
UBND TPHCM vừa lấy ý kiến về dự thảo nghị quyết quy định chính sách bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số trên địa bàn. Đối tượng thụ hưởng gồm các câu lạc bộ văn hóa, nghệ thuật dân gian; các lễ hội, Tết truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số và các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.
Hỗ trợ câu lạc bộ văn hóa từ 8-40 triệu đồng
Đối với câu lạc bộ văn hóa, nghệ thuật dân gian dân tộc thiểu số mới thành lập, dự thảo đề xuất hỗ trợ 30 triệu đồng/câu lạc bộ có dưới 20 thành viên và 40 triệu đồng/câu lạc bộ có từ 20 thành viên trở lên.
Các câu lạc bộ đang hoạt động được hỗ trợ kinh phí hàng năm, với mức 8 triệu đồng đối với câu lạc bộ dưới 20 thành viên và 16 triệu đồng đối với câu lạc bộ có từ 20 thành viên trở lên.
Điều kiện để được hỗ trợ là câu lạc bộ phải do UBND cấp xã thành lập theo quy định, có ít nhất 10 thành viên, trong đó người dân tộc thiểu số chiếm tối thiểu 50%. Mỗi câu lạc bộ phải tổ chức ít nhất 12 buổi sinh hoạt mỗi năm.

Đối với lễ hội, Tết truyền thống, thành phố đề xuất hỗ trợ 100 triệu đồng mỗi phường, xã, đặc khu mỗi năm. Các hoạt động phải được tổ chức ở quy mô cấp xã và duy trì thường niên. Địa phương cần có kế hoạch, dự toán kinh phí và kịch bản tổ chức được UBND cấp xã phê duyệt.
Kinh phí thực hiện được bố trí từ ngân sách nhà nước theo phân cấp hiện hành. Việc hỗ trợ phải bảo đảm đúng đối tượng, mục tiêu, công khai, minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả. Trường hợp một nội dung, đối tượng cùng lúc được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, chỉ áp dụng mức hỗ trợ cao nhất.
Gần 591.000 người dân tộc thiểu số sinh sống tại TPHCM
Hồ sơ xây dựng nghị quyết cho biết TPHCM hiện có 53 thành phần dân tộc thiểu số, gồm cả thường trú và tạm trú. Trong đó, 43 thành phần dân tộc thiểu số thường trú với 590.715 người, thuộc 182.572 hộ, chiếm khoảng 4,37% dân số thành phố.
Bốn cộng đồng có số dân đông, sinh sống tập trung là người Hoa, Khmer, Chăm và Chơ Ro. Các dân tộc vẫn duy trì nhiều giá trị văn hóa truyền thống, góp phần tạo nên sự đa dạng bản sắc của thành phố.
Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa, thay đổi không gian cư trú, nghề nghiệp và phương thức sinh hoạt khiến môi trường thực hành văn hóa truyền thống ngày càng thu hẹp. Số người trực tiếp thực hành, truyền dạy văn hóa còn hạn chế, trong khi thế hệ trẻ ít có điều kiện tham gia thường xuyên. Một số tiếng nói, chữ viết, nghệ thuật trình diễn, nghề truyền thống và tri thức dân gian đứng trước nguy cơ mai một, đứt gãy quá trình trao truyền giữa các thế hệ.
Qua rà soát, thành phố ghi nhận 10 câu lạc bộ và một nhóm văn hóa, nghệ thuật dân gian dân tộc thiểu số với tổng cộng 304 thành viên, trong đó có 263 người dân tộc thiểu số. Có 8 câu lạc bộ đáp ứng tiêu chí đề xuất hỗ trợ nhưng hiện chưa nhận kinh phí từ ngân sách nhà nước, chủ yếu hoạt động bằng nguồn đóng góp của thành viên.

TPHCM cũng ghi nhận 15 lễ hội, Tết truyền thống của 6 cộng đồng dân tộc thiểu số tại 49 phường, xã. Trong đó, đồng bào Hoa có 5 lễ hội; Khmer và Chăm Hồi giáo Islam mỗi cộng đồng có 3 lễ hội, Tết truyền thống; Chơ Ro có 2 lễ hội; Tày và Sán Chay mỗi dân tộc có một lễ hội.
Kinh phí tổ chức các lễ hội, Tết truyền thống hiện dao động 50-250 triệu đồng mỗi sự kiện, chủ yếu từ nguồn đóng góp, vận động của cộng đồng. Việc thiếu chính sách hỗ trợ thống nhất khiến một số địa phương gặp khó khăn trong bố trí kinh phí, có nguy cơ phải thu hẹp quy mô hoặc gián đoạn tổ chức.
Theo đánh giá tác động của Sở Văn hóa và Thể thao, tổng kinh phí dự kiến thực hiện 2 nhóm chính sách trong năm đầu là 5,728 tỷ đồng, năm thứ hai khoảng 5,968 tỷ đồng. Trong đó, kinh phí hỗ trợ tổ chức lễ hội, Tết truyền thống dự kiến 4,9 tỷ đồng mỗi năm, tính trên 49 phường, xã có hoạt động.
Chính sách được kỳ vọng tạo điều kiện để đồng bào duy trì sinh hoạt văn hóa, thực hành và trao truyền các giá trị truyền thống, đồng thời phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.
