Trung Quốc lộ điểm yếu, muốn tránh chiến tranh thương mại với Mỹ?

Dù cố thể hiện sự áp đảo, nhưng Trung Quốc dường như nhận thức rõ điểm yếu của mình và đang tìm cách tránh chiến tranh thương mại với Mỹ.

Trung Quốc và Mỹ đã nhất trí sẽ không áp dụng các biện pháp tăng thuế nhập khẩu đối với hàng hóa của nước bên kia, nói cách khác là không tiến hành một cuộc chiến tranh thương mại, ít nhất trong thời gian hai nước đang đàm phán để đi đến thỏa thuận giải quyết căng thẳng. Nếu các tuyên bố của Nhà Trắng là đáng tin cậy, Trung Quốc cũng đồng ý tăng mua "đáng kể" các mặt hàng Mỹ, đặc biệt là nông sản.

Một cuộc chiến tranh thương mại sẽ gây hại với cả hai nước, vì mối quan hệ cộng sinh kinh tế giữa hai bên. Tuy nhiên, theo giới phân tích, việc Trung Quốc nhượng bộ trước cũng rất đáng chú ý, vì nước này dường như ngầm thừa nhận sự yếu kém, ngay cả khi đang cố thể hiện hình ảnh áp đảo về thương mại.

{keywords}
 

Viết trên trang City Journal của Viện nghiên cứu chính sách Manhattan (Mỹ), Milton Ezrati, kinh tế gia trưởng cho công ty truyền thông Vested ở New York kiêm biên tập viên tạp chí The National Interest, cho rằng, khó khăn rõ thấy nhất của Trung Quốc nằm ở mô hình tăng trưởng thiên về xuất khẩu, điều mà nhiều người ở phương Tây nhầm lẫn là sức mạnh của cường quốc đông dân nhất thế giới.

Do Trung Quốc quá chú trọng đến việc sản xuất, họ đã tạo ra sự dư thừa, có thể dẫn đến lãng phí nếu các công ty quốc doanh không thể bán hết được chúng. Không có người mua, các bó cốt thép, động cơ phản lực và những sản phẩm tương tự sẽ trở nên han gỉ trong các sân kho nhà máy. Điện thoại iPhone và hàng triệu áo phông in sẵn logo sẽ gây ra vấn đề lưu kho nghiêm trọng.

Mô hình tăng trưởng như trên phụ thuộc vào sự thịnh vượng ở các nước khác, những nơi tiêu thụ sản phẩm của Trung Quốc. Các báo cáo về tăng trưởng kinh tế gần đây của Trung Quốc đã chỉ rõ sự phụ thuộc này. Ngay cả Tổng cục Thống kê Trung Quốc cũng quy tốc độ tăng trưởng ở Mỹ và châu Âu là nguyên nhân dẫn đến sự phát triển nhảy vọt của nước này.

Các nhà quan sát cũng chỉ ra điểm yếu của phương Tây trong mối quan hệ thương mại với Trung Quốc. Do Mỹ và các nền kinh tế phát triển đã để mất rất nhiều sức mạnh sản xuất vào tay Trung Quốc, họ có thể đối mặt với sự thiếu hụt nếu Bắc Kinh quyết định giữ lại các nguồn cung ứng.

Việc Trung Quốc từ chối xuất khẩu các mặt hàng của nước này sẽ gây tổn hại cho phương Tây và tiềm ẩn một cuộc suy thoái kéo theo đó. Tất nhiên, như phân tích ở trên, nếu làm điều này, Trung Quốc cũng sẽ "hứng đủ", vì sự phụ thuộc của nền kinh tế vào xuất khẩu.

Các đại kế hoạch của Trung Quốc luôn có xu hướng vượt quá tầm kiểm soát. Vào những năm đầu của thế kỷ này, khi việc xuất khẩu giày và đồ chơi giá rẻ đã giúp nền kinh tế Trung Quốc đạt tăng trưởng 2 con số, các nhà hoạch định chính sách tại Bắc Kinh từng cho rằng kiểu phát triển này sẽ kéo dài vô hạn định. Họ tiến hành xây dựng nhiều dự án cơ sở hạ tầng và nhà máy lớn, đồng thời với các khu nhà ở cho hàng triệu nhân công sản xuất mới. Song, nền kinh tế đã thay đổi sau đó. Việt Nam đã sử dụng lợi thế giá nhân công trung bình thấp hơn để vượt mặt Trung Quốc ở lĩnh vực sản xuất giày và may mặc.

Khi các ngành công nghiệp ăn khách hiện nay phải nhường chỗ cho những thứ khác (điều chắc chắn sẽ không tránh khỏi do các nhu cầu đang thay đổi hoặc sự cạnh tranh từ các nền kinh tế khác), Trung Quốc một lần nữa sẽ phải đối mặt với sự dư thừa nghiêm trọng cả về các mặt hàng và cơ sở sản xuất.

Trong bài phát biểu kéo dài hai tiếng đồng hồ trước Quốc hội hồi tháng trước, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường đã liên tục nhấn mạnh đến các chính sách công nghiệp chú trọng vào kế hoạch "Made in China 2025". Kế hoạch này nhằm "đẩy nhanh quá trình xây dựng Trung Quốc trở thành nước đi đầu về sản xuất" thông qua đầu tư hàng tỉ Nhân dân tệ vào "dữ liệu lớn" (Big Data), "robot học" cũng như "các chất bán dẫn", "động cơ máy bay" và cả "xe hơi thân thiện với môi trường".

Song, Trung Quốc không có truyền thống về đổi mới công nghệ. Thực tế, Trung Quốc bị tố luôn tìm cách cưỡng ép các đối tác Nhật và phương Tây chuyển giao công nghệ, cũng như đối mặt với nhiều cáo buộc do thám công nghiệp để ăn cắp quyền sở hữu trí tuệ của nước ngoài. Điều đó khiến Trung Quốc lệ thuộc vào sự nâng cấp công nghệ của những nước khác. Và vì mọi ứng dụng luôn phải chờ cho tới sau khi xuất hiện các đột phá ban đầu, sự lệ thuộc sẽ khiến Trung Quốc mãi đi sau phương Tây.

Các cuộc đàm phán thương mại có thể vẫn chưa đi đến đoạn kết. Washington tuyên bố sẵn sàng áp đặt các mức thuế nhập khẩu mới nếu thương lượng với Bắc Kinh không đạt kết quả. Nếu điều đó xảy ra, Bắc Kinh gần như chắc chắn sẽ có các biện pháp trả đũa tương xứng.

Tuy nhiên, hai bên vẫn có triển vọng đạt được một thỏa thuận hóa giải căng thẳng. Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump hiểu rõ, nền kinh tế nước này sẽ hứng chịu tổn thất nghiêm trọng trong một cuộc chiến tranh thương mại. Trung Quốc cũng hiểu điểm yếu của họ và chắc chắn không muốn cuộc chiến "lợi bất cập hại" đó xảy ra.

Tuấn Anh

Trung Quốc sẽ tung "chiêu độc" nếu chiến tranh thương mại với Mỹ?

Trung Quốc sẽ tung "chiêu độc" nếu chiến tranh thương mại với Mỹ?

Giới phân tích nhận định, nếu xảy ra chiến tranh thương mại với Mỹ, Trung Quốc có thể phản công bằng những chiêu thức độc đáo, khác thường.

Mỹ - Trung bên bờ vực chiến tranh thương mại

Mỹ - Trung bên bờ vực chiến tranh thương mại

Mỹ vừa công bố danh sách gần 1.300 mặt hàng Trung Quốc có thể bị tăng thuế nhập khẩu, làm leo thang nguy cơ xảy ra chiến tranh thương mại giữa hai nước.

Giải mã nguyên nhân căng thẳng thương mại Mỹ - Trung

Giải mã nguyên nhân căng thẳng thương mại Mỹ - Trung

Bộ trưởng Tài chính Mỹ vừa dẫn đầu một phái đoàn cấp cao của Washington tới Bắc Kinh để đàm phán nhằm xoa dịu căng thẳng thương mại leo thang giữa nước này với Trung Quốc.

Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung: Bắc Kinh bất ngờ xuống thang

Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung: Bắc Kinh bất ngờ xuống thang

Chủ tịch Trung Quốc nói sẽ giảm thuế đánh vào xe hơi nhập khẩu. Đây là động thái xuống thang bất ngờ của Bắc Kinh giữa lúc căng thẳng thương mại dâng cao với Mỹ.

Mỹ - Trung đang nắn gân nhau?

Mỹ - Trung đang nắn gân nhau?

Các động thái ăn miếng, trả miếng liên tiếp, làm leo thang căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc dường như chỉ là trò chơi nắn gân giữa hai ông lớn.

Ông Trump ra sức trấn an về thương mại Mỹ - Trung

Ông Trump ra sức trấn an về thương mại Mỹ - Trung

Thông qua Twitter, Tổng thống Donald Trump ra sức trấn an dư luận trước những quan ngại về nguy cơ xảy ra chiến tranh thương mại Mỹ - Trung.

tin nổi bật

Lần tái xuất gây xôn xao của con gái ông Kim Jong Un

Sự xuất hiện của con gái nhà lãnh đạo Kim Jong Un trong các bức ảnh mới nhất do truyền thông Triều Tiên đăng tải, đang làm rộ lên những đồn đoán khác nhau.

Vì sao ngành công nghiệp vũ khí ở Đông Âu bất ngờ phát triển mạnh?

Ngành công nghiệp vũ khí của Đông Âu đang sản xuất súng, đạn pháo và các vật tư quân sự khác với tốc độ chưa từng thấy kể từ Chiến tranh Lạnh, khi các chính phủ trong khu vực nỗ lực hỗ trợ Ukraine.

Qatar được lợi gì khi đăng cai World Cup 2022?

Giới phân tích nhận định, Qatar đã nhắm tới các mục tiêu lớn hơn, thay vì chỉ những lợi ích kinh tế đơn thuần khi chi tiêu số tiền kỷ lục để tổ chức World Cup 2022.

Tại sao EU chật vật tìm cách tịch thu các tài sản của Nga?

Ủy ban châu Âu đang tìm kiếm những biện pháp có thể giúp họ tịch thu các tài sản của Nhà nước và cá nhân Nga, trị giá hàng trăm tỷ USD.

Ai có thể cạnh tranh ghế tổng thống Mỹ với ông Trump?

Một số chính khách Cộng hòa Mỹ đã úp mở ý định, hoặc được tin là có khả năng sẽ cạnh tranh với cựu Tổng thống Donald Trump để giành quyền đại diện đảng ở cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2024.

Ukraine sẽ làm gì sau khi giành lại quyền kiểm soát Kherson?

Sau khi giành lại kiểm soát vùng chiến lược Kherson từ tay quân Nga và được Mỹ đảm bảo hỗ trợ không ngừng, Ukraine có điều kiện để phát huy lợi thế trên chiến trường hơn là chấp nhận đóng băng chiến tuyến suốt mùa đông.

Bao lâu sau bầu cử giữa kỳ mới rõ đảng nào kiểm soát quốc hội Mỹ?

Do cuộc chiến giành quyền kiểm soát quốc hội Mỹ gay cấn hơn dự đoán, công chúng có thể phải chờ vài ngày, thậm chí vài tuần sau bầu cử mới biết kết quả chính thức.

Chuyến công du 'nặng gánh' của ông Biden

Tổng thống Mỹ Joe Biden bắt đầu chuyến công du một tuần tới Ai Cập và châu Á, đối mặt với một số vấn đề chính sách đối ngoại gai góc nhất của Washington.

Những ứng viên sáng giá cho chiếc ghế Tổng thư ký NATO

Khi nhiệm kỳ của ông Jens Stoltenberg kết thúc vào mùa thu năm sau, cuộc tranh luận giữa các đồng minh NATO về người kế nhiệm đã bắt đầu được suy tính một cách nghiêm túc.

Những vấn đề cử tri Mỹ quan tâm nhất trong bầu cử giữa kỳ

Kết quả thăm dò dư luận sau bỏ phiếu hé lộ, lạm phát và quyền nạo phá thai là những vấn đề quan tâm hàng đầu đối với các cử tri Mỹ trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm nay.

Ông Trump ảnh hưởng lớn đến mức nào đối với bầu cử giữa kỳ Mỹ 2022?

Cựu Tổng thống Donald Trump không có tên trên lá phiếu bầu cử giữa kỳ Mỹ năm nay, nhưng nhiều người coi sự kiện là thước đo ảnh hưởng của ông đối với cử tri và chính trường nước này.

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Lưỡng đảng tranh quyền, dự đoán nhiều bất ngờ

Dù không có sức phủ sóng lớn như cuộc bầu cử Tổng thống nhưng cuộc đua song mã giữa lưỡng đảng ở Mỹ lại có tác động đa diện đến chính sách của Washington trong thời gian tới.

Vì sao bầu cử giữa kỳ năm 2022 của Mỹ tốn kém kỷ lục?

Kết quả nghiên cứu mới nhất cho thấy, cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 năm nay sẽ là cuộc bỏ phiếu không bầu tổng thống tốn kém nhất lịch sử nước này.

Tham vọng của các bên cung cấp UAV trong xung đột Nga-Ukraine

Việc Iran bị tình nghi chuyển giao Shahed-136 cho Nga, cũng như Thổ Nhĩ Kỳ cung cấp Bayraktar TB2 cho Ukraine được cho ẩn chứa tham vọng lợi nhuận và địa chính trị của các bên.

Cuộc chạy đua 'giữ ấm' cho Ukraine qua mùa đông

Trên khắp Ukraine, các kỹ sư và người dân đang chạy đua với thời gian, thời tiết để khôi phục cơ sở hạ tầng năng lượng và sưởi ấm đã bị chiến sự tàn phá trước khi mùa đông đến.