Hai lần chạm cửa giảng đường

Phan Lê Thanh Trà (SN 2007, trú tại thôn Long Thượng, xã Tứ Mỹ, Hà Tĩnh) vừa nhận tin trúng tuyển Học viện Hành chính và Quản trị công, phân hiệu tại Đà Nẵng. Với một cô gái 19 tuổi, đây lẽ ra là niềm vui sau những nỗ lực không ngừng nghỉ. Thế nhưng, khi ngày nhập học đến gần, Trà và mẹ lại đối mặt với nỗi lo chưa biết lấy tiền ở đâu để đóng học.

Năm 2025, trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, Trà đạt 27 điểm khối C00, gồm Ngữ văn 8,5; Lịch sử 9,25 và Địa lý 9,25 điểm. Với kết quả này, em trở thành thủ khoa khối C00 của Trường THPT Lê Hữu Trác và đủ điểm trúng tuyển vào Học viện Phụ nữ Việt Nam. Thế nhưng, giấy báo trúng tuyển khi ấy không thể đưa Trà đến giảng đường bởi gia đình không có khả năng lo chi phí học tập.

W-Trà Hương Sơn2.jpg
Sắp đến ngày nhập học, Trà sợ bỏ lỡ giảng đường lần thứ 2. Ảnh: Sỹ Thông

Tháng 9/2025, Trà rời quê đến Nghệ An làm công nhân tại một nhà máy với đồng lương ít ỏi. Ban ngày làm việc, những lúc rảnh em lại tranh thủ tự ôn tập. Cô gái từng là thủ khoa khối C00 không muốn từ bỏ giấc mơ đại học.

Năm 2026, Trà tiếp tục đăng ký hai nguyện vọng xét tuyển bằng tổ hợp C00, gồm Trường Đại học Văn hóa Hà Nội và Học viện Hành chính và Quản trị công. Kết quả, em đạt 22,75 điểm, gồm Ngữ văn 7,5; Lịch sử 9,25 và Địa lý 6 điểm, đủ điểm trúng tuyển Học viện Hành chính và Quản trị công, phân hiệu tại Đà Nẵng.

Lần thứ hai trúng tuyển đại học, Trà vẫn chưa chắc có thể nhập học. Với gia đình em, những khoản tiền cho học phí, chỗ ở, ăn uống và sinh hoạt trong những ngày đầu vào đại học là gánh nặng không dễ xoay xở.

Dành tiền đi làm để lo cho mẹ và các em

Trong căn nhà nhỏ, niềm vui con gái đỗ đại học xen lẫn nỗi lo cơm áo, chị Lê Thị Thúy (SN 1979, mẹ Trà) nhiều lần rơi nước mắt khi nhắc đến chuyện học của con. Gia đình đông người, cuộc sống chủ yếu dựa vào ruộng đồng và những công việc thuê mướn nên thu nhập không ổn định.

Chị Thúy từng trải qua một cuộc hôn nhân và có hai người con là Trà và Phan Lê Trà My (SN 2010). Sau cuộc hôn nhân đầu tiên không trọn vẹn, chị đưa hai con về nương nhờ gia đình mẹ đẻ. Năm 2012, chị tái hôn với anh Cù Huy Bằng (SN 1974). Anh Bằng cũng có hai con riêng, sau đó hai vợ chồng có thêm một con gái là Cù Lê Hà Tú (SN 2016).

W-Trà Hương Sơn.jpg
Trà từng đạt học sinh giỏi và được UBND xã tuyên dương trong kỳ thi tuyển sinh Đại học năm 2025. Ảnh: Sỹ Thông

Để trang trải cuộc sống, hai vợ chồng nhận ruộng ở nhiều nơi làm. Khi không có việc đồng áng, anh Bằng làm thợ hồ, còn chị Thúy nhận việc theo ngày. “Gia đình hiện làm khoảng một mẫu ruộng. Chồng tôi lúc rảnh thì đi làm thợ hồ, tôi cũng làm mọi việc khi có người thuê. Các con đều đang tuổi ăn học nên cuộc sống chỉ đủ đắp đổi qua ngày”, chị Thúy nói.

Theo chị Thúy, vợ chồng chị luôn cố gắng để các con được học hành. Tuy nhiên, với thu nhập bấp bênh và nhiều khoản phải chi tiêu, việc lo cho Trà theo học đại học là một gánh nặng vượt quá khả năng của gia đình. “Con đỗ đại học, gia đình rất mừng. Nhưng để cháu đi học thì chúng tôi không biết phải xoay xở thế nào. Tiền ăn, tiền trọ, tiền học và các khoản khác đều là những khoản gia đình phải lo”, chị Thúy nghẹn ngào.

Trà hiểu những khó khăn của mẹ và gia đình. Từ trước đến nay, em chưa từng đi học thêm vì gia đình không có điều kiện. 

Sau một năm làm công nhân, Trà dành dụm được một khoản tiền nhỏ. Tuy nhiên, em không muốn dùng hết số tiền ấy cho việc học, bởi phía sau còn hai em đang tuổi đến trường.

W-Trà Hương Sơn3.jpg
Trà và mẹ đứng trước nỗi lo ngày nhập học cận kề. Ảnh: Sỹ Thông

“Em rất muốn đi học nhưng cũng thương mẹ. Sức khỏe mẹ yếu, thường xuyên phải dùng thuốc. Số tiền dành dụm được sau thời gian làm công nhân, em muốn để cho mẹ mua thuốc và nuôi hai em đi học", Trà chia sẻ.

Theo một số giáo viên từng dạy Trà tại Trường THPT Lê Hữu Trác, Trà có ý thức học tập tốt và đặc biệt nổi bật ở các môn Khoa học xã hội. Cô Phan Thị Hồng Nga, giáo viên chủ nhiệm lớp 12E năm học 2024-2025 cho biết, trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, Trà là thủ khoa khối C00 của trường.

“Khi biết hoàn cảnh gia đình Trà khó khăn, nhà trường đã tìm cách kết nối với các tổ chức, đoàn thể và nhà hảo tâm để hỗ trợ em có cơ hội nhập học. Tuy nhiên, cuối cùng Trà vẫn phải tạm gác việc học vì gia đình không đủ khả năng", cô Nga nói.

Cũng theo cô Nga, sau một năm đi làm, Trà tiếp tục dự thi và một lần nữa trúng tuyển đại học. "Mong rằng mọi người có thể chung tay giúp đỡ Trà để đường đến giảng đường của em gần hơn", cô Nga nói thêm.

Chương trình “Nâng bước đến trường” do Báo VietNamNet triển khai nhằm tiếp sức cho trẻ em, học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn trước thềm năm học mới. 

Bạn đọc có thể ủng hộ chương trình, hỗ trợ bằng cách quét mã QR phía trên hoặc chuyển khoản:

Vietcombank: 0011002643148
VietinBank: 110628136866
Nội dung chuyển khoản: Ủng hộ chương trình “Nâng bước đến trường”.