh nào tiền về túi tăng mạnh nhất?

So với cùng kỳ năm trước, Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung có tốc độ tăng thu nhập bình quân cao nhất.

Thu nhập người lao động, biến động khác biệt những năm trước

Số người có việc làm quý II năm 2022 tăng so với quý trước và so với cùng kỳ năm trước, đặc biệt lao động trong ngành dịch vụ tăng đáng kể so với quý trước. Thu nhập của người lao động cũng tăng lên.

"Sốt đất" vùng ven Hà Nội hạ nhiệt, nhà đầu tư tính bán tháo

Giao dịch bất động sản ở các huyện vùng ven trung tâm Hà Nội đang rơi vào trầm lắng, giá đất không còn hiện tượng tăng và nhiều nhà đầu tư chịu áp lực tài chính đã bắt đầu cắt lỗ, bán tháo.

Biệt thự nghỉ dưỡng: Từ cam kết lãi lớn tới cuộc cắt lỗ tháo chạy

Từ nhiều năm trước, bất động sản nghỉ dưỡng ồ ạt ra đời, các chuyên gia đã cảnh báo về nguy cơ rủi ro nhưng dường như nhà đầu tư vẫn bỏ ngoài tai.

Vụ vỡ nợ gây chấn động ngành địa ốc Trung Quốc

Trung Quốc đã nới lỏng kiểm soát sau hơn một năm siết tín dụng, nhưng một tập đoàn địa ốc lớn vẫn vỡ nợ. Đáng nói, hồi đầu năm, tập đoàn vẫn được coi là khỏe mạnh về tài chính.

Top 10 công ty công nghệ uy tín năm 2022

Ngày 5/7/2022, Công ty cổ phần Báo cáo Đánh giá Việt Nam (Vietnam Report) chính thức công bố danh sách Top 10 Công ty Công nghệ Uy tín năm 2022.

BĐS ngột thở: Doanh nghiệp tắc dòng tiền, thị trường cạn nguồn cung

Tình trạng doanh nghiệp bất động sản (BĐS) đồng loạt chủ động cắt giảm đầu tư, nằm chờ chính sách vì vướng cả pháp lý lẫn dòng tiền không chỉ thu hẹp cửa mua nhà của người dân, mà còn đe dọa đà phục hồi kinh tế hậu Covid-19.

Loạt sự cố gây mất điện ở Hà Nội và nhiều địa bàn phía Bắc

Nguyên nhân ban đầu được xác định do thời tiết nắng nóng làm tiêu thụ điện tăng cao và một số tổ máy phát điện bị sự cố gây dao động điện áp, sau đó gây gián đoạn cung cấp điện một số khách hàng ở phía Bắc.

Sân bay Nội Bài, Tân Sơn Nhất lại liên tục ‘thất thủ’

Trên trời, tàu bay phải bay vòng vèo chờ hạ cánh xuống sân bay Tân Sơn Nhất, dưới nhà ga khách nằm chờ vạ vật. Còn sân bay Nội Bài khu quốc nội cũng quá tải trầm trọng. Kể từ giữa tháng 6, hai sân bay cửa ngõ này liên tục “thất thủ”.

Kinh tế tăng trưởng ấn tượng sao DN lại đồng loạt kêu khó khăn

Mặc dù kinh tế quý 2/2022 tăng trưởng ấn tượng, đạt 7,72% so với cùng kỳ năm trước, tuy nhiên, nhiều hiệp hội ngành hàng cho hay hoạt động sản xuất kinh doanh của các DN đang gặp khó khăn lớn.

Một lần kết duyên ‘nữ hoàng’ 50 năm thu lợi, nhà giàu Dubai hỏi thăm

Mắc ca - nữ hoàng của các loại hạt - chỉ cần trồng một lần cho thu hoạch liên tục trong 50-60 năm. Lão nông người dân tộc Cadong đã phủ xanh vùng đồi núi bằng loại cây này và trúng ngay từ vụ đầu tiên.

Vỡ mộng căn hộ nghỉ dưỡng, hết thời 'đẻ trứng vàng'

Căn hộ nghỉ dưỡng ven biển từng được ví như "gà đẻ trứng vàng" giờ lại khiến các nhà đầu tư lao đao bởi cam kết lợi nhuận không còn, cắt lỗ cũng không xong.