Mức độ sử dụng AI tại Việt Nam tăng trưởng liên tục
Trong kỷ nguyên số, thông tin về xu hướng chuyển dịch công nghệ và an ninh mạng đã trở thành một loại thông tin thiết yếu. Bởi lẽ, việc tiếp cận kịp thời và đầy đủ những thông tin này sẽ giúp người dân có thể phòng tránh rủi ro trên môi trường số, đồng thời cũng hỗ trợ họ có thể tận dụng các cơ hội phát triển kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm sinh kế bền vững trong bối cảnh chuyển đổi số và AI diễn ra ngày càng sâu rộng.
Theo báo cáo mới được Microsoft công bố, mức độ ứng dụng AI trên toàn cầu, bao gồm cả Việt Nam, tiếp tục gia tăng trong quý I/2026, với tỷ lệ sử dụng AI tăng từ 16,3% trong quý trước lên chiếm 17,8% dân số trong độ tuổi lao động trên toàn thế giới.
Báo cáo cũng ghi nhận mức độ ứng dụng AI đã được đẩy nhanh trong năm qua, khi các công cụ AI tạo sinh ngày càng dễ tiếp cận hơn, năng lực đa ngôn ngữ được cải thiện và các ứng dụng tích hợp AI hiện diện sâu rộng hơn trong công việc hằng ngày cũng như trải nghiệm của người dùng.
Đáng chú ý, dữ liệu từ báo cáo mới của Microsoft cho thấy mức độ ứng dụng AI tại Việt Nam đã tăng ổn định từ 21,2% trong nửa đầu năm 2025 lên 23,5% trong nửa cuối năm 2025, trước khi đạt 26,5% trong quý I/2026. Mức tăng thêm 3% trong quý I/2026 cho thấy đà tăng tốc liên tục của việc ứng dụng AI trên cả nước và đưa Việt Nam trở thành một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất kể từ tháng 6/2025.
Theo ông Dhanawat Suthumpun, Giám đốc Điều hành các thị trường mới nổi của Microsoft bao gồm Việt Nam, Việt Nam đang bước vào giai đoạn quan trọng trong kỷ nguyên của AI. Các doanh nghiệp, cộng đồng nhà phát triển, lĩnh vực giáo dục và khu vực công đang có động lực mạnh mẽ trong việc tìm hiểu cách AI có thể thúc đẩy năng suất, đổi mới sáng tạo và năng lực cạnh tranh.
“Việt Nam đang ở vị thế thuận lợi để chuyển hóa động lực này thành tăng trưởng dài hạn. Khi AI trở thành công nghệ định hình của thập kỷ tới, tôi tin rằng Việt Nam có đủ tiềm năng để vươn lên thành một trong những nền kinh tế ứng dụng AI năng động nhất ASEAN”, ông Dhanawat Suthumpun chia sẻ.
Trang bị từ sớm kỹ năng an ninh mạng cho mọi người dân
Trước những ảnh hưởng, tác động mạnh mẽ của công nghệ AI trong đời sống hằng ngày, các chuyên gia đều thống nhất rằng: Điều quan trọng hơn cả với người lao động không phải là biết dùng nhiều công cụ AI, mà là biết sử dụng AI một cách an toàn, có trách nhiệm và hiệu quả.
Trao đổi với báo chí bên lề sự kiện “Ignite on Tour Vietnam 2026” mới đây, ông Hoàng Quang Huy, Giám đốc Palo Alto Networks Việt Nam nhận xét: Quá trình chuyển đổi số và ứng dụng AI đang diễn ra rất nhanh tại Việt Nam. Đây là một tín hiệu rất tích cực, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao nhận thức và kỹ năng an ninh mạng cho toàn xã hội.
“Chúng tôi cho rằng an ninh mạng không chỉ là câu chuyện của công nghệ hay của riêng các chuyên gia bảo mật. Đây là một kỹ năng nền tảng mà mọi người dân cần được trang bị từ sớm”, ông Hoàng Quang Huy nêu quan điểm.
Mở rộng vấn đề sử dụng AI sao cho an toàn, Tiến sĩ Trần Nhật Quang, giảng viên CNTT và nghiên cứu viên về đạo đức AI tại Đại học RMIT Việt Nam cảnh báo về rủi ro ngày càng gia tăng hiện nay là sự thiên kiến tự động hóa - Xu hướng con người tin tưởng các đề xuất của máy tính hơn cả phán đoán của bản thân.
“Nghe có vẻ khó tin, nhưng đây là một hiện tượng tâm lý nguy hiểm có thật trong thời đại AI: Khi AI càng chính xác thì sự cẩn thận chú ý của con người càng suy giảm. Nói cách khác, khi hệ thống AI trông đáng tin cậy hơn thì kỹ năng tư duy phản biện của chúng ta dễ bị mai một do ít được sử dụng”, Tiến sĩ Trần Nhật Quang phân tích.
Để giải quyết vấn đề thiên kiến tự động hóa, Tiến sĩ Trần Nhật Quang đề xuất giải pháp kết hợp cả 3 yếu tố gồm kỹ thuật, con người và pháp lý, đảm bảo rằng AI chỉ là công cụ hỗ trợ chứ không thay thế phán đoán của con người.
Trong đó, về kỹ thuật, để ngăn ngừa thiên kiến tự động hóa, các hệ thống AI cần được thiết kế với “cơ chế bắt buộc tư duy”. Ví dụ, trong môi trường giáo dục hoặc công việc, hệ thống phải yêu cầu người dùng tự đưa ra lời giải trước khi cung cấp câu trả lời do AI tạo ra. Với cách này, người dùng sẽ coi AI như một nguồn tham khảo hơn là câu trả lời chính xác hoàn chỉnh ngay từ đầu.
Về mặt pháp lý, cần có các luật và khung pháp lý quy định chặt chẽ về việc phát triển AI, đảm bảo rằng các công ty liên quan tuân thủ tiêu chuẩn an toàn và chịu trách nhiệm khi gây ra thiệt hại.
Còn về con người, chuyên gia RMIT Việt Nam cho rằng: Cần triển khai các chương trình đào tạo toàn diện giúp người dùng biết đến sự tồn tại của vấn đề thiên kiến tự động hóa và luyện tập tương tác với AI bằng tư duy phản biện.
Để làm được điều này, các chương trình huấn luyện về AI không nên chỉ nói về ưu điểm của AI mà còn phải nêu các hạn chế của nó như ảo giác, tự tin quá mức hoặc lập luận sai lệch. Điều đó sẽ giúp người dùng điều chỉnh sự tin tưởng AI phù hợp với hiệu suất thực tế của nó hơn.
“Thiên kiến tự động hóa là một trong những mối nguy đang âm thầm làm thay đổi cách con người sử dụng và phụ thuộc vào các hệ thống máy móc. Để chung sống an toàn với AI, chúng ta cần duy trì một đầu óc tỉnh táo, luôn kiểm chứng kỹ lưỡng các thông tin được tạo bởi AI trước khi chấp nhận chúng”, chuyên gia RMIT Việt Nam đưa ra lời khuyên với người dùng.
.svg){kind=icon}
