Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ và các công cụ AI ngày càng phổ biến, kỹ năng ứng dụng AI một cách an toàn và hiệu quả đã trở thành một phần không thể tách rời của kỹ năng số, tạo nền tảng để các cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức có thể thuận tiện tiếp cận, tìm kiếm, giải thích và chuyển hóa thông tin, mở rộng cơ hội tạo sinh kế và giảm thiểu nguy cơ bị bỏ lại phía sau trong quá trình AI hóa nền kinh tế.
Cũng vì thế, việc phổ cập kiến thức và kỹ năng ứng dụng AI an toàn, hiệu quả cho học sinh, sinh viên cùng đông đảo người lao động, nhà quản lý có thể tạo ra những tác động trực tiếp tới việc thực hiện các mục tiêu giảm nghèo thông tin cũng như giảm nghèo bền vững.
Trong “Chương trình quốc gia phát triển nhân lực AI đến năm 2030, định hướng đến năm 2035” được phê duyệt ngày 11/8, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ rõ tầng nhân lực phổ cập là 1 trong 3 tầng nhân lực AI sẽ được tập trung đào tạo nhằm phát triển toàn diện nhân lực AI của Việt Nam.

Mục tiêu cốt lõi trong phát triển tầng nhân lực phổ cập là đưa năng lực sử dụng và ứng dụng AI trở thành một trong những năng lực thiết yếu của người học, người lao động cũng như đội ngũ cán bộ quản trị, quản lý.
Các chỉ tiêu cụ thể cần đạt được vào năm 2030 với việc phát triển tầng nhân lực phổ cập AI với tầng nhân lực phổ cập gồm có: Ít nhất 80% học sinh phổ thông và học sinh dự bị đại học được phổ cập kiến thức, kỹ năng AI cơ bản phù hợp với lứa tuổi, gắn liền với tư duy số, tư duy tính toán, đạo đức trong sử dụng AI và năng lực sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm;
Ít nhất 90% cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong đơn vị sự nghiệp công lập, 100% cán bộ, công chức, viên chức, người lao động lĩnh vực giáo dục và đào tạo được bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng về trí tuệ nhân tạo, có năng lực sử dụng, ứng dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm trong hoạt động nghề nghiệp, quản lý và quản trị; ít nhất 10 triệu lao động được đào tạo, bồi dưỡng hoặc cập nhật kỹ năng sử dụng AI cơ bản...
Để đạt được các mục tiêu đã đề ra tại Chương trình, Thủ tướng Chính phủ vạch rõ 7 nhóm nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu, trong đó có: Truyền thông, nâng cao nhận thức và phổ cập kỹ năng AI; phổ cập, đào tạo lại và nâng cao kỹ năng AI cho người học, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức.
Cụ thể, thời gian tới, các cơ quan, đơn vị sẽ đẩy mạnh truyền thông xã hội về AI, kết hợp phát triển các nền tảng tự học, chương trình học tập cộng đồng và tài nguyên mở nhằm mở rộng khả năng tiếp cận và nâng cao nhận thức của toàn xã hội về AI. Đồng thời, tổ chức hướng dẫn và phổ biến việc sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm, gắn với các nguyên tắc đạo đức, pháp lý và bảo vệ dữ liệu.
Về phổ cập, đào tạo lại và nâng cao kỹ năng AI, Chương trình yêu cầu ưu tiên hỗ trợ nhóm yếu thế, người lao động có nguy cơ bị thay thế bởi tự động hóa, người học ở vùng khó khăn, phụ nữ trong lĩnh vực công nghệ, người khuyết tật và các nhóm cần được bảo đảm cơ hội tiếp cận công bằng với năng lực AI.
Cùng với đó, tập trung xây dựng, rà soát, cập nhật chương trình đào tạo, bồi dưỡng trực tuyến mở để phổ cập năng lực AI; phát triển hệ thống học liệu mở, tài nguyên giáo dục dùng chung về AI và phối hợp tích hợp, triển khai trên nền tảng Bình dân học vụ số cùng các nền tảng học tập số hiện có.