Thuế là khoản tiền bắt buộc mà các cá nhân và tổ chức phải nộp vào ngân sách nhà nước. Hàng năm, bên cạnh thuế thu nhập doanh nghiệp, trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp còn phải nộp nhiều loại thuế khác. Một trong số đó là thuế môn bài. 

Thuế môn bài là một loại thuế mà tổ chức sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ và hộ gia đình, cá nhân hoạt động sản xuất, kinh doanh phải nộp định kỳ hàng năm dựa trên vốn điều lệ/vốn đầu tư (đối với tổ chức) hoặc doanh thu theo năm (đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh).

Bản chất thuế môn bài là loại thuế mà tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải nộp để có “thẻ bài” trước khi sản xuất, kinh doanh, trừ trường hợp được miễn.

Thuật ngữ “thuế môn bài” được sử dụng sử dụng khá phổ biến và được quy định rõ về mức thu tại Pháp lệnh 10-LCT/HĐNN7 năm 1983. 

PVcom Bank (7).jpg
Thuế là khoản tiền bắt buộc mà các cá nhân và tổ chức phải nộp vào ngân sách nhà nước. Ảnh minh họa: Nam Khánh

Từ ngày 1/1/2017 đến nay, thuật ngữ “thuế môn bài” không còn được sử dụng trong văn bản pháp luật của nhà nước, mà thay vào đó là sử dụng thuật ngữ “lệ phí môn bài”. Nhưng trên thực tế người dân vẫn sử dụng thuật ngữ “thuế môn bài” rất phổ biến.

Sự thay đổi từ thuế sang lệ phí không chỉ đơn thuần là thay đổi về thuật ngữ mà có sự khác biệt về bản chất, cụ thể:

Khi môn bài là thuế: Đây là một khoản nộp ngân sách nhà nước bắt buộc của tổ chức, hộ kinh doanh, hộ gia đình, cá nhân theo quy định của các luật thuế. Mức thuế sẽ do các luật thuế quy định và là khoản thu chủ yếu của ngân sách nhà nước.

Khi môn bài là lệ phí: Đây là khoản tiền được ấn định mà tổ chức, hộ, cá nhân kinh doanh phải nộp khi được cơ quan nhà nước cung cấp dịch vụ công, phục vụ công việc quản lý nhà nước; là một trong những khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước do cơ quan thuế quản lý thu.

Mức thuế môn bài được xác định dựa trên vốn điều lệ hoặc doanh thu hàng năm, khác nhau giữa từng loại hình doanh nghiệp.

Có nhiều đối tượng được miễn thuế môn bài, đặc biệt là doanh nghiệp mới thành lập, hộ kinh doanh nhỏ lẻ, hoặc hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, ngư nghiệp.

Các đối tượng được miễn thuế phải đáp ứng được một trong các tiêu chí sau: Doanh thu hàng năm từ hoạt động sản xuất kinh doanh dưới 100 triệu đồng; không thường xuyên và không có địa điểm cố định; sản xuất muối; kinh doanh dịch vụ hậu cần nghề cá, đánh bắt và nuôi trồng thủy hải sản.

Thời hạn nộp tờ khai và lệ phí môn bài đều được quy định rõ, doanh nghiệp cần nộp trước ngày 30/1 hàng năm để tránh bị phạt.

Chậm nộp sẽ bị tính tiền phạt theo tỷ lệ 0,03%/ngày, vì vậy nên nộp đúng hạn qua cổng nộp thuế điện tử hoặc Kho bạc Nhà nước.

Do đó, thông qua việc tìm hiểu thuế môn bài là gì, các đơn vị sản xuất kinh doanh có thể biết rằng mình có nằm trong đối tượng phải chịu thuế hay không và mức lệ phí tương ứng phải nộp đối với đơn vị mình. Các cá nhân và tổ chức cần nắm chắc thời hạn quy định nộp tờ khai và nộp lệ phí môn bài để tránh trường hợp bị phạt số tiền lớn vì nộp chậm.