
Tôi sống một mình, mỗi ngày chỉ ăn bữa tối ở nhà nên thường nấu một nồi cơm, sau đó cất tủ lạnh để ăn dần trong tuần. Mỗi bữa tôi lấy ra một bát, để hết lạnh rồi quay lò vi sóng. Tôi thấy cơm vẫn ngon như mới nấu nhưng bạn bè nói làm vậy không an toàn. Xin hỏi điều này có đúng không và tôi nên bảo quản cơm thế nào? (Thảo Nguyên, Tây Hồ, Hà Nội).
Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang - Trưởng Khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 tư vấn:
Cơm sau khi nấu nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu có thể trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, đặc biệt là Bacillus cereus.
Đây là loại vi khuẩn có thể tồn tại dưới dạng bào tử trong gạo, không bị tiêu diệt hoàn toàn khi nấu chín. Khi gặp điều kiện thuận lợi, chúng phát triển và sinh độc tố gây ngộ độc thực phẩm. Triệu chứng có thể xuất hiện nhanh chóng: Từ 1-6 giờ với biểu hiện nôn hoặc từ 6-15 giờ với tiêu chảy.
Điều đáng lưu ý là độc tố của vi khuẩn này không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng cơm lại. Vì vậy, nếu cơm đã nhiễm khuẩn từ trước, việc quay lò vi sóng hay đun lại cũng không giúp đảm bảo an toàn.

Thực tế, nhiều người đang mắc những sai lầm phổ biến như để cơm ngoài nhiệt độ phòng nhiều giờ rồi mới cho vào tủ lạnh, để nguyên cả nồi cơm lớn khiến cơm nguội chậm, hoặc hâm lại nhiều lần. Một số người còn rã đông cơm ở nhiệt độ phòng. Tất cả những thói quen này đều làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
Để sử dụng cơm nguội an toàn, bạn cần tuân thủ các nguyên tắc sau:
- Không để cơm ở nhiệt độ phòng quá 1-2 giờ sau khi nấu
- Nên chia cơm thành từng phần nhỏ để nguội nhanh trước khi bảo quản
- Bảo quản trong tủ lạnh dưới 4°C nếu dùng trong ngày, hoặc cấp đông nếu cần để lâu hơn
- Chỉ nên sử dụng cơm trong vòng 24 giờ nếu để ngăn mát
- Khi ăn phải hâm nóng kỹ và tránh hâm đi hâm lại nhiều lần.
Đối với ngăn đá, nhiệt độ khoảng -18 độ C chỉ giúp làm chậm sự phát triển của vi khuẩn chứ không tiêu diệt hoàn toàn, cũng không loại bỏ độc tố đã hình thành trước đó. Vì vậy, cấp đông chỉ có ý nghĩa khi cơm được làm lạnh đúng cách ngay từ đầu, không phải là cách “cứu” cơm đã để ngoài quá lâu.
Việc nấu một lần ăn nhiều ngày không phải là không thể nhưng cần bảo quản đúng cách. Nếu bạn làm sai quy trình, nguy cơ ngộ độc thực phẩm vẫn hiện hữu dù cơm trông và ăn vẫn bình thường.


