
Một trong những mục tiêu của dự án truyền thông và giảm nghèo thông tin thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững là nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống thông tin cơ sở, đảm bảo 100% xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, xã đảo, huyện đảo có hệ thống đài truyền thanh hoạt động, phục vụ tốt cho công tác thông tin, tuyên truyền và quản lý, điều hành tại địa phương.
Với vai trò cơ quan là cơ quan quản lý nhà nước lĩnh vực thông tin cơ sở, Bộ VHTT&DL, trực tiếp là Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại thời gian qua đã chủ động triển khai và hoàn thiện hệ thống thông tin nguồn thông tin cơ sở Trung ương, kết nối thử nghiệm với 15/34 tỉnh, thành phố, tạo nền tảng để mở rộng kết nối toàn quốc.
Việc chuyển đổi, nâng cấp đài truyền thanh cấp xã và phát triển các kênh truyền thông số đã góp phần nâng cao khả năng tiếp cận thông tin của người dân, đặc biệt trong các lĩnh vực nóng như phòng chống tội phạm, ứng phó thiên tai, dịch bệnh và triển khai chính sách mới.

Hoạt động tập huấn, bồi dưỡng cho đội ngũ làm công tác thông tin cơ sở, cùng hệ thống 137.258 tuyên truyền viên cơ sở cũng đã được chú trọng triển khai, với mục tiêu đảm bảo năng lực vận hành hệ thống thông tin hiệu quả, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng công tác thông tin tại địa phương.
Bên cạnh những kết quả quan trọng đã đạt được, công tác thông tin cơ sở thời gian qua vẫn đang đối mặt với một số hạn chế và thách thức mang tính hệ thống, đòi hỏi sự tập trung giải quyết để nâng cao chất lượng, hiệu quả trong thời gian tới.
Cụ thể, báo cáo Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại nêu rõ, một tồn tại, hạn chế không nhỏ là hạ tầng kỹ thuật phát triển không đồng đều giữa các địa phương. Nhiều địa phương đã được trang bị cơ sở vật chất và hạ tầng truyền thông tương đối hiện đại, song vẫn tồn tại khoảng cách lớn giữa vùng thuận lợi và vùng khó khăn.
Đặc biệt, nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo chưa có đường truyền Internet ổn định, thiết bị truyền thanh - truyền thông còn lạc hậu, hệ thống máy chủ cũng như cơ sở dữ liệu chưa được đầu tư đồng bộ.
Thực trạng kể trên không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ kết nối hệ thống thông tin nguồn, mà còn làm giảm khả năng lan tỏa thông tin của các chiến dịch truyền thông quan trọng, đặc biệt là những thông tin mang tính thời sự, khẩn cấp. Hơn nữa, sự thiếu đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật còn khiến việc phối hợp liên địa phương gặp nhiều khó khăn, dẫn đến nguy cơ chồng chéo hoặc trễ hạn trong công tác truyền thông.
Mặt khác, áp lực từ mạng xã hội và các nền tảng số ngày càng lớn. Thông tin trên các nền tảng mạng xã hội lan truyền với tốc độ rất nhanh, thậm chí có thể tạo ra hiệu ứng “viral” chỉ trong vài giờ, khiến hệ thống thông tin cơ sở phải đối mặt với áp lực lớn về việc xử lý, xác thực và định hướng dư luận.
Ngoài ra, nguồn nội dung chất lượng cao phục vụ cả thông tin cơ sở vẫn còn hạn chế. Một số địa phương chưa có đội ngũ chuyên trách sản xuất nội dung đa phương tiện; kho dữ liệu hình ảnh, video, bản đồ số chưa phong phú; các nội dung sáng tạo, hấp dẫn còn hạn chế. Điều này làm giảm khả năng tiếp cận và thu hút công chúng, đặc biệt là các đối tượng trẻ.
Để có căn cứ tham mưu Bộ VHTT&DL xây dựng Chiến lược phát triển lĩnh vực thông tin cơ sở giai đoạn mới, bảo đảm phù hợp với bối cảnh mới, nhất là sau khi cả nước thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp, Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại đã tiến hành tổng kết 5 năm thực hiện Chiến lược phát triển lĩnh vực thông tin cơ sở giai đoạn 2021 - 2025.
Trong kế hoạch công tác năm 2026, Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại đã xác định rõ việc soạn thảo Chiến lược phát triển thông tin cơ sở giai đoạn 2026 - 2030 là một nhiệm vụ trọng tâm. Cũng trong năm nay, cơ quan này còn tham mưu Bộ VHTT&DL trình Chính phủ Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 49 năm 2024 về hoạt động thông tin cơ sở. Các nhiệm vụ này được đánh giá có ý nghĩa nền tảng, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, hiện đại, phù hợp với yêu cầu phát triển của lĩnh vực thông tin cơ sở.
Riêng với nhiệm vụ xây dựng Chiến lược phát triển lĩnh vực thông tin cơ sở giai đoạn 2026 - 2031, Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại cho hay, dự thảo Chiến lược được xây dựng với mục tiêu thiết lập định hướng thống nhất cho hoạt động thông tin cơ sở trên phạm vi toàn quốc, đặt trọng tâm vào việc bảo đảm thông tin được truyền tải nhanh chóng, chính xác, minh bạch; đồng thời xây dựng cơ chế thông tin hai chiều nhằm tăng cường tương tác giữa chính quyền và nhân dân, qua đó hỗ trợ quá trình lắng nghe, tiếp nhận và phản hồi ý kiến người dân, phục vụ tốt hơn công tác hoàn thiện chính sách và nâng cao chất lượng phục vụ.
