Trung Quốc đòn hiểm khiến Nhật lao đao, tín hiệu đe doạ Donald Trump

Nước Mỹ của tổng thống Donald Trump có lý do để lo ngại khi mà những động thái và tuyên bố của ông Tập Cận Bình cho thấy lập trường của Bắc Kinh rất cứng rắn.

Đất hiếm chưa là gì

Hôm 20/5, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có một cuộc viếng thăm mang tính biểu tượng trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ - Trung leo thang: tới một nhà máy xử lý và quặng "đất hiếm" (rare earth - RE) lớn nhất nước này cùng với một người quá đỗi quen thuộc với thế giới trong nửa năm vừa qua - ông Lưu Hạc, Phó Thủ tướng Trung Quốc.

Ông Lưu Lạc chính người liên tục tham gia nhưng thất bại trong các cuộc đàm phán thương mại Mỹ - Trung thời gian qua. Đây là một cảnh báo ngầm nhưng khá rõ ràng được Bắc Kinh gửi tới Washington, nhắm tới huyệt yếu về công nghệ của Mỹ đó là sự phụ thuộc của nước này vào nguồn đất hiếm của Trung Quốc.

Theo Reuters, đất hiếm bao gồm một nhóm gồm 17 nguyên tố có tỷ trọng thấp trong vỏ trái đất nhưng lại có cùng nguồn cấu kết hóa học, có khả năng nhận và cho đi electrons và là chất liệu để chế tạo các loại thiết bị điện tử, quang học, điện từ và xúc tác. RE có tầm quan trọng và ảnh hưởng tới rất nhiều lĩnh vực sản xuất quan trọng, từ các các sản phẩm điện tử, điện thoại thông minh, xe điện, máy bay, năng lượng tái tạo, lọc dầu, tới quốc phòng và công nghệ. Nếu không có nguồn cung RE từ Trung Quốc, giá sản xuất một chiếc xe Tesla hoặc điện thoại Samsung có thể tăng vọt.

{keywords}
Đất hiếm bao gồm một nhóm gồm 17 nguyên tố có tỷ trọng thấp trong vỏ trái đất.

Trong khi đó, theo Reuters, Trung Quốc sở hữu phần lớn các cơ sở sản xuất đất hiếm trên thế giới và cung cấp 80% lượng đất hiếm mà Mỹ nhập khẩu trong giai đoạn 2014-2017. Riêng trong năm 2017, Trung Quốc chiếm 81% lượng đất hiếm sản xuất của toàn thế giới.

Mỏ khai thác đất hiếm duy nhất hoạt động của Mỹ tại bang California - Mountain Pass đang nằm trong tay MP Materials. Công ty này, cũng theo Reuters, chuyển khoảng 50 ngàn tấn quặng về Trung Quốc để tinh chế thì mới có thể sử dụng. Trung Quốc đã áp thuế 25% lên mặt hàng này trong cuộc chiến tranh thương mại với Mỹ. 

"Vạn lý trường chinh" là chiến dịch của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong cuộc nội chiến ở nước này hồi thập niên 1930. Đó là một cuộc rút lui chiến lược của khoảng 8 vạn Hồng Quân Trung Hoa với cả vạn cây số kéo dài hơn một năm khi bị quân của Tưởng Giới Thạch truy kích. Hơn 90% số người thiệt mạng nhưng kết thúc thắng lợi.

Như vậy, với tư cách là nước xuất khẩu đất hiếm nhiều nhất thế giới, nếu Trung Quốc cấm vận mặt hàng này, chắc chắn Mỹ sẽ bị ảnh hưởng lớn. Đây có thể là một vũ khí để Trung Quốc đáp trả cú ngăn chặn của Mỹ đối với các công ty công nghệ Trung Quốc.

Tuy nhiên, đất hiếm chưa phải là điều đáng sợ nhất. Động thái thu hút sự quan tâm của thế giới vừa qua chính là chuyến đi thăm Giang Tây của ông Tập Cận Bình với tuyên bố Trung Quốc bước vào cuộc “Vạn lý trường chinh mới” và sẽ “bắt đầu lại tất cả".

Tuyên bố của ông Tập thực sự là một thách thức đối với Mỹ trong cuộc chiến giữa Mỹ và Trung Quốc vốn bắt đầu từ thương mại nhưng đã mở rộng sang lĩnh vực công nghệ và tài chính. Đối đầu trực tiếp hòng đánh nhanh thắng nhanh với Mỹ là nắm chắc thất bại. Nhưng trường kỳ kháng chiến mới là điều đáng ngại nhất đối với nước Mỹ. 

{keywords}
Ông Tập Cận Bình thăm mỏ đất hiếm lớn nhất Trung Quốc.

Cuộc chiến kéo dài, thập kỷ đen tối phía trước

Dù ông Tập không đề cập đến chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, nhưng phát biểu mang tính biểu tượng này được hiểu là một tín hiệu rõ ràng rằng sẽ không có chuyện Bắc Kinh sớm nhượng bộ Washington.

Cuộc chiến Mỹ - Trung thực sự đã lên mức đáng lo ngại. Trong một tuyên bố của mình đáp trả lại vụ chính quyền Tổng thống Donald Trump áp lệnh cấm lên hãng thiết bị viễn thông Huawei, Đại sứ Mỹ tại Liên minh châu Âu (EU) cho biết, “nếu Mỹ muốn, Trung Quốc sẽ đấu đến cùng”.

Phát ngôn viên của Bộ thương mại Trung Quốc cũng cho biết, lập trường của Trung Quốc về các cuộc đàm phán đã rõ ràng. Nếu Mỹ muốn nối lại đàm phán, “họ nên chân thành và thay đổi những hành vi sai trái”.

Trước đó, Trung Quốc còn được biết đến với nhiều “vũ khí” có khả năng được dùng để trả đũa Mỹ trong cuộc chiến thương mại. Trung Quốc hiện có một kho dự trữ ngoại hối khổng lồ 3,6 ngàn tỷ USD và hơn ngàn tỷ USD trái phiếu Mỹ có thể bán ra gây áp lực cho đối thủ; Trung Quốc có thể phá giá đồng Nhân dân tệ (NDT) và dừng nhập khẩu một mặt hàng quan trọng của Mỹ là đậu tương, đánh trực tiếp vào những người nông dân vốn mang phiếu bầu đến cho ông Trump. 

{keywords}
Cuộc chiến Mỹ-Trung ngày càng căng thẳng.

Trái với những vũ khí trước đó, việc trả đũa bằng đầu cơ đất hiếm, không xuất đất hiếm được coi là là một “quả bom nguyên tử” của Trung Quốc. Trong khi chiến lược “Vạn lý trường chinh” là một chiến lược khiến thế giới lo lắng.

Mặc dù vậy, theo nhiều đánh giá, Trung Quốc dường như đang ngộ nhận về sức mạnh vũ khí của mình. Trên thực tế, theo Reuters, đất hiếm phân bố ở nhiều nơi trên thế giới, bao gồm cả Mỹ, chứ không chỉ riêng ở Trung Quốc. Sở dĩ các nước khác không sản xuất đất hiếm vì ngành công nghiệp này có ảnh hưởng rất lớn đến môi trường.

Đã từ 3 thập kỷ nay, Mỹ không còn đánh đổi môi trường để đổi lấy kinh tế. Trên thực tế Mỹ có mỏ đất hiếm lớn là Mountain Pass tại California và cũng đã thử nghiệm khai thác tại đây cách đây 3 thập kỷ nhưng sau đó đã giảm dần lượng khai thác vì ô nhiễm và quay sang mua của Trung Quốc vì giá rẻ.

Trong khi đó, Trung Quốc ồ ạt khai thác vật liệu quan trọng này và trở thành số 1 về số lượng cũng như công nghệ tinh chế. Đất hiếm trở thành một thứ vũ khí mà Trung Quốc gây áp lực lên các tập đoàn sản xuất hàng hóa, nhất là điện tử, ô tô, linh kiện máy bay... phải mang nhà máy vào Trung Quốc để được mua đất hiếm giá rẻ. 

{keywords}
Mỹ có mỏ đất hiếm lớn Mountain Pas tại California.

Năm 2010, Trung Quốc đã từng dùng đất hiếm như một thứ vũ khí gây áp lực lên Nhật Bản trong bối cảnh 2 nước chấp đảo Điếu Ngư/Senkaku. Nhật sau đó đã phải tìm nguồn hàng khác để bớt phụ thuộc vào Trung Quốc.

Với Mỹ, tình hình cũng sẽ tương tự. Chắc chắn Mỹ sẽ chịu tác động tiêu cực trong ngắn hạn nếu Trung Quốc hạn chế hoặc cấm nhập RE. Tuy nhiên, đây cũng là con dao hai lưỡi, nếu tính toán không kỹ Trung Quốc sẽ chịu cảnh gậy ông đập lưng ông. Lý do là bởi, Trung Quốc chính là nước sử dụng RE nhiều nhất và dự báo thậm chí sẽ phải nhập khẩu loại vật chất này trong thập kỷ tới. Nếu giá RE tăng cao, Trung Quốc là bên thiệt nhất.

Còn chiến lược “Vạn lý trường chinh” thực sự đáng lo ngại đối với Mỹ và thế giới. Nó có thể kéo chìm nền kinh tế Mỹ cũng như toàn cầu đi xuống. Tuy nhiên, thiệt hại đối với Trung Quốc có thể nhìn thấy rõ là khủng khiếp.

Nếu Mỹ cũng như nhiều nước ngừng cung cấp các công nghệ cốt lõi cho các doanh nghiệp lớn của Trung Quốc, như các loại chip cũng như thiết kế cho chip, thì thảm họa nhanh chóng đến trong vòng vài năm tới. Nhiều lĩnh vực quan trọng như hàng không, đường sắt cao tốc, sản xuất ô tô, sản xuất TV, điện thoại di động, thang máy cho các tòa nhà lớn, điện gió, điện mặt trời, thậm chí cả ngành sản đồ chơi,... sẽ đình trệ, không có đồ thay thế. Ngành công nghiệp không cốt lõi của Trung Quốc sẽ về với cái máng lợn.

M. Hà

tin nổi bật

Loạt ưu đãi ‘cực hời’ mừng tuổi mới VietinBank

Chào tuổi mới, VietinBank triển khai chương trình khuyến mãi “Tuổi 34 - Quà chất lừ” với hàng loạt ưu đãi hấp dẫn tổng trị giá gần 5 tỷ đồng.

USD chợ đen vượt 24.000 đồng

Tỷ giá USD/VND tăng mạnh tại các ngân hàng thương mại, giá USD đã đạt đỉnh 20 năm. Tại thị trường "chợ đen", giá USD đã vượt mức 24.000 đồng/USD.

Hàng nghìn tỷ vốn Nhà nước ở DN, làm sai kiểm toán cũng khó vào

Kiểm toán việc sử dụng vốn và tài sản, đất đai cũng như sử dụng lao động của DN mà Nhà nước nắm giữ dưới 50% vốn lâu nay khó triển khai do những hạn chế về pháp lý cũng như không dễ để tiếp cận.

Thanh tra Chính phủ 'soi' Quỹ bình ổn, quản lý giá xăng dầu

Thanh tra Chính phủ đề nghị cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan đến việc chấp hành chính sách, pháp luật trong công tác quản lý nhà nước về xăng dầu.

Hỏi vay 1 tỷ đồng qua mạng, bị lừa gần 2,5 tỷ đồng

Lo sợ mất các khoản phí đã gửi, bà H. đã chuyển cho Thành tổng số tiền 2,5 tỷ đồng để vay 1 tỷ đồng.

Buôn thuốc lãi to, làn sóng đại gia đổ tiền thâu tóm công ty dược Việt Nam

Đại gia Bamboo Capital thông qua việc tham gia góp vốn tại Công ty Cổ phần Dược phẩm Tipharco.

Giá vàng hôm nay 7/7: USD tăng dữ dội, vàng xuống đáy 8 tháng

Giá vàng hôm nay 7/7 trên thị trường quốc tế rớt mạnh xuống đáy nhiều tháng do đồng USD vọt lên đỉnh cao mới. Cú rơi bất ngờ khiến áp lực bán gia tăng nhanh chóng.

Hỗ trợ lãi suất 2%, muốn được ưu đãi DN phải khoẻ mạnh

Chỉ những DN nào có khả năng phục hồi, mới được hỗ trợ lãi suất 2% khi vay vốn từ ngân hàng. Các DN không đảm bảo điều kiện, không phải đối tượng của gói hỗ trợ này.

Chờ hơn 1 tháng, độc đắc Vietlott gần 67 tỷ đồng lại 'nổ'

Công ty Xổ số Điện toán Việt Nam (Vietlott) vừa tìm ra 1 vé số trúng giải Jackpot trị giá gần 67 tỷ đồng của sản phẩm Mega 6/45.

Thêm một phiên lao dốc, VN-Index mất sạch thành quả đỉnh cao 2021

Chứng khoán Việt Nam chứng kiến áp lực bán ra mạnh, trong khi sức cầu thấp và sự thận trọng bao trùm trên thị trường. Nhiều cổ phiếu đầu ngành lao dốc khiến VN-Index mất sạch thành quả trong cả năm hưng phấn 2021.

USD thiết lập đỉnh cao 20 năm, Ngân hàng nhà nước lập tức hành động đón đầu

Chỉ số DXY ghi nhận lúc 21h15 ngày 5/7 (giờ Việt Nam) tăng lên mức 106,5 điểm, chính thức thiết lập đỉnh mới, cao nhất trong lịch sử 20 năm của đồng bạc xanh. Ngân hàng Nhà nước lập tức có nhiều động thái tích cực.

Truy vết dòng tiền người bán hàng online, nhận tiền từ Google, Youtube

Để tránh thất thu, cơ quan thuế phối hợp với ngân hàng truy vết dòng tiền và truy thu cả trăm tỷ đồng tiền thuế của cá nhân, doanh nghiệp nhận từ nước ngoài.

Nửa năm từ hy vọng tràn trề đến thất vọng não nề với F0 chứng khoán

VN-Index khởi đầu năm ở mức hơn 1.520 điểm. Giới đầu tư cùng chung tâm trạng hào hứng với triển vọng tươi sáng về thị trường. Có công ty chứng khoán thậm chí còn đưa ra dự báo thị trường sẽ cán mốc 1.800 điểm.

Trong tay quỹ đất cả nghìn ha, ông lớn kín tiếng làm cú ngược dòng

Doanh nghiệp ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực ngay giữa bão tố. Cổ phiếu hồi phục mạnh mẽ sau khi những lùm xùm liên quan tới đại gia kín tiếng lắng xuống.

Giá vàng hôm nay 6/7: USD tăng dựng đứng lên đỉnh 20 năm, vàng trượt dốc

Giá vàng hôm nay 6/7 trên thị trường quốc tế trượt dốc do đồng USD tăng vọt lên đỉnh 20 năm. Tuy nhiên, sức cầu vàng vật chất giúp chặn đà lao dốc mặt hàng này.